Trang chủ › Tương Ưng Bộ

Tương Ưng Bộ

Saṁyutta Nikāya · 1799 bài kinh

Tương Ưng Chư Thiên · Devatāsaṁyutta

81 bài

Tương Ưng Thiên Tử · Devaputtasaṁyutta

30 bài

Tương Ưng Kosala · Kosalasaṁyutta

24 bài

Tương Ưng Ác Ma · Mārasaṁyutta

25 bài

Tương Ưng Tỷ-kheo-ni · Bhikkhunīsaṁyutta

10 bài

1Kinh Āḷavikā
SN5.1 · 26 đoạnTỷ-kheo-ni Āḷavikā khất thực ở Xá-vệ xong, vào rừng Andha tìm sự yên tĩnh một mình. Ác ma đến nói kệ dụ: đời này không có lối thoát đâu, sống tách riêng làm gì, cứ hưởng dục lạc kẻo sau hối hận. Āḷavikā nhận ra Ác ma và đáp: ở đời có lối thoát, ta đã tự chứng bằng trí tuệ — ông là bà con của kẻ buông lung nên không biết chỗ ấy; dục lạc như gươm thương, các uẩn là đài chém đầu, điều ông gọi là vui thú thì với ta là không vui. Ác ma biến mất.2Kinh Somā
SN5.2 · 26 đoạnTỷ-kheo-ni Somā khất thực xong, vào rừng Andha ngồi thiền dưới gốc cây. Ác ma đến nói kệ khích: địa vị cao ấy chỉ thánh nhân mới đạt được, đàn bà trí tuệ chỉ bằng hai ngón tay thì mong gì. Somā nhận ra Ác ma và đáp: là nữ thì có gì trở ngại khi tâm đã khéo định tĩnh, trí tuệ đang triển khai và thấy Pháp đúng như thật? Chỉ người còn tự hỏi “ta là nữ, là nam, hay là gì khác” mới xứng để Ác ma nói chuyện. Ác ma biến mất.3Kinh Kisāgotamī
SN5.3 · 26 đoạnTỷ-kheo-ni Kisāgotamī khất thực xong, vào rừng Andha ngồi thiền dưới gốc cây. Ác ma đến nói kệ gợi lại nỗi đau cũ: sao nàng ngồi một mình mặt ứa lệ như người mất con — hay vào rừng một mình để tìm đàn ông? Kisāgotamī nhận ra Ác ma và đáp: chuyện con chết đã qua rồi, chuyện đàn ông đã chấm dứt; ta không buồn, không khóc, cũng không sợ ông. Niềm vui thích đã bị dứt khắp nơi, khối tối mê đã nát tan; ta đã thắng quân thần chết và sống không còn ô nhiễm. Ác ma biến mất.4Kinh Vijayā
SN5.4 · 29 đoạnTỷ-kheo-ni Vijayā khất thực xong, vào rừng Andha ngồi thiền dưới gốc cây. Ác ma đến nói kệ dụ dỗ: nàng vừa trẻ vừa đẹp, ta vừa trẻ vừa xuân, hãy cùng nhau vui hưởng với dàn nhạc năm điệu. Vijayā nhận ra Ác ma và đáp: sắc, tiếng, vị, mùi, xúc làm ý đam mê — ta trả lại hết cho ông, ta không cần chúng; với cái thân hôi thối, dễ vỡ, mong manh này ta chỉ thấy bực phiền và tủi hổ, dục ái đã đoạn tận. Kể cả các cõi sắc giới, vô sắc giới và những tầng định an tịnh, bóng tối mê trong ta đã bị diệt ở mọi nơi. Ác ma biến mất.5Kinh Uppalavaṇṇā
SN5.5 · 29 đoạnTỷ-kheo-ni Uppalavaṇṇā đứng dưới gốc cây sala đang nở đầy hoa. Ác ma đến nói kệ trêu: nàng đứng một mình dưới gốc cây hoa, nhan sắc không ai sánh — nàng ngây dại kia, không sợ kẻ cám dỗ sao? Uppalavaṇṇā nhận ra Ác ma và đáp: trăm nghìn kẻ cám dỗ như ông có đến, một sợi lông của ta cũng không động; ta có thể biến mất, vào trong bụng ông, đứng giữa hàng mi ông mà ông không thấy; tâm ta đã khéo chế ngự, các nền tảng thần thông đã khéo tu tập, ta thoát mọi trói buộc nên đâu có sợ ông. Ác ma biến mất.6Kinh Cālā
SN5.6 · 26 đoạnTỷ-kheo-ni Cālā ngồi thiền dưới gốc cây trong rừng Andha. Ác ma đến hỏi đối thoại: nàng không vui thích điều gì? — Ta không vui thích sự sinh. Rồi hắn hỏi bằng kệ: sao không thích sinh, sinh ra mới hưởng được các dục, ai dạy nàng điều đó? Cālā đáp bằng kệ: sinh ra rồi phải chết, đã sinh là gặp khổ đau, trói buộc, giết hại, phiền não — nên ta không thích sinh. Đức Phật đã giảng Pháp giúp vượt khỏi tái sinh, đoạn trừ mọi khổ, đặt ta vào sự thật. Những chúng sinh hướng về sắc giới và vô sắc giới mà không biết sự đoạn diệt thì vẫn đi đến tái sinh. Ác ma biến mất.7Kinh Upacālā
SN5.7 · 30 đoạnTỷ-kheo-ni Upacālā ngồi thiền dưới gốc cây. Ác ma đến hỏi nàng muốn tái sinh về đâu; nàng đáp không muốn tái sinh về một chỗ nào cả. Hắn dụ bằng kệ liệt kê các cõi trời — Ba mươi ba, Dạ-ma, Đâu-suất, Hóa lạc, Tha hóa tự tại — bảo nàng hãy hướng tâm đến đó mà hưởng niềm vui. Upacālā đáp: các cõi trời ấy vẫn bị ái dục trói buộc, vẫn rơi vào tay ma; toàn thế giới đang cháy đỏ, thiêu đốt, bùng cháy, rung động. Chỗ không rung, không cháy, người phàm không lui tới, Ác ma không đến được — chỗ ấy tâm ta vui thích. Ác ma biến mất.8Kinh Sīsupacālā
SN5.8 · 28 đoạnÁc ma đến hỏi Tỷ-kheo-ni Sīsupacālā: nàng theo giáo thuyết của ai? Nàng đáp không theo giáo thuyết của ai cả. Hắn hỏi bằng kệ: vì ai nàng cạo đầu, mang dáng nữ Sa-môn mà không theo giáo thuyết nào — nàng tu cho ai vậy, kẻ ngu muội kia? Sīsupacālā đáp: các ngoại đạo tin vào tà kiến của họ, ta không thích pháp của họ vì họ không thông thạo Pháp; còn có Đức Phật sinh trong dòng họ Thích-ca — bậc không ai sánh bằng, chinh phục tất cả, đánh tan ma, không ai thắng nổi ở mọi nơi, giải thoát hoàn toàn, thấy khắp mọi điều. Thế Tôn là bậc Đạo sư của ta, ta yêu thích giáo pháp của Ngài. Ác ma biến mất.9Kinh Selā
SN5.9 · 30 đoạnÁc ma đến nói kệ với Tỷ-kheo-ni Selā: con rối hình người này do ai tạo ra, người tạo nó ở đâu, nó sinh từ đâu và diệt về đâu? Selā nhận ra Ác ma và đáp: con rối này không tự nó làm ra, nỗi khổ này cũng không phải người khác làm; do nhân duyên hợp lại mà nó hình thành, nhân duyên tan thì nó diệt — như hạt giống gieo xuống ruộng nảy mầm nhờ vị đất và hơi ẩm. Các uẩn, các giới và sáu xứ cũng vậy: do nhân duyên hợp mà thành, nhân duyên tan thì diệt. Ác ma biến mất.10Kinh Vajirā
SN5.10 · 38 đoạnÁc ma đến nói kệ với Tỷ-kheo-ni Vajirā: chúng sinh này do ai tạo ra, người tạo ở đâu, nó sinh từ đâu và diệt về đâu? Vajirā nhận ra Ác ma và đáp: sao ông cứ bám vào hai chữ “chúng sanh” — đó là tà kiến của ông thôi. Ở đây chỉ là một khối các hành hợp lại, không tìm thấy chúng sinh nào cả. Như khi các bộ phận lắp lại với nhau thì có tiếng gọi là “xe”, khi các uẩn có mặt thì theo thói quen người ta gọi là “chúng sanh”. Thật ra chỉ có khổ sinh ra, khổ tồn tại rồi khổ diệt; ngoài khổ, không gì sinh, không gì diệt. Ác ma biến mất.

