Cái Gì Vô Thường (1)

Đức Phật dạy một chuỗi quán sát: mắt thuộc về quá khứ là vô thường; cái gì vô thường thì là khổ; cái gì khổ thì là vô ngã; cái gì vô ngã thì phải thấy đúng như thật là ‘không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi’. Chuỗi ấy áp dụng cho mọi căn trong, và thấy như vậy đưa đến nhàm chán, giải thoát.

Điểm thực hành

Học thuộc chuỗi bốn bước — vô thường, khổ, vô ngã, không phải của tôi — và áp dụng vào một đối tượng cụ thể mỗi ngày, từng bước một.

Phẩm Sáu Mươi Bài Lược Thuyết Cái Gì Vô Thường (1) “Mắt, này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), là vô thường thuộc về quá khứ. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, cái ấy là vô ngã. Cái gì là vô ngã, cần thấy nó đúng như nó thật là bằng trí tuệ đúng như sau: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải là tự ngã của tôi.’ Lưỡi là vô thường thuộc về quá khứ. Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, cái ấy là vô ngã. Cái gì là vô ngã, cần thấy nó đúng như nó thật là bằng trí tuệ đúng như sau: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải là tự ngã của tôi.’ Ý là vô thường thuộc về quá khứ.

Cái gì vô thường, cái ấy là khổ. Cái gì là khổ, cái ấy là vô ngã. Cái gì là vô ngã, cần thấy nó đúng như nó thật là bằng trí tuệ đúng như sau: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải là tự ngã của tôi.’ Thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học nhàm chán đối với mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Do nhàm chán, tham nhạt dần; do tham nhạt dần, vị ấy được giải thoát; khi đã giải thoát, trí biết rằng mình đã giải thoát khởi lên nơi vị ấy. Vị ấy biết rõ: ‘Sinh đã dứt, Phạm hạnh đã trọn, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại đời sống này nữa.’”