Thuộc Quá Khứ (16–18)

Ba bài kinh gộp lại dạy: các sắc và những đối tượng ngoài còn lại đều là vô ngã — trong quá khứ, trong vị lai và trong hiện tại. Thấy như vậy, vị Thánh đệ tử nhàm chán đối với chúng, hết tham, được giải thoát và biết mình đã giải thoát.

Điểm thực hành

Khi mất một thứ mình quý, hãy nhớ: nó vốn là vô ngã và ngoài quyền làm chủ của mình trong cả ba thời — mất mát là bản chất của nó, không phải sự phản bội.

Phẩm Sáu Mươi Bài Lược Thuyết Thuộc Quá Khứ (16–18) “Các sắc, này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), là vô ngã thuộc về quá khứ, vị lai và hiện tại; các tiếng, các hương, các vị, các xúc và các pháp cũng là vô ngã thuộc về cả ba thời. Thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học nhàm chán đối với các sắc, các tiếng, các hương, các vị, các xúc và các pháp. Do nhàm chán, tham nhạt dần; do tham nhạt dần, vị ấy được giải thoát; khi đã giải thoát, trí biết rằng mình đã giải thoát khởi lên nơi vị ấy. Vị ấy biết rõ: ‘Sinh đã dứt, Phạm hạnh đã trọn, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại đời sống này nữa.’”