Tương Ưng Phạm Thiên · Brahmasaṁyutta

15 bài

1Kinh Thỉnh Cầu
SN6.1 · 53 đoạnNgay sau khi thành đạo, Đức Phật ngồi yên dưới gốc cây và nghĩ: Pháp ta chứng được quá sâu, khó thấy, mà người đời lại mê đắm dục lạc — nếu ta giảng mà họ không hiểu thì chỉ mệt mỏi, phiền phức cho ta, nên tâm Ngài hướng về yên lặng, không muốn thuyết pháp. Phạm thiên Sahampati biết được, hiện xuống thỉnh cầu: xin hãy thuyết pháp, vì có những chúng sinh ít bụi trong mắt sẽ bị thiệt hại nếu không được nghe Pháp. Đức Phật vì lòng thương xót, dùng Phật nhãn nhìn đời, thấy chúng sinh có căn cơ khác nhau như sen trong hồ — có hoa chìm dưới nước, có hoa vừa mặt nước, có hoa vươn khỏi mặt nước không dính nước — rồi đáp bằng kệ: cửa bất tử đã rộng mở cho họ. Phạm thiên mừng rỡ đảnh lễ rồi biến mất.2Kinh Cung Kính
SN6.2 · 38 đoạnNgay sau khi thành đạo, Đức Phật nghĩ: sống không có cung kính, không có vâng phục thì khổ — ta nên tôn trọng, cung kính và nương tựa vào ai? Ngài xét lần lượt: vì giới, vì định, vì tuệ, vì giải thoát, vì tri kiến giải thoát chưa đầy đủ thì nên nương tựa một Sa-môn hay Bà-la-môn khác đầy đủ hơn; nhưng khắp thế giới này không có ai đầy đủ hơn Ngài ở từng mặt ấy. Vậy ta hãy tôn trọng, cung kính và nương tựa chính Pháp mà ta đã giác ngộ. Phạm thiên Sahampati biết được, hiện xuống tán thán: chư Phật quá khứ và vị lai đều cung kính Pháp như vậy — đó là tính chất của chư Phật; ai mong lợi ích cho mình, ước vọng sự vĩ đại, hãy cung kính Chánh pháp, ghi nhớ lời dạy của chư Phật.3Kinh Phạm Thiên
SN6.3 · 45 đoạnTôn giả Brahmadeva, con một bà Bà-la-môn, xuất gia theo Đức Phật và không bao lâu chứng A-la-hán. Một buổi sáng, ngài khất thực đến nhà mẹ mình; lúc ấy bà đang bày lễ vật cúng dường Phạm thiên như thường lệ. Phạm thiên Sahampati nghĩ: ta hãy đến làm cho bà chấn động. Vị ấy hiện ra đứng giữa hư không trong nhà bà và nói kệ: cõi Phạm thiên ở rất xa, Phạm thiên không ăn thứ lễ vật như vậy — bà tụng niệm làm gì khi chưa biết đường lên Phạm thiên? Chính Brahmadeva này, con trai bà, đã dứt mọi níu giữ, vượt trên chư thiên, không sở hữu gì, vừa vào nhà bà để khất thực mới thật xứng đáng nhận lễ cúng dường. Nghe xong, bà dâng lễ vật lên ngài với lòng tin không lay động và làm phước đức cho an lạc đời sau.4Kinh Phạm Thiên Baka
SN6.4 · 52 đoạnPhạm thiên Baka ôm một tà kiến tai hại: cõi này là thường, là vĩnh hằng, là toàn vẹn, không suy chuyển; ở đây không có sinh, già, chết, diệt, tái sinh, và ngoài đây ra không còn lối thoát nào khác. Đức Phật biết được, hiện lên cõi Phạm thiên. Baka chào mừng và lặp lại tà kiến ấy. Đức Phật quở: thật đáng thương, Baka chìm trong vô minh — cái vô thường mà nói là thường, nơi có sinh già chết diệt tái sinh mà nói là không, và có lối thoát cao hơn mà nói là không có. Rồi qua các bài kệ đối đáp, Đức Phật kể lại những việc thiện xưa của Baka — cho người khát uống nước, cứu tù nhân ở bờ sông Eṇī, cứu thuyền khỏi rồng dữ trên sông Hằng, và việc chính Ngài từng là đệ tử tên Kappa của Baka — chứng tỏ Ngài biết rõ tuổi thọ của Baka chỉ là hữu hạn. Baka cuối cùng thừa nhận: hào quang của Ngài chói sáng cả cõi Phạm thiên.5Kinh Tà Kiến Khác
SN6.5 · 61 đoạnMột vị Phạm thiên ôm tà kiến: không một Sa-môn hay Bà-la-môn nào có thể đến được cõi này. Đức Phật biết được, hiện lên cõi Phạm thiên, ngồi kiết già giữa hư không phía trên vị ấy, toàn thân lửa cháy. Lần lượt bốn đại đệ tử — Mahāmoggallāna ở phía Đông, Mahākassapa ở phía Nam, Mahākappina ở phía Tây, Anuruddha ở phía Bắc — cũng hiện đến, ngồi phía dưới Đức Phật, cùng nhập định lửa. Phạm thiên thú nhận với Moggallāna: tôi không còn giữ tà kiến xưa nữa; làm sao tôi còn nói “tôi là thường, là vĩnh hằng” được? Sau đó ông sai một tùy tùng đến hỏi Moggallāna xem Đức Phật còn những đệ tử khác thần lực như thế không, và được đáp bằng kệ: đệ tử của Đức Phật chứng ba minh, có thần thông, khéo đọc tâm người, đã dứt hết ô nhiễm — rất nhiều.6Kinh Phóng Dật
SN6.6 · 36 đoạnHai vị Phạm thiên độc lập Subrahmā và Suddhāvāsa đến thăm Đức Phật lúc Ngài đang yên tĩnh buổi trưa; Subrahmā đề nghị đổi hướng: ở kia có một cõi Phạm thiên giàu thịnh mà vị Phạm thiên ở đó sống buông lung — hãy đến làm cho vị ấy chấn động. Vị Phạm thiên ấy kiêu ngạo: ông biến mình thành một nghìn thân, khoe thần lực và hỏi mình còn cần đến hầu vị Sa-môn nào nữa không. Subrahmā biến thành hai nghìn thân và nhắc: Đức Phật còn thần lực hơn cả ông và ta. Phạm thiên đáp bằng kệ khoe cung điện rực rỡ chiếu sáng phương Bắc của mình. Subrahmā đáp: người sáng suốt thấy trong sắc có sự tranh đấu, sự run rẩy thường xuyên, nên không vui thích trong sắc. Phạm thiên chấn động, và sau một thời gian đã đến hầu Đức Phật.7Kinh Kokālika
SN6.7 · 11 đoạnĐức Phật đang yên tĩnh buổi trưa tại Xá-vệ. Hai vị Phạm thiên độc lập Subrahmā và Suddhāvāsa đến, đứng dựa vào hai cột cửa. Subrahmā nói bài kệ về Tỷ-kheo Kokālika trước mặt Đức Phật: người có trí nào lại đi đo lường bậc không thể đo lường? Kẻ nào làm chuyện đó, ta nghĩ, chỉ là người phàm bị che phủ mà thôi.8Kinh Tissaka
SN6.8 · 11 đoạnĐức Phật đang yên tĩnh buổi trưa tại Xá-vệ. Hai vị Phạm thiên độc lập Subrahmā và Suddhāvāsa đến, đứng dựa vào hai cột cửa. Lần này Suddhāvāsa nói bài kệ về Tỷ-kheo Katamodaka Tissaka trước mặt Đức Phật: người có trí nào lại đi đo lường bậc không thể đo lường? Kẻ nào làm chuyện đó, ta nghĩ, chỉ là kẻ vô trí, bị che phủ mà thôi.9Kinh Phạm Thiên Tudu
SN6.9 · 29 đoạnTỷ-kheo Kokālika đang bệnh nặng. Đêm gần tàn, Phạm thiên độc lập Tudu với dung sắc rực rỡ chiếu sáng khắp vườn Kỳ Viên, đến đứng giữa hư không và khuyên: này Kokālika, hãy đặt lòng tin vào Sāriputta và Moggallāna — hai vị ấy là những Tỷ-kheo tốt lành. Kokālika hỏi ông là ai, rồi khi biết ông là Tudu — vị đã được Đức Phật tuyên bố chứng Bất lai — lại trách: vậy ông về đời này làm gì, ông thấy lỗi của mình chưa? Tudu đáp bằng kệ: con người sinh ra với cái búa trong miệng, kẻ ngu tự chặt mình bằng lời nói xấu; khen kẻ đáng chê, chê người đáng khen là tự chọn lấy bất hạnh bằng miệng mình; và ai dùng lời và ý ác phỉ báng bậc thánh sẽ sa đọa địa ngục qua những khoảng thời gian dài không kể xiết.10Kinh Kokālika
SN6.10 · 78 đoạnTỷ-kheo Kokālika đến bạch Đức Phật ba lần rằng Sāriputta và Moggallāna là hạng ác dục, bị ác dục chi phối; cả ba lần Đức Phật ngăn: đừng nói vậy, hãy đặt lòng tin vào hai vị ấy. Kokālika bỏ đi, không lâu sau toàn thân nổi mụn nhọt từ bằng hạt cải lớn dần đến bằng quả billa, vỡ ra chảy máu mủ, rồi chết và sinh vào địa ngục Sen Hồng vì tâm thù hận hai vị đại đệ tử. Phạm thiên Sahampati báo tin cho Đức Phật trong đêm. Sáng hôm sau Đức Phật kể lại cho các Tỷ-kheo, và khi một vị hỏi về tuổi thọ ở địa ngục Sen Hồng, Ngài dạy bằng ví dụ gánh mè xứ Kosala: mỗi trăm năm lấy ra một hạt mè, gánh mè cạn nhanh hơn một tuổi thọ ở địa ngục Abbuda; cứ nhân hai mươi lần qua các tầng địa ngục cho đến Sen Hồng — nơi Kokālika đã sinh vào. Cuối cùng Ngài nói lại bài kệ về cái búa trong miệng.11Kinh Sanankumāra
SN6.11 · 14 đoạnTại Vương Xá, bên bờ sông Sappinī, đêm gần tàn, Phạm thiên Sanankumāra chiếu sáng cả bờ sông, đến đảnh lễ Đức Phật và nói bài kệ: giai cấp Sát-đế-lỵ là tối thắng giữa những người lấy dòng họ làm tiêu chuẩn; nhưng người đầy đủ trí tuệ và đức hạnh mới là tối thắng giữa chư thiên và loài người. Đức Phật chấp nhận bài kệ ấy.12Kinh Devadatta
SN6.12 · 11 đoạnTại Vương Xá, trên núi Linh Thứu, không bao lâu sau khi Devadatta bỏ đi, Phạm thiên Sahampati đến trong đêm, đảnh lễ Đức Phật và nói bài kệ về Devadatta: cây chuối bị chính trái của nó giết chết, cây tre và cây lau cũng vậy; danh vọng giết kẻ xấu ác, như cái thai giết chết con la.13Kinh Andhakavinda
SN6.13 · 31 đoạnĐức Phật ở tại Andhakavinda, giữa dân Magadha, ngồi ngoài trời trong đêm tối mịt khi mưa rơi từng hạt. Phạm thiên Sahampati đến trong đêm và nói những bài kệ tán thán trước mặt Ngài: hãy ở những chỗ núi non xa vắng để giải thoát khỏi các trói buộc; nếu không vui ở đó, hãy sống giữa Tăng chúng, hộ trì các căn, chánh niệm khất thực từng nhà. Vị Tỷ-kheo ngồi yên trong đêm tối, nơi có rắn độc, sấm chớp, mà không run, không dựng tóc gáy — điều ấy con thấy tận mắt, không phải nghe đồn. Trong một đời giáo pháp này, một nghìn người đã thoát khỏi thần chết, hơn năm trăm vị hữu học và một nghìn vị nữa đều là Dự lưu, không còn sinh vào loài bàng sinh; còn những người khác có phần phước đức thì con đếm không xuể, vì sợ nói dối.14Kinh Aruṇavatī
SN6.14 · 62 đoạnĐức Phật kể cho các Tỷ-kheo: xưa có vua Aruṇavā, kinh đô Aruṇavatī, và Đức Phật Sikhī sống nương tựa kinh đô ấy. Ngài có hai vị đệ tử xuất chúng là Abhibhū và Sambhava. Một hôm Phật Sikhī dẫn Abhibhū lên cõi Phạm thiên và bảo ông thuyết Pháp cho Phạm thiên cùng hội chúng của vị ấy; họ phật ý: sao đệ tử lại thuyết Pháp trước mặt Đạo sư? Phật Sikhī bảo Abhibhū làm cho họ chấn động hơn nữa — ông vừa hiện thân vừa ẩn thân thuyết Pháp, khi hiện nửa dưới ẩn nửa trên, khi hiện nửa trên ẩn nửa dưới. Rồi theo lời Phật Sikhī, Abhibhū đứng ở cõi Phạm thiên nói bài kệ vang khắp nghìn thế giới: hãy đứng dậy, lên đường, dấn thân vào giáo pháp của Đức Phật, đánh bại quân của thần chết như voi phá chòi lá. Về lại Aruṇavatī, các Tỷ-kheo của Phật Sikhī xác nhận họ đã nghe trọn bài kệ ấy.15Kinh Bát-Niết-bàn
SN6.15 · 43 đoạnTại Kusinārā, trong rừng sala của dân Malla, giữa hai cây sala song thọ, vào lúc Đức Phật sắp nhập Bát-Niết-bàn, Ngài nói lời cuối cùng: các hành đều phải tan hoại, hãy hoàn thành mục đích với sự không buông lung. Rồi Ngài lần lượt vào và ra khỏi các tầng thiền từ sơ thiền lên đến diệt thọ tưởng định, đi ngược trở xuống, rồi từ tứ thiền, Ngài nhập diệt. Ngay khi ấy, Phạm thiên Sahampati, Thiên chủ Sakka, Tôn giả Ānanda và Tôn giả Anuruddha lần lượt nói kệ: mọi loài đều phải bỏ lại thân này — cả bậc Đạo Sư không ai sánh bằng; các hành vô thường, sinh rồi diệt, sự lặng yên của chúng là an lạc; giây phút ấy thật kinh hoàng, dựng tóc gáy; và bậc có con mắt sáng đã ra đi không còn hơi thở, tâm giải thoát như ngọn đèn tắt.

Tương Ưng Bà-la-môn · Brāhmaṇasaṁyutta

22 bài

Tương Ưng Vaṅgīsa · Vaṅgīsasaṁyutta

12 bài

1Kinh Xuất Ly
SN8.1 · 33 đoạnTôn giả Vaṅgīsa còn trẻ, mới xuất gia, ở lại trông tịnh xá; thấy đoàn phụ nữ trang điểm đến xem, tâm ngài sinh bất mãn và bị dục vọng quấy phá. Ngài tự nhủ: không ai dẹp được bất mãn thay mình, rồi tự mình dẹp nó và nói kệ quyết tâm: dù ngàn cung thủ vây quanh cũng không bỏ chạy, dù phụ nữ đến đông hơn cũng không nao núng, vì đã nghe Đức Phật dạy con đường đến Niết-bàn và đứng vững trong Pháp.2Kinh Bất Mãn
SN8.2 · 31 đoạnTrong lúc thầy Nigrodhakappa vào thất tĩnh tọa suốt ngày, tôn giả Vaṅgīsa lại sinh bất mãn và bị dục vọng quấy phá. Như bài trước, ngài tự mình dẹp bất mãn rồi nói kệ: vị Tỷ-kheo thật là người bỏ cả ham thích lẫn bất mãn, thấy mọi sự đều vô thường, không dính mắc vào cái thấy nghe, không theo bè phái, tâm yên định và chờ thời điểm của mình trong tĩnh lặng.3Kinh Người Ôn Hòa
SN8.3 · 25 đoạnTôn giả Vaṅgīsa vì tài nói kệ ứng khẩu mà sinh lòng xem thường các vị Tỷ-kheo ôn hòa khác. Ngài tự hối trách mình và nói kệ tự răn: hãy bỏ kiêu mạn và mọi đường lối của nó, vì người bị kiêu mạn đánh gục rơi vào địa ngục và buồn sầu lâu dài; còn vị Tỷ-kheo tu hành đúng đắn, bỏ chướng ngại và dứt hẳn kiêu mạn thì được yên tĩnh.4Kinh Ānanda
SN8.4 · 27 đoạnĐi khất thực sau tôn giả Ānanda, tôn giả Vaṅgīsa bị dục vọng thiêu đốt, xin Ānanda chỉ cách dập lửa. Tôn giả Ānanda đáp bằng kệ: tâm cháy vì nhận biết đảo lộn; hãy tránh tướng vẻ đẹp đẽ gợi dục, nhìn mọi thứ là khổ và không phải của mình, quán thân không sạch, giữ chú ý trong thân, tu tập vô tướng và hiểu thấu kiêu mạn thì sẽ sống yên tĩnh.5Kinh Lời Khéo Nói
SN8.5 · 38 đoạnĐức Phật dạy lời khéo nói có bốn yếu tố: nói khéo chứ không vụng, nói đúng Pháp, nói lời dễ nghe và nói lời chân thật. Nghe xong, tôn giả Vaṅgīsa xin nói kệ ứng khẩu tán thán: chỉ nên nói lời không làm khổ mình, không hại người; sự thật là lời nói không chết; và lời Đức Phật nói để chấm dứt khổ đau là lời nói cao nhất.6Kinh Sāriputta
SN8.6 · 28 đoạnTôn giả Sāriputta đang giảng Pháp cho các Tỷ-kheo bằng lời trau chuốt, rõ ràng, làm mọi người phấn khởi và chăm chú lắng nghe. Tôn giả Vaṅgīsa xin nói kệ ứng khẩu tán thán: ngài Sāriputta tuệ sâu thẳm, khéo biết đường và không phải đường, giảng ngắn gọn hay rộng rãi đều hay, giọng như chim sáo tuôn trào, ngọt ngào và đẹp đẽ.7Kinh Lễ Tự Tứ
SN8.7 · 42 đoạnNgày rằm lễ Tự Tứ, Đức Phật ngồi giữa năm trăm vị A-la-hán và mời mọi người chỉ trích mình về thân và lời nói; không ai có điều gì để chê. Ngài cũng khen tôn giả Sāriputta là người khéo tiếp tục lăn bánh xe Pháp, và khen cả năm trăm vị Tỷ-kheo đều thành tựu. Tôn giả Vaṅgīsa nói kệ ứng khẩu tán thán cảnh hội chúng thanh tịnh ấy như đoàn tùy tùng của vua chuyển luân.8Kinh Hơn Một Ngàn
SN8.8 · 50 đoạnGiữa hội chúng 1.250 vị Tỷ-kheo đang chăm chú nghe Đức Phật giảng về Niết-bàn, tôn giả Vaṅgīsa xin nói kệ ứng khẩu tán thán Ngài. Đức Phật hỏi kệ soạn sẵn hay ứng khẩu; ngài đáp là ứng khẩu tại chỗ. Đức Phật bảo nói thêm, Vaṅgīsa tán thán thêm: Ngài đã thắng con đường của Ma vương, chỉ ra con đường vượt dòng lũ sinh tử, và người biết Pháp khéo giảng như vậy thì không thể lơ là tu học.9Kinh Koṇḍañña
SN8.9 · 26 đoạnTôn giả Aññāsikoṇḍañña sau thời gian dài vắng mặt đến đảnh lễ Đức Phật, cúi đầu hôn chân Ngài và xưng tên mình. Tôn giả Vaṅgīsa xin nói kệ ứng khẩu tán thán: ngài Koṇḍañña là vị trưởng lão giác ngộ ngay sau Đức Phật, nhiệt tâm tinh cần, thành tựu mọi điều một đệ tử có thể đạt, có ba minh và khéo biết tâm người khác.10Kinh Moggallāna
SN8.10 · 25 đoạnĐức Phật ở trên sườn núi Isigili cùng năm trăm vị A-la-hán; tôn giả Mahāmoggallāna dùng tâm mình quan sát xem tâm ai đã giải thoát. Tôn giả Vaṅgīsa xin nói kệ ứng khẩu tán thán: các đệ tử có ba minh kính lễ bậc ẩn sĩ đã vượt qua khổ đau, và Moggallāna với thần thông lớn biết rõ tâm mọi người đã giải thoát, không còn dính mắc.11Kinh Gaggarā
SN8.11 · 17 đoạnBên hồ sen Gaggarā, Đức Phật ở giữa hội chúng đông đảo gồm Tỷ-kheo, cư sĩ nam nữ và chư thiên, nhưng Ngài nổi bật hơn tất cả về vẻ đẹp và vinh quang. Tôn giả Vaṅgīsa xin nói kệ ứng khẩu tán thán: như mặt trăng trên trời không mây, như mặt trời trong sáng, vinh quang của Ngài vượt hơn cả thế gian.12Kinh Vaṅgīsa
SN8.12 · 34 đoạnTôn giả Vaṅgīsa, sau khi vừa chứng quả A-la-hán, đang hưởng an lạc giải thoát, nói kệ tự thuật: xưa kia say mê thơ ca lang thang khắp nơi, rồi gặp Đức Phật, sinh lòng tin, nghe Pháp về uẩn, xứ, giới và xuất gia. Nay ngài đã đạt ba minh, biết đời trước, có con mắt trời trong sạch và khéo biết tâm người khác.

Tương Ưng Rừng · Vanasaṁyutta

14 bài

Tương Ưng Dạ-xoa · Yakkhasaṁyutta

12 bài

1Kinh Indaka
SN10.1 · 20 đoạnDạ-xoa Indaka hỏi Đức Phật: nếu thân không phải là linh hồn thì thân này từ đâu mà có. Đức Phật trả lời bằng cách mô tả sự hình thành của bào thai theo từng giai đoạn, từ giọt mầm đầu tiên cho đến khi tóc, lông, móng mọc ra và thai nhi sống nhờ thức ăn của người mẹ.2Kinh Sakka Chỉ Mang Tên
SN10.2 · 17 đoạnMột Dạ-xoa mang tên Sakka cho rằng người đã giải thoát thì không nên đi dạy người khác. Đức Phật trả lời: người có trí dạy người khác với lòng thương và tâm trong sáng thì sự thương ấy không tạo ra dính mắc.3Kinh Sūciloma
SN10.3 · 35 đoạnDạ-xoa Sūciloma ép sát vào Đức Phật và dọa nạt, rồi hỏi tham và giận từ đâu sinh ra. Đức Phật chỉ rõ: chúng sinh từ chính sự thương mến và cái tôi, lan ra như dây leo trong rừng; ai hiểu được gốc của chúng thì dứt được gốc ấy và vượt qua dòng lũ khó vượt.4Kinh Maṇibhadda
SN10.4 · 17 đoạnDạ-xoa Maṇibhadda nói người có niệm thì ngày càng hạnh phúc và thoát khỏi hận thù. Đức Phật sửa lại: có niệm thôi chưa đủ để thoát hận thù; chỉ người suốt ngày đêm vui thích việc không làm hại ai và có lòng thương với mọi sinh vật mới thật sự không còn kẻ thù.5Kinh Sānu
SN10.5 · 50 đoạnMột bà mẹ khóc vì con trai Sānu bị Dạ-xoa ám nhập, dù cậu vốn giữ giới trong những ngày trai giới. Dạ-xoa nhắn cậu đừng làm điều ác dù công khai hay lén lút. Khi tỉnh lại, Sānu hỏi sao mẹ khóc; bà mẹ trả lời người ta khóc cả cho người đã rời bỏ dục lạc rồi quay lại với chúng, vì người ấy tuy sống mà như đã chết.6Kinh Piyaṅkara
SN10.6 · 14 đoạnTôn giả Anuruddha thức dậy lúc rạng sáng và tụng Pháp. Một nữ Dạ-xoa dỗ con là Piyaṅkara im lặng để mẹ con cùng nghe, và tự hứa: không làm hại sinh vật, không nói dối, học giữ giới cho tốt để thoát khỏi cõi ngạ győ quỷ.7Kinh Punabbasu
SN10.7 · 47 đoạnTrong lúc Đức Phật giảng về Niết-bàn, một nữ Dạ-xoa dỗ hai con im lặng để được nghe Pháp, vì bà thương Pháp còn hơn thương con và chồng — nghe Pháp mới cứu được chúng sinh thoát khổ. Cậu con Punabbasu hưởng ứng, và bà mẹ hoan hỷ vì đã thấy được bốn sự thật cao quý.8Kinh Sudatta
SN10.8 · 62 đoạnÔng cư sĩ Cấp Cô Độc nghe tin Đức Phật xuất hiện, nôn nóng đến nỗi thức dậy ba lần trong đêm. Trên đường đi lúc trời còn tối, ông sợ hãi ba lần và ba lần được Dạ-xoa Sivaka cất tiếng khích lệ bằng một bài kệ, cho đến khi gặp Đức Phật, được ngài gọi đúng tên Sudatta và trả lời bằng bài kệ về giấc ngủ an lành của người đã tịch tĩnh.9Kinh Tỷ-kheo-ni Sukkā (1)
SN10.9 · 14 đoạnTỷ-kheo-ni Sukkā đang thuyết Pháp giữa hội chúng đông đảo. Một Dạ-xoa tin kính cô đi khắp các đường phố thành Vương Xá, trách người dân nằm dài như say rượu mà không đến nghe Pháp bất tử, và nói người có trí sẽ uống lấy Pháp ấy như người đi đường gặp mây mưa mát.10Kinh Tỷ-kheo-ni Sukkā (2)
SN10.10 · 10 đoạnMột người cư sĩ dâng thức ăn cho Tỷ-kheo-ni Sukkā. Một Dạ-xoa tin kính cô đi khắp các đường phố thành Vương Xá và ca ngợi: người cư sĩ có trí ấy đã tạo được rất nhiều phước vì đã cúng dường cho một vị đã giải thoát khỏi mọi ràng buộc.11Kinh Tỷ-kheo-ni Cīrā
SN10.11 · 11 đoạnMột người cư sĩ dâng y cho Tỷ-kheo-ni Cīrā. Một Dạ-xoa tin kính cô đi khắp các đường phố thành Vương Xá và ca ngợi: người cư sĩ có trí ấy đã tạo được rất nhiều phước vì đã cúng dường cho một vị đã giải thoát khỏi mọi ách khổ.12Kinh Āḷavaka
SN10.12 · 87 đoạnDạ-xoa Āḷavaka ba lần đuổi Đức Phật ra vào, đến lần thứ tư ngài từ chối và nhận lời thách hỏi đáp. Qua các câu kệ hỏi đáp, Đức Phật dạy: lòng tin là tài sản quý nhất, vượt dòng lũ bằng lòng tin, được trí tuệ nhờ tin Pháp và khéo học hỏi. Cuối cùng Āḷavaka hoan hỷ và nguyện đi khắp nơi đảnh lễ Đức Phật và Pháp.

Tương Ưng Sakka · Sakkasaṁyutta

25 bài

1Kinh Suvīra
SN11.1 · 46 đoạnĐức Phật kể: Thiên tử Suvīra ba lần vâng lệnh Thiên chủ Sakka đi đánh A-tu-la nhưng cả ba lần đều buông lung không làm gì. Sakka dùng bài kệ nửa đùa nửa thật để nhắc nhở, và Đức Phật kết luận: đến Sakka còn khen ngợi sự nỗ lực, huống chi các Tỷ-kheo phải tinh tấn để đạt điều chưa đạt.2Kinh Susīma
SN11.2 · 41 đoạnĐức Phật kể: Thiên tử Susīma ba lần vâng lệnh Thiên chủ Sakka đi đánh A-tu-la nhưng cả ba lần đều buông lung không làm gì. Sakka dùng bài kệ nửa đùa nửa thật để nhắc nhở, và Đức Phật kết luận: đến Sakka còn khen ngợi sự nỗ lực, huống chi các Tỷ-kheo phải tinh tấn để đạt điều chưa đạt.3Kinh Đầu Ngọn Cờ
SN11.3 · 51 đoạnĐức Phật kể chuyện Thiên chủ Sakka dặn chư Thiên nhìn lên đầu ngọn cờ để hết sợ khi ra trận, nhưng chính Sakka còn tham, giận, si mê nên cách ấy chưa chắc hết sợ. Đức Phật dạy các Tỷ-kheo: khi sợ hãi trong rừng hay nơi vắng, hãy nhớ nghĩ đến Phật, Pháp, Tăng đoàn — nhớ nghĩ như vậy thì sợ hãi sẽ tan đi.4Kinh Vepacitti
SN11.4 · 61 đoạnVepacitti bị bắt và trói, cứ chửi mắng Sakka mỗi khi ông đi ngang. Người đánh xe Mātali hỏi sao Sakka nhẫn nhịn; qua cuộc đối đáp bằng kệ, Sakka dạy: người mạnh mà nhẫn với người yếu mới là nhẫn cao nhất, bị chửi mà không chửi lại là thắng trận khó thắng, và chữa lành cho cả hai bên.5Kinh Thắng Nhờ Lời Nói Khéo
SN11.5 · 74 đoạnVepacitti và Sakka thỏa thuận thắng thua bằng lời nói khéo thay vì vũ khí, và thay nhau đọc kệ trước hội đồng giám khảo. Các bài kệ của Vepacitti toàn lời về hình phạt và bạo lực, còn kệ của Sakka ca ngợi sự nhẫn nhịn, nên hội đồng tuyên bố Sakka thắng nhờ lời nói khéo.6Kinh Tổ Chim
SN11.6 · 17 đoạnChư Thiên thua trận bỏ chạy, các A-tu-la đuổi theo. Sakka dặn người đánh xe tránh đừng để càng xe đụng vào các tổ chim trong rừng cây bông gòn, thà bỏ mạng còn hơn làm chim mất tổ. Cỗ xe quay lại khiến các A-tu-la tưởng chư Thiên phản công nên hoảng sợ rút lui; Sakka thắng nhờ đi theo Pháp.7Kinh Không Phản Bội
SN11.7 · 18 đoạnSakka đang tĩnh tọa thì khởi ý nghĩ không bao giờ phản bội cả kẻ thù. Vepacitti đọc được ý nghĩ ấy, tìm đến và nhắc Sakka giữ ý nghĩ đó; Sakka bảo Vepacitti hãy thề không phản bội mình, và Vepacitti thề bằng bài kệ về quả xấu của người nói dối, nói xấu bậc Thánh, phản bạn và vô ơn.8Kinh Verocana, Chúa A-tu-la
SN11.8 · 27 đoạnSakka và Verocana đến gặp Đức Phật lúc ngài đang tĩnh tọa ban ngày, mỗi người đứng ở một cột cửa và thay nhau đọc kệ. Verocana ca ngợi sự cố gắng cho đến khi đạt mục đích; Sakka đồng ý nhưng thêm rằng với mục đích ấy, không gì hơn được sự nhẫn nhịn.9Kinh Các Ẩn Sĩ Trong Rừng
SN11.9 · 18 đoạnNhiều vị ẩn sĩ giữ giới sống trong rừng. Vepacitti mang giày, đeo kiếm, che lọng, đi qua họ với thái độ khinh thường; còn Sakka cởi giày, trao kiếm, xếp lọng và đứng xuôi gió chắp tay kính lễ. Các ẩn sĩ chê mùi thân mình không sạch, nhưng Sakka đáp ông mong ước mùi hương của người tu hành lâu năm ấy như mong một vòng hoa đẹp.10Kinh Các Ẩn Sĩ Bên Bờ Biển
SN11.10 · 41 đoạnCác ẩn sĩ sống bên bờ biển sợ bị A-tu-la làm hại nên đến xin chúa A-tu-la Sambara bảo đảm an toàn. Sambara từ chối và chỉ cho họ sự sợ hãi; các ẩn sĩ trả lại bằng lời nguyền gieo hạt nào gặt quả ấy. Đêm đó Sambara giật mình thức dậy ba lần.11Kinh Bảy Nguyện
SN11.11 · 22 đoạnĐức Phật kể bảy điều nguyện mà Sakka đã giữ khi còn là người: chăm sóc cha mẹ, kính trọng người lớn tuổi, nói lời nhẹ nhàng, không nói lời đâm thọc, sống rộng rãi không keo kiệt, nói lời chân thật và không giận dữ. Nhờ giữ bảy điều ấy, ông đạt được địa vị Sakka.12Kinh Các Tên Của Sakka
SN11.12 · 30 đoạnĐức Phật giải thích nguồn gốc các tên của Sakka — Maghavā, Purindada, Sakka, Vāsava, Sahassakkha, Sujampati và chúa của chư Thiên — mỗi tên đều từ một việc tốt ông đã làm khi còn là người. Cuối kinh là bảy điều nguyện đã đưa ông lên địa vị Sakka.13Kinh Mahāli
SN11.13 · 36 đoạnMahāli hỏi Đức Phật có thật đã thấy Sakka không, và ngờ ngài chỉ thấy người giống Sakka. Đức Phật trả lời ngài hiểu rõ Sakka và cả những việc Sakka đã nhận giữ để đạt địa vị ấy, rồi kể lại các tên của Sakka và bảy điều nguyện của ông.14Kinh Người Nghèo
SN11.14 · 35 đoạnMột người nghèo ở thành Vương Xá đã nhận lấy lòng tin, giới, sự học hỏi, sự cho đi và trí tuệ trong Pháp và Luật, nên sau khi chết được sinh lên cõi Ba Mươi Ba và chói sáng hơn các vị Thiên khác. Khi chư Thiên bất bình, Sakka giải thích cho họ và đọc bài kệ: ai có lòng tin vững chắc và giữ giới tốt thì không hề nghèo, đời sống không uổng phí.15Kinh Nơi Đáng Yêu Thích
SN11.15 · 14 đoạnThiên chủ Sakka hỏi Đức Phật nơi nào là nơi đáng yêu thích. Đức Phật trả lời bằng bài kệ: vườn đẹp, rừng đẹp, ao sen khéo xây của loài người cũng không bằng một phần mười sáu; nơi nào có các bậc A-la-hán ở, dù làng hay rừng, đất thấp hay đất cao, nơi ấy mới thật đáng yêu thích.16Kinh Người Làm Lễ Tế
SN11.16 · 18 đoạnThiên chủ Sakka hỏi Đức Phật: loài người làm lễ tế mong phước thì cho ở đâu được quả lớn. Đức Phật trả lời: bốn vị đang đi trên đường đạo và bốn vị đã đứng vững trong quả đạo — Tăng đoàn ngay thẳng, đầy đủ trí tuệ, giới và định — cho Tăng đoàn như vậy thì được quả lớn.17Kinh Kính Lễ Đức Phật
SN11.17 · 17 đoạnSakka đọc bài kệ kính lễ Đức Phật, ví ngài như mặt trăng rằm. Phạm thiên Sahampati sửa lại: kính lễ Như Lai đúng cách là đọc bài kệ thỉnh ngài đứng lên và thuyết Pháp, vì sẽ có những người hiểu được.18Kinh Sakka Kính Lễ Người Tại Gia
SN11.18 · 38 đoạnSakka bảo người đánh xe thắng cỗ xe ngàn ngựa để đi ngắm cảnh, nhưng trước khi lên xe ông bước xuống, chắp tay kính lễ các phương. Mātali thắc mắc vì ai cũng kính lễ Sakka, vậy Sakka kính lễ ai; Sakka trả lời ông kính lễ những vị xuất gia giữ giới, tu định lâu ngày, và cả những người tại gia làm phước, giữ giới, nuôi dưỡng vợ đúng Pháp.19Kinh Sakka Kính Lễ Bậc Thầy
SN11.19 · 36 đoạnSakka bảo người đánh xe thắng cỗ xe ngàn ngựa để đi ngắm cảnh, nhưng trước khi lên xe ông bước xuống, chắp tay kính lễ Đức Phật. Mātali thắc mắc Sakka kính lễ ai; Sakka trả lời ông kính lễ Đức Phật đã giác ngộ trọn vẹn, các bậc A-la-hán đã hết tham, giận và vô minh, và cả những vị đang tu học không buông lung.20Kinh Sakka Kính Lễ Tăng Đoàn
SN11.20 · 50 đoạnSakka bảo người đánh xe thắng cỗ xe ngàn ngựa để đi ngắm cảnh, nhưng trước khi lên xe ông bước xuống, chắp tay kính lễ Tăng đoàn Tỷ-kheo. Mātali chê những vị không nhà ấy có gì đáng quý; Sakka giải thích: họ ra đi không luyến tiếc, không tích trữ, sống nhờ thức ăn người khác làm sẵn, không đánh nhau giữa những người đánh nhau — nên ông kính lễ họ.21Kinh Diệt Trừ Điều Gì
SN11.21 · 16 đoạnThiên chủ Sakka hỏi Đức Phật: diệt trừ cái gì thì ngủ yên, diệt trừ cái gì thì không còn buồn. Đức Phật trả lời: diệt trừ cơn giận — cơn giận có gốc độc mà ngọn ngọt, các bậc Thánh khen việc diệt trừ nó, vì diệt trừ nó rồi thì không còn buồn.22Kinh Dạ-xoa Xấu Xí
SN11.22 · 30 đoạnMột Dạ-xoa xấu xí đến ngồi trên ngai của Sakka; chư Thiên càng giận dữ bao nhiêu nó càng đẹp bấy nhiêu. Sakka đến nơi, khiêm tốn xướng tên mình ba lần, Dạ-xoa liền xấu trở lại rồi biến mất. Sakka dạy: tâm ông không dễ bị khuấy động, cơn giận không ở lại trong ông, và ông tự kiềm chế vì lợi ích của chính mình.23Kinh Ảo Thuật Sambari
SN11.23 · 20 đoạnVepacitti bệnh nặng, Sakka đến thăm và xin được dạy ảo thuật Sambari. Các A-tu-la khuyên Vepacitti đừng dạy, và Vepacitti từ chối bằng bài kệ: kẻ dùng ảo thuật như Sambara sẽ rơi vào địa ngục khủng khiếp suốt một trăm năm.24Kinh Lỗi Lầm
SN11.24 · 24 đoạnHai Tỷ-kheo cãi nhau; một vị phạm lỗi và thú nhận nhưng vị kia không chấp nhận. Đức Phật dạy: có hai hạng người ngu — người không nhận lỗi và người không chấp nhận lời thú tội đúng cách — và hai hạng người sáng suốt thì ngược lại. Cuối kinh là bài kệ của Sakka về kiềm chế cơn giận và giữ tình bạn không phai.25Kinh Không Giận
SN11.25 · 27 đoạnĐức Phật kể lại bài kệ Sakka đã đọc để làm chư Thiên ở cõi Ba Mươi Ba dịu lại trong giảng đường Sudhamma: đừng để cơn giận làm chủ mình, đừng giận lại người đang giận; không giận và không làm hại ai là điều luôn có nơi các bậc Thánh; cơn giận sẽ nghiền nát những người xấu ác như núi đè.

Tương Ưng Nhân Duyên · Nidānasaṁyutta

75 bài

Tương Ưng Minh Kiến · Abhisamayasaṁyutta

11 bài

Tương Ưng Giới · Dhātusaṁyutta

39 bài

Tương Ưng Vô Thỉ · Anamataggasaṁyutta

20 bài

Tương Ưng Kassapa · Kassapasaṁyutta

13 bài

1Kinh Tri Túc
SN16.1 · 18 đoạnỞ thành Sāvatthī, Đức Phật nêu Kassapa làm gương về nếp biết đủ: với y áo, đồ ăn khất thực, chỗ ở và thuốc men trị bệnh, ông biết đủ với bất cứ thứ gì, không tìm kiếm sai cách, không lo khi không được, và khi được thì dùng mà không tham lam, say mê hay bám chặt. Đức Phật bảo các Tỷ-kheo hãy tập đúng như vậy.2Kinh Không Biết Sợ
SN16.2 · 25 đoạnTại vườn Lộc Uyển ở Bārāṇasī, Tôn giả Sāriputta hỏi Tôn giả Mahākassapa: thế nào là không có nhiệt tâm và không biết sợ nên không thể giác ngộ? Kassapa giải thích bằng bốn ý nghĩ: điều xấu chưa sinh mà sinh, điều xấu đã sinh mà không dứt, điều tốt chưa sinh mà không sinh, điều tốt đã sinh mà mất đi — ai không khởi nhiệt tâm và không biết sợ trước bốn nguy cơ ấy thì không thể đạt giác ngộ, Niết-bàn; ai có đủ hai phẩm chất ấy thì có thể.3Kinh Nguyệt Dụ
SN16.3 · 45 đoạnỞ thành Sāvatthī, Đức Phật dạy các Tỷ-kheo đến các gia đình như mặt trăng: thân tâm dè dặt, luôn như người mới, tâm không dính mắc như bàn tay giữa khoảng không, và vui khi người khác được lợi như khi mình được lợi. Ngài cũng phân biệt giảng Pháp không trong sạch — mong người nghe hoan hỷ rồi đáp lại mình — với giảng Pháp trong sạch như Kassapa: chỉ mong người nghe hiểu Pháp và thực hành, vì lòng bi và lòng thương.4Kinh Đi Đến Các Gia Đình
SN16.4 · 47 đoạnỞ thành Sāvatthī, Đức Phật dạy: vị Tỷ-kheo đến các gia đình mà mong được cho, cho nhiều, cho đồ tốt, cho mau, cho với sự kính trọng — hễ không được như ý là bực bội và khổ buồn — thì không xứng đáng đi đến các gia đình. Vị nào tự nhủ giữa nhà người khác không thể mong cầu như vậy, được hay không được vẫn yên, như Kassapa, thì mới xứng đáng.5Kinh Trở Về Già
SN16.5 · 49 đoạnTại rừng tre ở Vương Xá, Đức Phật thấy Kassapa đã già, khuyên ông bỏ y phấn tảo nặng nề, mặc y gia chủ cúng, nhận bữa ăn được mời và ở gần Ngài. Kassapa từ chối nhẹ nhàng: từ lâu ông giữ chín nếp tu — ở rừng, khất thực, y phấn tảo, ba y, ít ham muốn, biết đủ, xa lánh, không giao thiệp, tinh cần — vì hai lợi ích: chính mình an lạc ngay trong đời này, và làm gương cho người đến sau. Đức Phật khen ngợi và bảo ông cứ giữ như vậy.6Kinh Giáo Giới
SN16.6 · 36 đoạnTại rừng tre ở Vương Xá, Đức Phật bảo Kassapa hãy khuyên dạy các Tỷ-kheo. Kassapa thưa các vị ngày nay khó khuyên dạy, và kể chuyện hai vị Bhaṇḍa và Ābhiñjika thi nhau ai nói nhiều hơn, hay hơn, dài hơn. Đức Phật gọi hai vị đến quở trách; hai vị cúi đầu sát chân Ngài, nhận lỗi và xin hứa giữ mình. Ngài nhận lời sám hối và nói đó chính là sự tiến lên trong Luật của bậc Thánh.7Kinh Giáo Giới (2)
SN16.7 · 81 đoạnTại rừng tre ở Vương Xá, Kassapa thưa Đức Phật: ai không có lòng tin, biết thẹn, biết sợ, tinh cần và trí tuệ đối với những điều tốt thì ngày đêm chỉ suy giảm, như mặt trăng nửa tháng tối; ai có đủ năm điều ấy thì tăng trưởng như mặt trăng nửa tháng sáng. Người không lòng tin, không biết thẹn, lười biếng, trí tuệ kém, hay giận, hiềm hận, và cảnh không có ai khuyên dạy — đều là suy giảm. Đức Phật lặp lại và xác nhận toàn bộ.8Kinh Giáo Giới (3)
SN16.8 · 29 đoạnTại chỗ nuôi sóc ở Vương Xá, Đức Phật giải thích vì sao các Tỷ-kheo ngày nay khó khuyên dạy: thuở xưa các trưởng lão tự mình sống chín nếp tu đơn giản và khen ngợi chúng, nên người mới nhìn vào mà noi theo và được an lạc lâu dài. Ngày nay các trưởng lão không còn sống như vậy mà trọng người nổi tiếng, nhiều lợi lộc, nên người mới cũng chạy theo danh lợi và chịu hại lâu dài — người tu hành bị chính hiểm nạn của người tu hành làm hại.9Kinh Thiền Và Thắng Trí
SN16.9 · 53 đoạnỞ thành Sāvatthī, Đức Phật lần lượt nói về chính mình rồi về Kassapa với cùng một mẫu câu: hễ khi nào muốn, cả hai đều vào được bốn tầng thiền, bốn cõi định không hình sắc và trạng thái dứt hết nhận biết, cảm giác; cả hai đều có các sức mạnh lạ thường, khả năng nghe và thấy vượt hơn người thường, khả năng hiểu tâm người khác, nhớ các đời quá khứ, và cuối cùng là sự giải thoát của tâm và tuệ nhờ lậu hoặc đã dứt hết. Bài kinh đặt Kassapa ngang hàng Đức Phật trong mọi thành tựu thiền định.10Kinh Trú Xứ
SN16.10 · 47 đoạnTôn giả Ānanda ba lần mời Tôn giả Mahākassapa cùng đến trú xứ của các Tỷ-kheo-ni; Kassapa giảng Pháp xong ra về, Tỷ-kheo-ni Thullatissā buột miệng chê ông dám giảng trước mặt Ānanda, ví như người bán kim bán cho thợ làm kim. Kassapa đáp lại Ānanda bằng cách nhắc điều Đức Phật đã công nhận trước Tăng đoàn: trong chín tầng định, năm thắng trí và sự dứt hết lậu hoặc, người được nêu tên cùng Đức Phật là Kassapa, không phải Ānanda — sáu thắng trí ấy không thể lấy lá cọ che một con voi. Thullatissā sau đó rời bỏ đời sống tu hành.11Kinh Y Áo
SN16.11 · 79 đoạnTại chỗ nuôi sóc ở Vương Xá, Kassapa quở trách Ānanda vì du hành cùng ba mươi vị Tỷ-kheo trẻ không giữ gìn các căn — đoàn người rơi rụng mà Ānanda vẫn bị gọi là chú bé không biết chừng mực. Tỷ-kheo-ni Thullanandā nghe tin, buột miệng trách Kassapa từng theo tôn giáo khác mà dám gọi Ānanda như vậy. Kassapa đáp bằng cách kể lại toàn bộ duyên xuất gia của mình: gặp Đức Phật trên đường, nhận ba lời dạy, bảy ngày ăn như người mắc nợ rồi giác ngộ ngày thứ tám, và trao đổi y áo với Đức Phật — người con ruột của Pháp, chủ nhân của sáu thắng trí không thể che giấu. Thullanandā sau đó rời bỏ đời sống tu hành.12Kinh Sau Khi Chết
SN16.12 · 30 đoạnTại vườn Lộc Uyển ở Bārāṇasī, Tôn giả Sāriputta hỏi Tôn giả Mahākassapa bốn câu về Như Lai sau khi chết: còn tồn tại, không còn tồn tại, vừa còn vừa không, hay không phải còn cũng không phải không. Kassapa trả lời cả bốn đều là điều Đức Phật không tuyên bố, vì chúng không đem lại lợi ích và không đưa đến chán ngán, buông bỏ, giác ngộ, Niết-bàn. Điều Đức Phật tuyên bố chỉ là bốn sự thật: đây là khổ, đây là nguồn gốc của khổ, đây là sự chấm dứt của khổ, đây là cách thực hành đưa đến chấm dứt khổ.13Kinh Tượng Pháp
SN16.13 · 37 đoạnỞ thành Sāvatthī, Kassapa hỏi vì sao thuở trước luật ít mà người giác ngộ nhiều, ngày nay luật nhiều mà người giác ngộ ít. Đức Phật trả lời: Pháp chân thật chỉ biến mất khi thứ giống Pháp chân thật xuất hiện, như vàng thật biến mất khi vàng giả xuất hiện; không phải đất, nước, lửa, gió làm Pháp mất, mà là những người rỗng tuếch ngay trong nội bộ. Năm điều gây hại là bốn nhóm đệ tử không kính trọng Đạo Sư, Pháp, Tăng đoàn, việc tu học và sự tập trung sâu; năm điều ngược lại giữ Pháp đứng vững.

Tương Ưng Lợi Đắc, Cung Kính, Danh Vọng · Lābhasakkārasaṁyutta

31 bài

Tương Ưng Rāhula · Rāhulasaṁyutta

14 bài

1Kinh Mắt
SN18.1 · 35 đoạnTôn giả Rāhula xin Đức Phật dạy Pháp ngắn gọn để lui về sống một mình tu tập. Đức Phật hỏi đáp với ông về sáu căn — mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý — tất cả đều vô thường, khổ, không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi; thấy vậy thì chán lìa, hết tham và được giải thoát.2Kinh Sắc
SN18.2 · 17 đoạnNhư kinh Mắt, nhưng đối tượng hỏi đáp với Rāhula là sáu trần: sắc, thanh, hương, vị, xúc và pháp — tất cả đều vô thường nên không đáng bám víu.3Kinh Thức
SN18.3 · 17 đoạnĐức Phật hỏi Rāhula về sáu thức — nhãn thức cho đến ý thức — tất cả đều vô thường, khổ, không phải tự ngã; thấy vậy thì nhàm chán và giải thoát.4Kinh Xúc
SN18.4 · 17 đoạnĐức Phật hỏi Rāhula về sáu xúc — sự tiếp xúc qua mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý — tất cả đều vô thường, không đáng xem là của tôi hay là tôi.5Kinh Thọ
SN18.5 · 16 đoạnĐức Phật hỏi Rāhula về các cảm thọ sinh từ sáu thứ xúc: chúng đều vô thường, khổ, không phải tự ngã của ai.6Kinh Tưởng
SN18.6 · 16 đoạnĐức Phật hỏi Rāhula về tưởng đối với sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp: tưởng cũng vô thường, không phải của tôi.7Kinh Tư
SN18.7 · 16 đoạnĐức Phật hỏi Rāhula về ý định (tư) đối với sáu trần: ý định cũng vô thường, khổ, vô ngã.8Kinh Ái
SN18.8 · 16 đoạnĐức Phật hỏi Rāhula về khát ái đối với sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp: chính khát ái cũng vô thường và không phải là tôi.9Kinh Giới
SN18.9 · 16 đoạnĐức Phật hỏi Rāhula về sáu giới — đất, nước, lửa, gió, hư không và thức: tất cả đều vô thường, không có giới nào là tôi hay của tôi.10Kinh Uẩn
SN18.10 · 22 đoạnKinh cuối phẩm thứ nhất: Đức Phật hỏi Rāhula về năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành, thức — tất cả vô thường; thấy vậy, vị thánh đệ tử chán lìa, hết tham, giải thoát và biết việc sinh lại đã dứt.11Kinh Mắt
SN18.11 · 30 đoạnPhẩm thứ hai mở đầu bằng cùng một bài hỏi đáp về sáu căn, lần này Đức Phật chủ động gọi Rāhula lại và hỏi; kết quả vẫn là chán lìa sáu căn và giải thoát.12Kinh Sắc V.v.
SN18.12-20 · 63 đoạnChín kinh gộp (18.12–20) lặp lại bài hỏi đáp với Rāhula cho chín nhóm đối tượng: sắc, thức, xúc, thọ, tưởng, tư, ái, giới và uẩn — mỗi nhóm đều vô thường, khổ, vô ngã.13Kinh Tùy Miên
SN18.21 · 13 đoạnRāhula hỏi làm sao để dứt hẳn thói quen nghĩ 'tôi' và 'của tôi' cùng với tính kiêu mạn ngầm. Đức Phật dạy: với mọi sắc, thọ, tưởng, hành, thức — quá khứ, vị lai, hiện tại — hãy thấy bằng trí tuệ đúng đắn rằng chúng không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi.14Kinh Viễn Ly
SN18.22 · 22 đoạnKinh cuối Tương Ưng Rāhula: biết và thấy năm uẩn như thật, không nắm giữ, thì tâm lìa hẳn thói nghĩ 'tôi', 'của tôi' và kiêu mạn, vượt qua mọi phân biệt, yên tĩnh và giải thoát trọn vẹn.

Tương Ưng Lakkhaṇa · Lakkhaṇasaṁyutta

21 bài

Tương Ưng Thí Dụ · Opammasaṁyutta

12 bài

1Kinh Chóp Mái
SN20.1 · 12 đoạnNhư mọi cây kèo của ngôi nhà đều tựa vào chóp mái và sụp theo khi chóp mái bị phá, mọi điều xấu đều gốc ở vô minh, tụ về vô minh và bị phá sạch khi vô minh bị phá. Vì vậy các Tỷ-kheo hãy sống không buông thả.2Kinh Đầu Ngón Tay
SN20.2 · 16 đoạnĐức Phật lấy một ít đất trên đầu móng tay so với cả trái đất lớn: chúng sinh được sinh làm người ít như đất trên móng tay, còn sinh ra ngoài loài người nhiều như đất của cả trái đất. Được làm người là hiếm, nên phải sống không buông thả.3Kinh Gia Đình
SN20.3 · 12 đoạnGia đình nhiều phụ nữ, ít đàn ông thì dễ bị trộm cướp tấn công; vị Tỷ-kheo không tu tập tâm từ cũng dễ bị phi nhân làm hại như vậy. Ngược lại, tâm từ được tu tập sung mãn là một sự bảo vệ chắc chắn.4Kinh Cái Nồi
SN20.4 · 9 đoạnBố thí một trăm nồi cơm vào buổi sáng, buổi trưa và buổi chiều vẫn không bằng tu tập tâm từ dù chỉ trong khoảnh khắc ngắn như thời gian vắt sữa bò một lần. Quả của tâm từ lớn hơn quả của sự cho đi vật chất rất nhiều.5Kinh Cây Lao
SN20.5 · 19 đoạnNhư người dùng tay không định bẻ cong lưỡi lao sắc thì chỉ tự làm mình mệt mỏi và đau đớn, phi nhân nào muốn lay chuyển tâm của vị Tỷ-kheo đã tu tập tâm từ sung mãn cũng chỉ tự chuốc mệt mỏi như vậy.6Kinh Người Bắn Cung
SN20.6 · 17 đoạnNgười nhanh nhất trần gian bắt được tên của bốn xạ thủ vẫn chậm hơn mặt trời, mặt trăng; chậm hơn các vị trời chạy trước mặt trời, mặt trăng; và đời sống hết nhanh hơn tất cả. Vì sự sống trôi nhanh như vậy, hãy sống không buông thả.7Kinh Cái Chốt Trống
SN20.7 · 15 đoạnCái trống Āṇaka của dân Dasāraha nứt đâu vá chốt đó, cuối cùng thân trống cũ biến mất chỉ còn toàn chốt. Cũng vậy, nếu người tu chỉ thích các bài thơ văn hoa của thi sĩ mà bỏ các kinh sâu xa Đức Phật dạy về tánh không, thì những kinh ấy sẽ biến mất.8Kinh Khúc Gỗ
SN20.8 · 23 đoạnDân Licchavi hiện gối đầu bằng khúc gỗ, chăm chỉ thao luyện nên vua Ajātasattu không tìm được kẽ hở; nếu mai sau họ sống mềm yếu, ngủ trên gối bông đến mặt trời mọc thì kẽ hở sẽ xuất hiện. Các Tỷ-kheo đối với Ma cũng vậy.9Kinh Voi
SN20.9 · 37 đoạnMột vị Tỷ-kheo mới tu hay lui tới các gia đình và cãi lại khi bị nhắc. Đức Phật kể chuyện voi lớn rửa sạch củ sen trước khi ăn thì khỏe mạnh, voi con bắt chước mà không rửa sạch bùn thì chết; các vị trưởng lão dùng của dâng cúng mà không dính mắc thì an toàn, người mới tu dính mắc thì chuốc họa.10Kinh Con Mèo
SN20.10 · 30 đoạnCon mèo rình chuột, vồ được liền nuốt vội không nhai, bị con chuột ăn ngược ruột gan mà chết. Vị Tỷ-kheo vào làng khất thực không giữ thân, lời, tâm, thấy phụ nữ ăn mặc hở hang sinh lòng tham cũng đi đến 'cái chết' trong giới luật của bậc thánh: bỏ tu hoàn tục.11Kinh Con Chó Rừng
SN20.11 · 17 đoạnCon giả-can già mắc ghẻ vẫn được đi đứng nằm ngồi tùy ý và có gió mát thổi qua. Đức Phật nói có người tự xưng là đệ tử Phật mà được hưởng một thân phận như con giả-can ấy cũng đã là may — lời cảnh tỉnh mạnh về sự buông thả.12Kinh Con Giả Can Thứ Hai
SN20.12 · 19 đoạnCũng con giả-can già ấy, Đức Phật nói nó có thể còn biết ơn và nhớ ơn hơn một người tự xưng là đệ tử Phật mà vô ơn. Kinh kết thúc Tương Ưng Ví Dụ với bài học: hãy biết ơn và đừng quên dù một việc nhỏ người khác đã làm cho mình.

Tương Ưng Tỷ-kheo · Bhikkhusaṁyutta

12 bài

1Kinh Kolita
SN21.1 · 24 đoạnTôn giả Mahāmoggallāna (Kolita) kể cho các Tỷ-kheo nghe: khi đang ở một mình, ngài tự hỏi 'sự im lặng cao quý' là gì và hiểu ra đó là thiền thứ hai, khi tầm và tứ đã lặng. Đang an trú như vậy, các tưởng đi kèm với tầm lại khởi lên; Đức Phật dùng thần thông đến nhắc ngài đừng buông thả với sự im lặng cao quý. Về sau ngài an trú vững và được gọi là đệ tử được bậc Thầy nâng đỡ, đạt thắng trí lớn.2Kinh Upatissa
SN21.2 · 20 đoạnTôn giả Sāriputta (Upatissa) kể: khi ở một mình, ngài tự hỏi có điều gì trên đời mà khi nó đổi thay, hư hoại sẽ làm ngài sinh sầu, bi, khổ, ưu, não không, và tự trả lời là không có. Tôn giả Ānanda hỏi ngay cả bậc Thầy thì sao; Sāriputta nói vẫn không sầu khổ, chỉ tiếc rằng nếu Đức Phật ở lại lâu dài thì đó là hạnh phúc cho nhiều người. Ānanda kết luận đó là vì ngài đã nhổ sạch từ lâu thói nghĩ 'tôi', 'của tôi' và khuynh hướng kiêu mạn ngầm.3Kinh Cái Ghè
SN21.3 · 42 đoạnTôn giả Sāriputta thăm Tôn giả Mahāmoggallāna và hỏi về buổi tu tập trong ngày. Mahāmoggallāna kể ngài đã nói chuyện về Pháp với Đức Phật từ xa bằng thiên nhãn và thiên nhĩ thanh tịnh: Đức Phật định nghĩa người tinh tấn là người quyết không dừng nỗ lực cho đến khi đạt được điều có thể đạt bằng sức người, dù da, gân, xương còn lại và thịt máu khô đi. Hai vị tôn giả tán thán lẫn nhau — một bên như ít viên sỏi bên dãy Hy-mã-lạp, một bên như ít hạt muối bên cái ghè muối lớn — và Đức Phật từng khen Sāriputta bằng một bài kệ ngắn.4Kinh Tân Tỷ-kheo
SN21.4 · 28 đoạnMột vị Tỷ-kheo mới tu, ăn xong về phòng ngồi yên lặng, không phụ giúp các Tỷ-kheo khi đến lúc may y. Các Tỷ-kheo bạch lên Đức Phật; vị ấy đáp mình đang làm việc của mình. Đức Phật, biết được tâm ý vị ấy, bảo đừng trách: vị ấy chứng được bốn tầng thiền một cách dễ dàng và đã đạt đích cuối cùng của đời tu ngay trong đời này. Bài kệ cuối kinh nói đích ấy không đạt được bằng sự buông thả hay ít nghị lực.5Kinh Thiện Sanh
SN21.5 · 18 đoạnTôn giả Sujāta đến thăm Đức Phật. Thấy ông từ xa, Đức Phật khen ông chói sáng ở cả hai mặt: dung mạo đẹp đẽ, ưa nhìn và đã chứng đạt đích cuối cùng của đời tu ngay trong đời này. Bài kệ tiếp theo khen tâm ông ngay thẳng, không còn bị trói buộc, mang thân cuối cùng sau khi thắng Ma.6Kinh Bhaddi
SN21.6 · 22 đoạnTôn giả Lakuṇṭaka Bhaddiya — người lùn, xấu xí, bị các Tỷ-kheo xem thường — đến thăm Đức Phật. Đức Phật bảo đừng nhìn vẻ ngoài: vị ấy có thần thông và uy lực lớn, đã đạt đích cuối cùng của đời tu. Bài kệ kết luận như mọi loài đều sợ sư tử dù thân không bằng nhau, giữa loài người, người nhỏ bé mà có trí tuệ mới thật là lớn.7Kinh Visākha
SN21.7 · 24 đoạnTại Vệ-xá-ly, Tôn giả Visākha, con của Pañcāli, thuyết Pháp cho các Tỷ-kheo trong giảng đường bằng lời lẽ trau chuốt, rõ ràng. Đức Phật đến, hỏi ai vừa thuyết, rồi khen Visākha và nói bài kệ: người trí lẫn giữa kẻ ngu mà không nói thì không ai biết; hãy để vị ấy nói lên và làm sáng tỏ Pháp, vì lời khéo nói là lá cờ của các bậc hiền thánh.8Kinh Nanda
SN21.8 · 15 đoạnTôn giả Nanda, em họ bên ngoại của Đức Phật, mặc y là ủi kỹ, kẻ mắt, cầm bát bóng loáng đến thăm Đức Phật. Đức Phật quở: người xuất gia vì lòng tin không nên như vậy; xứng đáng là sống trong rừng, đi khất thực, mặc y vá từ vải bỏ, không trông mong các thú vui giác quan. Bài kệ nói lên mong đợi ấy, và về sau Nanda quả thật sống đúng như vậy.9Kinh Tissa
SN21.9 · 18 đoạnTôn giả Tissa, em họ bên nội của Đức Phật, đến thăm Ngài với nước mắt chảy vì bị các Tỷ-kheo chê cười, mỉa mai khắp nơi. Đức Phật chỉ ra gốc: ông hay quở trách người khác mà không chịu được lời quở trách. Người xuất gia phải vừa biết góp ý vừa biết lắng nghe góp ý. Bài kệ khuyên đừng giận, vì đời tu là để dứt giận, kiêu mạn và khinh miệt.10Kinh Tên Trưởng Lão
SN21.10 · 33 đoạnMột vị Tỷ-kheo tên là Trưởng Lão sống một mình và khen hạnh sống một mình: một mình vào làng khất thực, một mình trở về, một mình ngồi, một mình đi kinh hành. Đức Phật cho gọi ông đến và dạy: sống một mình như vậy có thật, nhưng sống một mình trọn vẹn là khi điều thuộc quá khứ đã buông, điều thuộc tương lai đã thả, và tham muốn đối với các thân phận hiện tại đã được nhiếp phục. Bài kệ gọi người chiến thắng tất cả, buông bỏ tất cả, dứt khát ái mới thật là người sống một mình.11Kinh Kappina
SN21.11 · 25 đoạnTôn giả Mahākappina — da trắng, gầy, mũi cao — đến thăm Đức Phật. Đức Phật khen ông có thần thông và uy lực lớn, đã đạt đích cuối cùng của đời tu. Hai bài kệ tiếp theo nói: giữa những người trọng dòng họ, vua chúa là cao nhất, nhưng người đủ trí và đức hạnh mới cao nhất giữa trời và người; và như mặt trời sáng ban ngày, mặt trăng sáng ban đêm, Đức Phật chói sáng suốt cả ngày đêm.12Kinh Thân Hữu
SN21.12 · 40 đoạnHai vị Tỷ-kheo bạn đồng tu, đệ tử của Tôn giả Mahākappina, đến thăm Đức Phật và được khen là có thần thông, uy lực lớn, đã đạt đích cuối cùng của đời tu. Bài kệ khen hai vị lâu ngày sống hòa hợp trong Chánh pháp do Đức Phật giảng, được Kappina khéo huấn luyện. Kinh kết thúc Tương Ưng Tỷ-kheo và cả phẩm Nhân Duyên.

Tương Ưng Uẩn · Khandhasaṁyutta

159 bài

Tương Ưng Rādha · Rādhasaṁyutta

26 bài

1Kinh Māra
SN23.1 · 28 đoạnTôn giả Rādha hỏi Đức Phật thế nào thì được gọi là Māra. Đức Phật dạy: khi còn có năm uẩn thì còn có cái chết, có kẻ giết hại và kẻ bị giết hại; ai thấy năm uẩn như vậy là thấy đúng, và cái thấy đúng ấy dẫn lần lượt đến nhàm chán, buông tham, giải thoát và Niết-bàn.2Kinh Chúng Sinh
SN23.2 · 22 đoạnTôn giả Rādha hỏi đến mức nào thì được gọi là một chúng sinh. Đức Phật trả lời: hễ còn ham muốn, tham, vui thích và khát ái đối với năm uẩn rồi dính chặt vào đó thì còn gọi là chúng sinh; như trẻ con chơi nhà cát, khi hết tham thì tự tay phá tan, người tu cũng phá tan sự bám víu vào năm uẩn để dập tắt khát ái, tức là Niết-bàn.3Kinh Sợi Dây Tái Sinh
SN23.3 · 17 đoạnTôn giả Rādha hỏi sợi dây trói vào đời sống là gì và sự chấm dứt của nó là gì. Đức Phật chỉ rõ: mọi ham muốn, tham, vui thích, khát ái và sự bám giữ ăn sâu trong tâm đối với từng uẩn chính là sợi dây ấy; khi những thứ ấy chấm dứt thì sợi dây trói vào đời sống cũng chấm dứt.4Kinh Những Pháp Cần Biết Rõ
SN23.4 · 20 đoạnĐức Phật giảng cho Tôn giả Rādha ba điều: những pháp cần được biết rõ là năm uẩn; sự biết rõ là sự chấm dứt của tham, sân và si; và người đã biết rõ chính là bậc A-la-hán.5Kinh Sa-môn Và Bà-la-môn
SN23.5 · 13 đoạnĐức Phật dạy Tôn giả Rādha: vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ vị ngọt, mặt nguy hại và lối thoát ra của năm thủ uẩn thì chưa phải là Sa-môn hay Bà-la-môn đúng nghĩa; ai biết rõ ba mặt ấy thì sống trọn mục đích của đời tu ngay trong đời này.6Kinh Sa-môn Và Bà-la-môn (phần hai)
SN23.6 · 11 đoạnNhư kinh trước, nhưng Đức Phật thêm hai mặt nữa: ngoài vị ngọt, mặt nguy hại và lối thoát ra, vị Sa-môn hay Bà-la-môn đúng nghĩa còn phải biết rõ sự sinh khởi và sự tan biến của năm thủ uẩn.7Kinh Bậc Dự Lưu
SN23.7 · 11 đoạnĐức Phật dạy: khi một vị đệ tử thánh biết rõ đúng như thật sự sinh khởi, sự tan biến, vị ngọt, mặt nguy hại và lối thoát ra của năm thủ uẩn, vị ấy được gọi là bậc Dự lưu — không còn sa xuống cõi xấu, chắc chắn hướng đến giác ngộ.8Kinh Bậc A-la-hán
SN23.8 · 11 đoạnĐức Phật dạy: khi một vị Tỷ-kheo biết rõ năm thủ uẩn — sự sinh khởi, tan biến, vị ngọt, nguy hại và lối thoát — rồi được giải thoát mà không còn bám giữ, vị ấy được gọi là bậc A-la-hán, đã đặt gánh nặng xuống và dứt sạch sợi dây trói vào đời sống.9Kinh Muốn Và Tham
SN23.9 · 15 đoạnĐức Phật dạy Tôn giả Rādha hãy từ bỏ mọi ham muốn, tham, vui thích và khát ái đối với từng uẩn trong năm uẩn. Khi những thứ ấy bị từ bỏ, uẩn bị cắt tận gốc như gốc cây thốt nốt đã bị chặt, về sau không thể sinh khởi nữa.10Kinh Muốn Và Tham (phần hai)
SN23.10 · 21 đoạnĐức Phật dạy Tôn giả Rādha hãy từ bỏ mọi ham muốn, tham, vui thích và khát ái cùng mọi sự bám giữ ăn sâu trong tâm, đối với từng uẩn trong năm uẩn. Khi những thứ ấy bị từ bỏ, uẩn bị cắt tận gốc như gốc cây thốt nốt đã bị chặt, về sau không thể sinh khởi nữa.11Kinh Māra
SN23.11 · 12 đoạnTôn giả Rādha hỏi Māra là gì. Đức Phật trả lời ngắn gọn: cả năm uẩn đều là Māra; ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt.12Kinh Mang Bản Chất Của Māra
SN23.12 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì mang bản chất của Māra. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều mang bản chất của Māra. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.13Kinh Vô Thường
SN23.13 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì vô thường. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều vô thường. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.14Kinh Mang Bản Chất Vô Thường
SN23.14 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì mang bản chất vô thường. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều mang bản chất vô thường. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.15Kinh Khổ
SN23.15 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì khổ. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều khổ. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.16Kinh Mang Bản Chất Khổ
SN23.16 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì mang bản chất khổ. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều mang bản chất khổ. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.17Kinh Vô Ngã
SN23.17 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì vô ngã. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều vô ngã. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.18Kinh Mang Bản Chất Vô Ngã
SN23.18 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì mang bản chất vô ngã. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều mang bản chất vô ngã. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.19Kinh Có Tính Chất Sẽ Hoại Diệt
SN23.19 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì có tính chất sẽ hoại diệt. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều có tính chất sẽ hoại diệt. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.20Kinh Có Tính Chất Sẽ Suy Tàn
SN23.20 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì có tính chất sẽ suy tàn. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều có tính chất sẽ suy tàn. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.21Kinh Có Tính Chất Sẽ Sinh Khởi
SN23.21 · 11 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì có tính chất sẽ sinh khởi. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều có tính chất sẽ sinh khởi. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.22Kinh Có Tính Chất Sẽ Chấm Dứt
SN23.22 · 19 đoạnTôn giả Rādha hỏi cái gì có tính chất sẽ chấm dứt. Đức Phật trả lời: cả năm uẩn — sắc, thọ, tưởng, hành và thức — đều có tính chất sẽ chấm dứt. Ai thấy như vậy thì nhàm chán năm uẩn, buông tham, được giải thoát và biết rõ sự sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn.23Mười một kinh về Māra và các đề mục khác
SN23.23-33 · 24 đoạnMười một bài kinh ngắn trong phẩm Thỉnh Cầu: Tôn giả Rādha xin Đức Phật giảng Pháp ngắn gọn để sống một mình tinh cần. Đức Phật dạy một khuôn mẫu duy nhất lặp cho mười một đề mục — từ Māra đến có tính chất sẽ sinh khởi: cái gì thuộc đề mục ấy thì phải từ bỏ ham muốn và tham đối với nó, và năm uẩn chính là những thứ thuộc đề mục ấy.24Kinh Có Tính Chất Sẽ Chấm Dứt
SN23.34 · 22 đoạnBài kinh khép phẩm Thỉnh Cầu: Tôn giả Rādha xin được giảng ngắn gọn, và Đức Phật dạy rằng cái gì có tính chất sẽ chấm dứt — tức cả năm uẩn — thì phải từ bỏ ham muốn, từ bỏ tham, từ bỏ cả ham muốn lẫn tham đối với nó.25Mười một kinh về Māra và các đề mục khác
SN23.35-45 · 20 đoạnMười một bài kinh trong phẩm Ngồi Gần Bên: Đức Phật chủ động gọi Tôn giả Rādha lại và dạy cùng một khuôn mẫu như phẩm Thỉnh Cầu — cái gì là Māra, mang bản chất vô thường, khổ, vô ngã cho đến có tính chất sẽ sinh khởi, thì phải từ bỏ ham muốn và tham đối với nó, vì năm uẩn chính là những thứ ấy.26Kinh Có Tính Chất Sẽ Chấm Dứt
SN23.46 · 22 đoạnBài kinh cuối của Tương Ưng Rādha: Đức Phật dạy Tôn giả Rādha rằng cái gì có tính chất sẽ chấm dứt — tức cả năm uẩn — thì phải từ bỏ ham muốn, từ bỏ tham, từ bỏ cả ham muốn lẫn tham đối với nó.

Tương Ưng Tà Kiến · Diṭṭhisaṁyutta

35 bài

Tương Ưng Nhập Lưu · Okkantasaṁyutta

10 bài

Tương Ưng Sanh Khởi · Uppādasaṁyutta

10 bài

Tương Ưng Phiền Não · Kilesasaṁyutta

10 bài

Tương Ưng Sāriputta · Sāriputtasaṁyutta

10 bài

Tương Ưng Loài Rồng · Nāgasaṁyutta

12 bài

Tương Ưng Kim Sí Điểu · Supaṇṇasaṁyutta

6 bài

1Kinh Bốn Cách Sinh
SN30.1 · 9 đoạnĐức Phật liệt kê bốn cách sinh của Kim Sí Điểu (Supaṇṇa): sinh từ trứng, sinh từ thai, sinh từ nơi ẩm ướt và hóa sinh. Bài kinh ngắn này chỉ nêu bốn cách sinh ấy, chưa bàn đến nhân duyên sinh về từng loại.2Kinh Mang Đi
SN30.2 · 14 đoạnSau khi nêu bốn cách sinh của Kim Sí Điểu, Đức Phật chỉ rõ khả năng bắt Nāga theo thứ bậc: Kim Sí Điểu sinh từ trứng chỉ bắt mang đi được Nāga sinh từ trứng; loại thai sinh bắt được Nāga trứng sinh và thai sinh; loại ẩm sinh bắt thêm được Nāga ẩm sinh; còn Kim Sí Điểu hóa sinh bắt được Nāga thuộc cả bốn cách sinh.3Kinh Làm Cả Hai Thứ Việc
SN30.3 · 14 đoạnMột Tỷ-kheo hỏi do nhân duyên gì mà một người, khi thân tan rã, sau khi chết, sinh vào cộng đồng các Kim Sí Điểu sinh từ trứng. Đức Phật dạy: người ấy làm cả việc tốt lẫn việc xấu bằng thân, lời nói và ý; nghe nói Kim Sí Điểu trứng sinh sống lâu, có vẻ đẹp và rất nhiều niềm vui, bèn ước nguyện sinh vào cộng đồng của chúng — và khi chết được sinh đúng như nguyện. Bài này chưa có yếu tố bố thí.4Kinh Làm Cả Hai Thứ Việc (Tiếp Theo)
SN30.4-6 · 16 đoạnBa bài tiếp nối bài Kim Sí Điểu trứng sinh cho ba loại còn lại — thai sinh, ẩm sinh và hóa sinh. Cả ba theo cùng một khuôn nhân duyên: làm cả việc tốt lẫn việc xấu bằng thân, lời nói và ý, nghe nói loại Kim Sí Điểu ấy sống lâu, đẹp và nhiều niềm vui, ước nguyện và được sinh về cộng đồng của chúng; chưa có yếu tố bố thí.5Kinh Bố Thí Giúp Sinh Làm Kim Sí Điểu Trứng Sinh
SN30.7-16 · 24 đoạnMười bài về Kim Sí Điểu sinh từ trứng, thêm yếu tố bố thí vào khuôn nhân duyên của các bài trước: ngoài việc làm lẫn việc tốt và việc xấu, nghe tiếng tốt của Kim Sí Điểu trứng sinh và ước nguyện, người ấy còn lần lượt bố thí mười thứ — thức ăn, đồ uống, quần áo, xe cộ, vòng hoa, hương thơm, đồ thoa thơm, giường nằm, nhà ở và đèn — rồi sinh vào cộng đồng của chúng. Mỗi bài thay một món bố thí.6Kinh Bố Thí Giúp Sinh Làm Kim Sí Điểu (Các Loại Còn Lại)
SN30.17-46 · 27 đoạnBa mươi bài triển khai khuôn bố thí mười thứ cho ba loại Kim Sí Điểu còn lại — thai sinh, ẩm sinh và hóa sinh — mỗi loại mười bài theo mười món bố thí. Phần còn lại như loạt về loại trứng sinh: làm cả việc tốt lẫn việc xấu, nghe tiếng tốt của loại Kim Sí Điểu ấy, ước nguyện và được sinh về cộng đồng của chúng.

Tương Ưng Càn-thát-bà · Gandhabbakāyasaṁyutta

6 bài

1Kinh Các Vị Trời Càn-thát-bà
SN31.1 · 20 đoạnĐức Phật giới thiệu các vị trời thuộc nhóm Càn-thát-bà (Gandhabba) theo chỗ ở của họ: có vị sống trong hương của rễ cây, của lõi cây, của gỗ mềm, của vỏ cây, của chồi non, của lá, của hoa, của quả, của nhựa cây, và có vị sống trong các mùi hương thơm. Bài kinh chỉ liệt kê mười chỗ ở ấy, chưa nói đến nhân duyên sinh về.2Kinh Thiện Hạnh
SN31.2 · 14 đoạnMột Tỷ-kheo hỏi do nhân duyên gì mà một người, khi thân tan rã, sau khi chết, sinh vào cộng đồng các vị trời Càn-thát-bà nói chung. Đức Phật dạy: người ấy làm việc tốt bằng thân, lời nói và ý — khác loạt Nāga ở chỗ chỉ làm việc tốt, không lẫn việc xấu — nghe nói các vị trời ấy sống lâu, có vẻ đẹp và rất nhiều niềm vui, bèn ước nguyện sinh về cộng đồng của chúng và được sinh đúng như nguyện. Bài này chưa có yếu tố bố thí.3Kinh Người Cho Tặng Hương Rễ Cây
SN31.3 · 16 đoạnMột Tỷ-kheo hỏi nhân duyên sinh vào cộng đồng các vị trời Càn-thát-bà sống trong hương của rễ cây. Ngoài việc làm việc tốt bằng thân, lời nói và ý, nghe tiếng tốt của các vị trời ấy và ước nguyện sinh về đó, điểm riêng của bài này là: người ấy là người cho tặng hương của rễ cây — món hương mình dâng tặng ứng với chính chỗ ở mình sinh về.4Kinh Người Cho Tặng Hương (Tiếp Theo)
SN31.4-12 · 39 đoạnChín bài tiếp nối bài hương rễ cây cho chín chỗ ở còn lại của các vị trời Càn-thát-bà: hương của lõi cây, gỗ mềm, vỏ cây, chồi non, lá, hoa, quả, nhựa cây và các mùi hương thơm. Mỗi bài theo cùng một khuôn — làm việc tốt, nghe, ước nguyện — và người ấy cho tặng đúng loại hương của chỗ ở mình ước sinh về.5Kinh Bố Thí Giúp Sinh Vào Hương Rễ Cây
SN31.13-22 · 24 đoạnMười bài về các vị trời Càn-thát-bà sống trong hương của rễ cây theo khuôn bố thí: người làm việc tốt bằng thân, lời nói và ý, nghe tiếng tốt của các vị trời ấy, ước nguyện sinh về đó, và lần lượt bố thí mười thứ — thức ăn, đồ uống, quần áo, xe cộ, vòng hoa, hương thơm, đồ thoa thơm, giường nằm, nhà ở và đèn. Mỗi bài thay một món bố thí, rồi người ấy sinh vào cộng đồng các vị trời hương rễ cây.6Kinh Bố Thí Giúp Sinh Vào Các Hương Còn Lại
SN31.23-112 · 40 đoạnChín mươi bài triển khai khuôn bố thí mười thứ cho chín chỗ ở còn lại của các vị trời Càn-thát-bà — từ hương của lõi cây đến các mùi hương thơm — mỗi chỗ ở mười bài theo mười món bố thí (thức ăn, đồ uống, quần áo, xe cộ, vòng hoa, hương thơm, đồ thoa thơm, giường nằm, nhà ở, đèn). Phần nhân duyên còn lại như loạt bài về chỗ ở hương rễ cây.

Tương Ưng Mây · Valāhakasaṁyutta

9 bài

1Kinh Chủng Loại
SN32.1 · 14 đoạnĐức Phật liệt kê năm loại chư Thiên thuộc nhóm thần mây: mây lạnh, mây nóng, mây giông, mây gió và mây mưa. Bài kinh ngắn này mở đầu Tương Ưng Thần Mây, làm nền cho các kinh sau về nhân duyên sinh về cõi ấy và về các hiện tượng thời tiết.2Kinh Thiện Hành
SN32.2 · 14 đoạnMột vị Tỷ-kheo hỏi vì sao có người sau khi chết được sinh về sống cùng chư Thiên thần mây. Đức Phật trả lời: người ấy làm điều tốt bằng thân, lời nói và ý nghĩ, nghe tiếng tốt của cõi ấy, ước nguyện được sinh về đó, và quả chín muồi theo đúng ước nguyện.3Kinh Bố Thí Giúp Sinh Về Cõi Trời Mây Lạnh
SN32.3-12 · 16 đoạnMười kinh gộp lại giải thích nhân sinh về cõi trời mây lạnh: ngoài làm điều tốt bằng thân, lời và ý cùng ước nguyện sinh về cõi ấy, người ấy còn rộng rãi bố thí mười món, từ thức ăn, nước uống cho đến chỗ ở và đèn dầu. Bố thí ở đây là phần phụ trợ cho ước nguyện được thành tựu.4Kinh Bố Thí Giúp Sinh Về Cõi Trời Mây Nóng và Các Loại Khác
SN32.13-52 · 19 đoạnBốn mươi kinh gộp lại đặt cùng một câu hỏi cho các cõi trời mây nóng, mây giông, mây gió và mây mưa. Câu trả lời giữ nguyên khuôn của kinh mây lạnh: làm điều tốt bằng ba nghiệp, ước nguyện sinh về cõi trời mây mưa và bố thí rộng rãi mười món.5Kinh Trời Lạnh
SN32.53 · 11 đoạnMột vị Tỷ-kheo hỏi vì sao có lúc trời trở nên lạnh. Đức Phật giải thích theo quan niệm của kinh: các vị trời mây lạnh, khi muốn vui hưởng niềm vui riêng của mình, thì theo mong muốn trong tâm các vị ấy mà hiện tượng lạnh xảy ra.6Kinh Trời Nóng
SN32.54 · 11 đoạnMột vị Tỷ-kheo hỏi vì sao có lúc trời trở nên nóng. Đức Phật giải thích theo quan niệm của kinh: các vị trời mây nóng, khi muốn vui hưởng niềm vui riêng của mình, thì theo mong muốn trong tâm các vị ấy mà hiện tượng nóng xảy ra.7Kinh Trời Giông
SN32.55 · 11 đoạnMột vị Tỷ-kheo hỏi vì sao có lúc trời trở nên giông bão. Đức Phật giải thích theo quan niệm của kinh: các vị trời mây giông, khi muốn vui hưởng niềm vui riêng của mình, thì theo mong muốn trong tâm các vị ấy mà hiện tượng giông bão xảy ra.8Kinh Trời Gió
SN32.56 · 11 đoạnMột vị Tỷ-kheo hỏi vì sao có lúc trời trở nên gió. Đức Phật giải thích theo quan niệm của kinh: các vị trời mây gió, khi muốn vui hưởng niềm vui riêng của mình, thì theo mong muốn trong tâm các vị ấy mà hiện tượng gió xảy ra.9Kinh Trời Mưa
SN32.57 · 19 đoạnMột vị Tỷ-kheo hỏi vì sao có lúc trời trở nên mưa. Đức Phật giải thích theo quan niệm của kinh: các vị trời mây mưa, khi muốn vui hưởng niềm vui riêng của mình, thì theo mong muốn trong tâm các vị ấy mà hiện tượng mưa xảy ra.

Tương Ưng Vacchagotta · Vacchagottasaṁyutta

16 bài

Tương Ưng Thiền · Jhānasaṁyutta

27 bài

Tương Ưng Sáu Xứ · Saḷāyatanasaṁyutta

197 bài

Tương Ưng Thọ · Vedanāsaṁyutta

29 bài

Tương Ưng Nữ Nhân · Mātugāmasaṁyutta

26 bài

Tương Ưng Jambukhādaka · Jambukhādakasaṁyutta

16 bài

Tương Ưng Sāmaṇḍaka · Sāmaṇḍakasaṁyutta

2 bài

1Kinh Sāmaṇḍaka về Niết-bàn
SN39.1-15 · 20 đoạnTrên bờ sông Hằng, du sĩ Sāmaṇḍaka hỏi Tôn giả Sāriputta Niết-bàn là gì và có con đường nào chứng ngộ Niết-bàn không. Tôn giả trả lời: Niết-bàn là sự chấm dứt của tham, sân và si, và con đường chứng ngộ chính là Bát Chánh Đạo. Mười bốn kinh tiếp theo trong nhóm được kể đầy đủ như Tương Ưng Jambukhādaka.2Kinh Khó Làm
SN39.16 · 14 đoạnDu sĩ Sāmaṇḍaka hỏi Tôn giả Sāriputta trong Pháp và Luật này việc gì khó làm. Chuỗi trả lời đi từng bước: xuất gia khó, người xuất gia biết hài lòng khó, người biết hài lòng thực hành đúng theo Pháp khó — nhưng ai thực hành đúng theo Pháp thì không lâu sẽ thành bậc A-la-hán.

Tương Ưng Moggallāna · Moggallānasaṁyutta

11 bài

Tương Ưng Citta · Cittasaṁyutta

10 bài

1Kinh Kiết Sử
SN41.1 · 45 đoạnCác vị Tỷ-kheo trưởng lão ở rừng Ambāṭaka tranh luận: ‘kiết sử’ và ‘các pháp bị kiết sử’ khác nghĩa hay đồng nghĩa? Cư sĩ Citta nghe được, đến gặp các vị và dùng ví dụ hai con bò buộc chung bằng một sợi dây để chỉ rõ: mắt không trói buộc các sắc, tai không trói buộc các tiếng; chính lòng ham muốn và tham ái khởi lên do duyên cả hai mới là sợi dây trói buộc. Các vị trưởng lão khen ngợi con mắt tuệ của ông đi suốt vào lời dạy sâu xa của Đức Phật.2Kinh Isidatta (1)
SN41.2 · 39 đoạnCư sĩ Citta mời các vị trưởng lão thọ trai, rồi hỏi vị trưởng lão đứng đầu: Đức Phật nói về sự khác nhau của các giới đến mức nào? Vị trưởng lão im lặng ba lần. Tôn giả Isidatta — vị mới tu nhất trong chúng — xin phép trả lời: có mười tám giới, từ giới của mắt, của hình sắc, của thức biết bằng mắt cho đến giới của ý, của pháp, của thức biết bằng ý. Citta hoan hỷ cúng dường bữa ăn, và vị trưởng lão khen Isidatta, dặn lần sau có câu hỏi tương tự hãy cứ trả lời như vậy.3Kinh Isidatta (2)
SN41.3 · 73 đoạnCư sĩ Citta hỏi vị trưởng lão: những kiến như ‘thế giới thường còn hay không thường còn’, cùng sáu mươi hai kiến trong kinh Phạm Võng, do có mặt cái gì mà có mặt? Vị trưởng lão im lặng ba lần; Tôn giả Isidatta xin trả lời: các kiến ấy chỉ có mặt khi thân kiến — cái thấy chấp có một cái tôi thật trong năm uẩn — còn có mặt. Sau buổi thọ trai, Citta nhận ra Isidatta chính là người bạn xuất gia ở Avanti và hứa cúng dường tứ vật dụng, nhưng Isidatta lặng lẽ rời Macchikāsaṇḍa, không bao giờ trở lại.4Kinh Phép Lạ Của Mahaka
SN41.4 · 47 đoạnSau bữa thọ trai tại trại bò của Citta, giữa trưa nắng gay gắt, Tôn giả Mahaka — vị mới tu nhất trong chúng — dùng thần thông làm gió mát thổi, mây che và mưa rơi từng hạt cho các vị trưởng lão đỡ nóng. Về đến tịnh xá, theo lời xin của Citta, ngài còn làm lửa phun qua lỗ khóa đốt cháy bó cỏ mà không cháy chiếc áo ngoài. Citta hứa cúng dường tứ vật dụng, nhưng Mahaka lặng lẽ rời Macchikāsaṇḍa, không bao giờ trở lại.5Kinh Kāmabhū (1)
SN41.5 · 39 đoạnTôn giả Kāmabhū đọc cho cư sĩ Citta nghe một bài kệ của Đức Phật về cỗ xe: bộ phận tinh thuần, mái che trắng, một bánh xe, vị đang đến không lỗi lầm, đã chặt đứt dòng nước, không còn bị trói buộc — và hỏi ý nghĩa chi tiết. Citta xin chờ một lát rồi giải từng hình ảnh: bộ phận tinh thuần là giới, mái che trắng là giải thoát, một bánh xe là niệm, cỗ xe là thân này; tham, sân, si là lỗi lầm và cũng là trói buộc, còn dòng nước là khát ái — tất cả đều đã bị vị A-la-hán cắt đứt tận gốc.6Kinh Kāmabhū (2)
SN41.6 · 51 đoạnCư sĩ Citta hỏi Tôn giả Kāmabhū một chuỗi câu hỏi về ba hành: hành của thân là hơi thở vào ra, hành của lời nói là tầm và tứ, hành của tâm là tưởng và thọ. Từ đó, cuộc đối thoại đi sâu vào định diệt thọ tưởng: khi vào định, hành của lời nói diệt trước, rồi đến hành của thân, rồi đến hành của tâm; vị Tỷ-kheo trong định khác người chết ở chỗ tuổi thọ chưa cạn, hơi ấm chưa tắt, các căn trong sáng. Cuối cùng, Kāmabhū chỉ ra hai pháp giúp ích nhiều nhất cho sự chứng đạt này: Chỉ và Quán.7Kinh Godatta
SN41.7 · 42 đoạnTôn giả Godatta hỏi cư sĩ Citta: bốn sự giải thoát của tâm — không giới hạn, vô sở hữu, trống không, vô tướng — khác nghĩa hay đồng nghĩa? Citta trả lời: xét theo cách tu, chúng khác nhau — tâm không giới hạn là bốn tâm từ, bi, hỷ, xả rải khắp muôn phương; vô sở hữu là Vô sở hữu xứ; trống không là quán thân tâm trống không cái tôi; vô tướng là Vô tướng tâm định. Nhưng xét theo đích đến, chúng đồng nghĩa: tất cả đều quy về sự giải thoát của tâm không lay chuyển, trống không tham, sân, si.8Kinh Nigaṇṭha Nāṭaputta
SN41.8 · 44 đoạnNigaṇṭha Nāṭaputta — vị thầy của phái lõa thể — hỏi Citta có tin lời Đức Phật rằng có định không tầm không tứ không. Citta đáp: trong việc này tôi không đi bằng lòng tin, vì chính tôi, bất cứ khi nào muốn, đều vào được cả bốn tầng thiền, nên biết bằng trí chứ không cần tin ai. Nāṭaputta quay sang hội chúng khen ông thẳng thắn rồi lại chê ông giả dối; Citta chỉ ra hai lời ấy tự mâu thuẫn, nêu mười câu hỏi hợp lý làm phép thử, rồi đứng dậy ra đi.9Kinh Kassapa Lõa Thể
SN41.9 · 37 đoạnKassapa, một tu sĩ lõa thể và là bạn cũ của Citta, thú nhận: ba mươi năm xuất gia khổ hạnh, ông không chứng được điều gì ngoài ở trần, cạo đầu và phủi bụi đất. Ngược lại, Citta — một cư sĩ mặc áo trắng cũng ba mươi năm — vào được cả bốn tầng thiền mỗi khi muốn, và chắc chắn không còn kiết sử nào kéo ông trở lại đời này. Nghe vậy, Kassapa xin xuất gia trong Pháp và Luật; không bao lâu sau khi thọ đại giới, ngài chứng quả A-la-hán.10Kinh Thăm Người Bệnh
SN41.10 · 46 đoạnKhi cư sĩ Citta bệnh nặng, chư Thiên ở hoa viên, rừng và cây cỏ đến khuyên ông phát nguyện làm vua Chuyển luân đời sau, vì tâm nguyện của người giữ giới thanh tịnh sẽ thành tựu. Citta đáp: cái ấy cũng vô thường, cũng phải bỏ lại mà đi. Nghe ông nói, thân quyến tưởng ông mê sảng; ông giải thích rõ mọi chuyện, rồi nhân đó dạy lại cho họ bài học cuối cùng: giữ lòng tin vững chắc không lay chuyển nơi Phật, Pháp, Tăng đoàn và chia sẻ không giữ lại những gì có thể cho. Dạy xong, ông mệnh chung.

Tương Ưng Thôn Trưởng · Gāmaṇisaṁyutta

13 bài

1Kinh Người Hung Dữ Caṇḍa
SN42.1 · 33 đoạnÔng thôn trưởng tên Caṇḍa đến hỏi Đức Phật: nhân gì, duyên gì mà có người bị xem là hung dữ, có người được xem là hiền hòa. Đức Phật chỉ rõ gốc rễ ở ba độc chưa dứt bỏ: tham, sân, si còn thì người ta dễ bị chọc giận và cơn giận lộ ra ngoài; khi ba độc đã dứt, không ai khuấy động được tâm nữa. Nghe xong, ông Caṇḍa xin quy y.2Kinh Vũ Sư Tālapuṭa
SN42.2 · 47 đoạnÔng trưởng đoàn vũ công Tālapuṭa hỏi Đức Phật về lời truyền rằng vũ công lấy thật giả lẫn lộn làm vui cho người xem thì chết đi sẽ sinh về cõi trời hay cười đùa. Đức Phật ba lần từ chối, rồi nói rõ: vũ công khơi thêm tham, sân, si trong lòng khán giả vốn đã bị ba độc trói buộc; tự mình buông lung lại khiến người khác buông lung thì sinh vào địa ngục tên là Cười, còn cái nhìn sai lệch kia chỉ đưa đến địa ngục hay loài súc sinh. Tālapuṭa bật khóc vì bị lừa dối bao năm, xin quy y, xuất gia và chứng quả A-la-hán.3Kinh Chiến Sĩ Yodhājīva
SN42.3 · 33 đoạnÔng trưởng đoàn chiến đấu Yodhājīva hỏi Đức Phật về lời truyền rằng người lính chết trận sẽ sinh về cõi trời của những người ngã xuống. Đức Phật nói rõ: người lính ra trận với tâm đầy sát ý sẽ sinh vào địa ngục tên là Bại Trận, và ai giữ cái nhìn sai lệch kia chỉ có hai nơi đến là địa ngục hay loài súc sinh. Yodhājīva bật khóc vì bị lừa dối bao năm và xin quy y.4Kinh Người Quản Tượng
SN42.4 · 6 đoạnVị trưởng đoàn quản tượng hỏi Đức Phật về lời truyền rằng người quản tượng chết trận sẽ sinh về cõi trời của những người ngã xuống. Toàn bộ cuộc đối thoại trong bản Pāli chỉ còn là một dấu lặp; bản dịch Minh Châu cũng chỉ ghi chú thích. Bài này được mở đầy đủ theo đúng khuôn mẫu của hai kinh chiến đấu và kỵ binh đi trước: ra trận với tâm sát ý thì sinh vào địa ngục Bại Trận, giữ cái nhìn sai lệch thì chỉ đến địa ngục hay loài súc sinh.5Kinh Vị Trưởng Đoàn Kỵ Binh
SN42.5 · 32 đoạnVị trưởng đoàn kỵ binh hỏi Đức Phật về lời truyền rằng kỵ binh chết trận sẽ sinh về cõi trời của những người ngã xuống. Bản dịch Minh Châu ở đây chỉ còn một dòng ghi chú tham chiếu, nên bài được soạn từ bản Pāli: ra trận với tâm đầy sát ý thì sinh vào địa ngục Bại Trận; giữ cái nhìn sai lệch thì chỉ có hai nơi đến là địa ngục hay loài súc sinh. Vị trưởng đoàn bật khóc vì bị lừa dối bao năm và xin quy y.6Kinh Asibandhakaputta — Cầu Khẩn Không Đổi Được Nghiệp
SN42.6 · 45 đoạnÔng thôn trưởng Asibandhakaputta hỏi Đức Phật có thể làm cho cả thế gian đều sinh lên cõi trời như các vị Bà-la-môn phương Tây làm lễ đưa người chết lên trời hay không. Đức Phật dùng hai ví dụ tảng đá chìm và bơ dầu nổi để chỉ rõ: không một lễ cầu khẩn nào đổi được hướng đi của nghiệp — người làm ác chìm xuống cõi dữ, người làm lành nổi lên cõi lành.7Kinh Ví Dụ Về Thửa Ruộng
SN42.7 · 47 đoạnÔng thôn trưởng Asibandhakaputta thắc mắc vì sao Đức Phật hết lòng thương mọi loài mà lại giảng Pháp cho người này kỹ càng, người kia không kỹ bằng. Đức Phật đáp bằng hai ví dụ: người nông dân gieo hạt vào ruộng tốt trước rồi mới đến ruộng xấu, và người ta đựng nước vào chiếc bình lành trước chiếc bình nứt. Tăng Ni như ruộng tốt, cư sĩ như ruộng bậc trung, người ngoại đạo như ruộng xấu — nhưng Pháp vẫn được giảng trọn vẹn cho cả ba hạng.8Kinh Người Thổi Tù Và
SN42.8 · 105 đoạnÔng thôn trưởng Asibandhakaputta, đệ tử của Ni-kiền-tử Nātaputta, thuật lại giáo lý: ai từng sát sinh, trộm cắp, tà hạnh hay nói dối đều phải vào địa ngục, và con người bị dẫn đi bởi điều mình sống nhiều nhất. Đức Phật vặn lại: thời gian không làm điều ác luôn nhiều hơn thời gian làm ác, nên theo lý ấy chẳng ai phải đọa; rồi Ngài chỉ con đường thật — biết lỗi, hối hận, từ bỏ và không tái phạm, rồi tu tập bốn tâm vô lượng như tiếng tù và vang khắp bốn phương, khiến nghiệp hữu hạn không còn tồn tại được.9Kinh Các Gia Đình
SN42.9 · 36 đoạnNi-kiền-tử Nātaputta xúi ông thôn trưởng Asibandhakaputta đến gài bẫy Đức Phật bằng câu hỏi hai đầu: Phật ca ngợi lòng thương gia đình, sao lại dẫn đoàn Tỷ-kheo đông đảo đi qua vùng đói kém? Đức Phật đáp: trong chín mươi mốt kiếp, Ngài chưa từng thấy gia đình nào lụn bại vì một bữa cơm cúng dường; gia đình giàu có là nhờ bố thí, chân thật và tự chế. Chỉ có tám nhân làm gia đình tổn hại — vua quan, trộm cướp, lửa, nước, mất của cất giấu, lười biếng, con cháu phá gia, và vô thường.10Kinh Maṇicūḷaka — Vàng Bạc Và Người Tu
SN42.10 · 27 đoạnTrong cung vua, quần thần bàn rằng các Sa-môn dòng Thích được phép dùng và nhận vàng bạc. Ông thôn trưởng Maṇicūḷaka có mặt ở đó đã đính chính: các Sa-môn Thích tử đã buông bỏ châu báu và vàng bạc, và ông đã thuyết phục được cả hội chúng. Ông đến hỏi Đức Phật xem mình nói vậy có đúng lời Ngài không; Đức Phật xác nhận và nói thêm: ai được phép dùng vàng bạc thì cũng được phép hưởng năm thứ khoái lạc giác quan — và người như vậy dứt khoát không còn là người tu theo dòng Thích.11Kinh Bhadraka — Ham Muốn Là Gốc Của Khổ
SN42.11 · 55 đoạnÔng thôn trưởng Bhadraka xin Đức Phật dạy về sự sinh khởi và chấm dứt của khổ. Thay vì nói chuyện quá khứ hay tương lai xa xôi, Đức Phật chỉ ngay vào kinh nghiệm trước mắt: trong làng có người bị giết, bị tù, bị phạt, bị chỉ trích mà ông đau khổ, có người cũng vậy mà ông không đau — khác nhau chỉ ở chỗ ông có lòng ham muốn, thương mến đối với họ hay không. Từ đó suy ra: mọi khổ đã sinh trong quá khứ và sẽ sinh trong tương lai đều lấy ham muốn làm gốc.12Kinh Rāsiya — Khen Chê Đúng Chỗ
SN42.12 · 169 đoạnÔng thôn trưởng Rāsiya hỏi Đức Phật có thật Ngài lên án mọi lối khổ hạnh không. Đức Phật đính chính: Ngài chỉ tránh hai cực đoan hưởng thụ và ép xác, đi theo con đường ở giữa là Bát Chánh Đạo. Rồi Ngài phân tích mười hạng người hưởng thụ dục lạc và ba hạng người tu khổ hạnh: hạng nào đáng chê ở điểm nào, đáng khen ở điểm nào — chê khen từng điểm một, không vơ đũa cả nắm. Cuối cùng Ngài chỉ ba sự bào mòn thấy ngay trong đời này: dứt tham, dứt sân, dứt si thì không còn ý định làm hại mình, hại người.13Kinh Pāṭaliya — Biết Huyễn Thuật Không Phải Là Kẻ Lừa Đảo
SN42.13 · 300 đoạnÔng thôn trưởng Pāṭaliya nghe nói Sa-môn Gotama biết huyễn thuật và mặc nhiên kết luận Ngài là kẻ lừa đảo. Đức Phật vặn lại bằng chính ví dụ của ông: biết rõ người xấu không làm mình thành người xấu. Rồi Ngài bác giáo lý cho rằng mọi kẻ làm ác đều chịu khổ ngay trong đời này, và giải quyết mối phân vân của Pāṭaliya về bốn vị thầy có bốn cái nhìn mâu thuẫn nhau bằng 'pháp định': sống giữ gìn thân, lời, ý và tu tập bốn tâm vô lượng thì dù thầy nào đúng, mình vẫn nắm phần thắng ở cả hai phía.

Tương Ưng Vô Vi · Asaṅkhatasaṁyutta

15 bài

Tương Ưng Vô Ký · Abyākatasaṁyutta

11 bài

Tương Ưng Con Đường · Maggasaṁyutta

114 bài

Tương Ưng Giác Chi · Bojjhaṅgasaṁyutta

87 bài

Tương Ưng Niệm Xứ · Satipaṭṭhānasaṁyutta

55 bài

Tương Ưng Căn · Indriyasaṁyutta

77 bài

Tương Ưng Chánh Cần · Sammappadhānasaṁyutta

5 bài

1Nghiêng Về Phía Đông Và Các Bài Khác
SN49.1-12 · 28 đoạnĐức Phật giảng bốn sự cố gắng đúng: ngăn điều xấu chưa sinh, bỏ điều xấu đã sinh, làm sinh điều tốt chưa có và nuôi lớn điều tốt đã có. Như sông Hằng nghiêng về phía đông, vị Tỷ-kheo tu tập bốn sự cố gắng đúng cũng nghiêng hẳn về Niết-bàn.2Phẩm Không Phóng Dật
SN49.13-22 · 9 đoạnĐây là phẩm Không Phóng Dật của Tương Ưng Chánh Cần: bản gốc chỉ ghi tên phẩm và dặn triển khai đầy đủ theo bốn sự cố gắng đúng, như các phẩm tương ứng ở Tương Ưng Đạo. Bài kệ tóm tắt liệt kê mười đề mục của phẩm: Như Lai, dấu chân, nóc nhọn, gốc rễ, lõi cây, hoa lài, vua, mặt trăng, mặt trời và vải.3Việc Cần Sức Mạnh Và Các Bài Khác
SN49.23-34 · 17 đoạnĐức Phật dạy: mọi việc cần sức đều dựa vào đất mà làm; cũng vậy, vị Tỷ-kheo dựa vào giới, đứng vững trên giới, mà tu tập bốn sự cố gắng đúng. Phần còn lại của phẩm triển khai theo cùng công thức ấy.4Mười Bài Về Tầm Cầu Và Các Bài Khác
SN49.35-44 · 20 đoạnĐức Phật kể ba sự tìm cầu — tìm vui thú giác quan, tìm sự tiếp tục hiện hữu và tìm đời sống thánh thiện — và dạy tu tập bốn sự cố gắng đúng để biết trực tiếp, hiểu thấu, làm cạn hết và từ bỏ chúng. Các bài còn lại của phẩm đi theo cùng mẫu.5Bộc Lưu Và Các Bài Khác
SN49.45-54 · 21 đoạnBài cuối của phẩm Bộc Lưu nêu năm kiết sử thuộc phần trên — tham cõi sắc, tham cõi vô sắc, tự cao, bồn chồn và vô minh — và dạy tu tập bốn sự cố gắng đúng để biết trực tiếp, hiểu thấu, làm cạn hết và từ bỏ chúng. Đây cũng là bài khép lại toàn bộ Tương Ưng Chánh Cần.

Tương Ưng Lực · Balasaṁyutta

10 bài

1Nghiêng Về Phía Đông Và Các Bài Khác
SN50.1-12 · 23 đoạnĐức Phật giảng năm lực: lực lòng tin, lực tinh tấn, lực niệm, lực định và lực tuệ. Như sông Hằng nghiêng về phía đông, vị Tỷ-kheo tu tập năm lực — mỗi lực dựa trên sự xa lìa, sự phai nhạt của tham và sự chấm dứt, chín muồi trong buông bỏ — cũng nghiêng hẳn về Niết-bàn.2Phẩm Không Phóng Dật
SN50.13-22 · 9 đoạnĐây là phẩm Không Phóng Dật của Tương Ưng Lực: bản gốc chỉ ghi tên phẩm và dặn triển khai đầy đủ theo năm lực, như các phẩm tương ứng ở Tương Ưng Đạo. Bài kệ tóm tắt liệt kê mười đề mục của phẩm.3Phẩm Các Việc Cần Sức Mạnh
SN50.23-34 · 9 đoạnĐây là phẩm Các Việc Cần Sức Mạnh của Tương Ưng Lực: bản gốc chỉ ghi tên phẩm và dặn triển khai đầy đủ theo năm lực, như ở Tương Ưng Đạo. Bài kệ tóm tắt liệt kê mười hai đề mục của phẩm, từ việc cần sức đến dòng sông.4Phẩm Tầm Cầu
SN50.35-44 · 9 đoạnĐây là phẩm Tầm Cầu của Tương Ưng Lực: bản gốc chỉ ghi tên phẩm và dặn triển khai đầy đủ theo năm lực, như ở Tương Ưng Đạo. Bài kệ tóm tắt liệt kê mười đề mục, từ các tầm cầu đến khát ái.5Bộc Lưu Và Các Bài Khác
SN50.45-54 · 16 đoạnBài cuối của phẩm Bộc Lưu nêu năm kiết sử thuộc phần trên và dạy tu tập năm lực — mỗi lực dựa trên sự xa lìa, sự phai nhạt của tham và sự chấm dứt, chín muồi trong buông bỏ — để biết trực tiếp, hiểu thấu, làm cạn hết và từ bỏ chúng.6Nghiêng Về Phía Đông Và Các Bài Khác (Lặp Lại)
SN50.55-66 · 16 đoạnPhẩm Lược Thuật Về Sông Hằng được lặp lại theo bản nhiếp phục tham: vị Tỷ-kheo tu tập năm lực, mỗi lực kết thúc bằng việc nhiếp phục tham, sân và si, nên như sông Hằng, nghiêng hẳn về Niết-bàn.7Phẩm Không Phóng Dật Thứ Hai
SN50.67-76 · 4 đoạnMục này của bản gốc chỉ có tên phẩm Không Phóng Dật Thứ Hai và dặn triển khai đầy đủ theo năm lực, theo bản nhiếp phục tham, như ở Tương Ưng Đạo. Bài này không có thêm thân kinh riêng.8Phẩm Các Việc Cần Sức Mạnh Thứ Hai
SN50.77-88 · 4 đoạnĐây là phẩm Các Việc Cần Sức Mạnh Thứ Hai của Tương Ưng Lực: bản gốc chỉ ghi tên phẩm và dặn triển khai đầy đủ theo năm lực, theo bản nhiếp phục tham. Bài kệ tóm tắt của phẩm trước liệt kê các đề mục như việc cần sức, hạt giống, rồng và dòng sông.9Lại Về Tầm Cầu Và Các Bài Khác
SN50.89-98 · 10 đoạnĐây là phẩm Tầm Cầu Thứ Hai của Tương Ưng Lực: bản gốc dặn triển khai phần về tầm cầu đầy đủ theo năm lực, theo bản kết thúc bằng việc nhiếp phục tham, sân và si. Bài kệ tóm tắt liệt kê mười đề mục của phẩm.10Lại Về Bộc Lưu Và Các Bài Khác
SN50.99-108 · 19 đoạnBài cuối của phẩm Bộc Lưu Thứ Hai nêu năm kiết sử thuộc phần trên và dạy tu tập năm lực, mỗi lực kết thúc bằng việc nhiếp phục tham, sân và si, để biết trực tiếp, hiểu thấu, làm cạn hết và từ bỏ chúng. Đây là bài khép lại toàn bộ Tương Ưng Lực.

Tương Ưng Như Ý Túc · Iddhipādasaṁyutta

37 bài

Tương Ưng Anuruddha · Anuruddhasaṁyutta

24 bài

Tương Ưng Thiền Na · Jhānasaṁyutta

3 bài

1Bốn Tầng Thiền Và Các Bài Khác
SN53.1-12 · 27 đoạnĐức Phật giảng bốn tầng thiền, từ tầng thứ nhất còn hướng tâm và giữ tâm cho đến tầng thứ tư niệm trong sạch nhờ bình thản. Như sông Hằng nghiêng về phía đông, vị Tỷ-kheo tu tập bốn tầng thiền cũng nghiêng hẳn về Niết-bàn.2Phẩm Các Việc Cần Sức Mạnh
SN53.23-34 · 9 đoạnĐây là phẩm Các Việc Cần Sức Mạnh của Tương Ưng Thiền: bản gốc chỉ ghi tên phẩm và dặn triển khai đầy đủ theo bốn tầng thiền, như ở Tương Ưng Đạo. Bài kệ tóm tắt liệt kê mười hai đề mục của phẩm.3Bộc Lưu Và Các Bài Khác
SN53.45-54 · 22 đoạnBài cuối của phẩm Bộc Lưu nêu năm kiết sử thuộc phần trên và dạy tu tập bốn tầng thiền để biết trực tiếp, hiểu thấu, làm cạn hết và từ bỏ chúng. Đây là bài khép lại toàn bộ Tương Ưng Thiền.

Tương Ưng Hơi Thở · Ānāpānasaṁyutta

20 bài

Tương Ưng Dự Lưu · Sotāpattisaṁyutta

74 bài

Tương Ưng Sự Thật · Saccasaṁyutta

109 bài