Kinh Cung Kính

Ngay sau khi thành đạo, Đức Phật nghĩ: sống không có cung kính, không có vâng phục thì khổ — ta nên tôn trọng, cung kính và nương tựa vào ai? Ngài xét lần lượt: vì giới, vì định, vì tuệ, vì giải thoát, vì tri kiến giải thoát chưa đầy đủ thì nên nương tựa một Sa-môn hay Bà-la-môn khác đầy đủ hơn; nhưng khắp thế giới này không có ai đầy đủ hơn Ngài ở từng mặt ấy. Vậy ta hãy tôn trọng, cung kính và nương tựa chính Pháp mà ta đã giác ngộ. Phạm thiên Sahampati biết được, hiện xuống tán thán: chư Phật quá khứ và vị lai đều cung kính Pháp như vậy — đó là tính chất của chư Phật; ai mong lợi ích cho mình, ước vọng sự vĩ đại, hãy cung kính Chánh pháp, ghi nhớ lời dạy của chư Phật.

Điểm thực hành

Người thầy cao nhất của chính Đức Phật sau khi thành đạo là Pháp: hãy tập cung kính và nương tựa vào sự thật mình đã thấy, thay vì nương tựa vào một cá nhân nào.

Phẩm thứ nhất Kinh Cung Kính Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, khi vừa mới thành đạo, Đức Phật ở tại Uruvelā, bên bờ sông Nerañjarā, dưới gốc cây bàng của người chăn dê. Bấy giờ, khi đang yên tĩnh một mình, Đức Phật khởi lên ý nghĩ này: “Sống không có cung kính, không có vâng phục thì khổ. Ta nên tôn trọng, cung kính vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào và sống nương tựa vào vị ấy?” Bấy giờ Đức Phật nghĩ rằng: “Ta sẽ tôn trọng, cung kính một Sa-môn hay Bà-la-môn khác và sống nương tựa vào vị ấy để làm đầy đủ phần giới hạnh, nếu phần ấy chưa đầy đủ. Nhưng ta không thấy trong thế giới này — có chư thiên, có các Ác ma, có các Phạm thiên, cùng với đám đông các Sa-môn và Bà-la-môn, chư thiên và loài người có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác đầy đủ về giới hạnh hơn ta, mà ta nên tôn trọng, cung kính và sống nương tựa vào vị ấy.

“Ta sẽ tôn trọng, cung kính một Sa-môn hay Bà-la-môn khác và sống nương tựa vào vị ấy để làm đầy đủ phần thiền định, nếu phần ấy chưa đầy đủ. Nhưng ta không thấy trong thế giới này — có chư thiên, có các Ác ma, có các Phạm thiên, cùng với đám đông các Sa-môn và Bà-la-môn, chư thiên và loài người có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác đầy đủ về thiền định hơn ta, mà ta nên tôn trọng, cung kính và sống nương tựa vào vị ấy. “Ta sẽ tôn trọng, cung kính một Sa-môn hay Bà-la-môn khác và sống nương tựa vào vị ấy để làm đầy đủ phần trí tuệ, nếu phần ấy chưa đầy đủ. Nhưng ta không thấy trong thế giới này — có chư thiên, có các Ác ma, có các Phạm thiên, cùng với đám đông các Sa-môn và Bà-la-môn, chư thiên và loài người có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác đầy đủ về trí tuệ hơn ta, mà ta nên tôn trọng, cung kính và sống nương tựa vào vị ấy.

“Ta sẽ tôn trọng, cung kính một Sa-môn hay Bà-la-môn khác và sống nương tựa vào vị ấy để làm đầy đủ phần giải thoát, nếu phần ấy chưa đầy đủ. Nhưng ta không thấy trong thế giới này — có chư thiên, có các Ác ma, có các Phạm thiên, cùng với đám đông các Sa-môn và Bà-la-môn, chư thiên và loài người có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác đầy đủ về giải thoát hơn ta, mà ta nên tôn trọng, cung kính và sống nương tựa vào vị ấy. “Ta sẽ tôn trọng, cung kính một Sa-môn hay Bà-la-môn khác và sống nương tựa vào vị ấy để làm đầy đủ phần tri kiến giải thoát, nếu phần ấy chưa đầy đủ. Nhưng ta không thấy trong thế giới này — có chư thiên, có các Ác ma, có các Phạm thiên, cùng với đám đông các Sa-môn và Bà-la-môn, chư thiên và loài người có một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác đầy đủ về tri kiến giải thoát hơn ta, mà ta nên tôn trọng, cung kính và sống nương tựa vào vị ấy.

“Vậy sao ta không tôn trọng, cung kính chính Pháp mà ta đã giác ngộ và sống nương tựa vào Pháp ấy?” Bấy giờ Phạm thiên Sahampati dùng tâm mình biết được dòng suy nghĩ của Đức Phật; nhanh như một người lực lưỡng duỗi cánh tay đang co hay co cánh tay đang duỗi, vị ấy biến mất khỏi cõi Phạm thiên và hiện ra trước mặt Đức Phật. Phạm thiên Sahampati đắp y lên một bên vai, chắp tay hướng về Đức Phật và thưa: “Đúng như vậy, bạch Thế Tôn! Đúng như vậy, bạch Thiện Thệ! Bạch Thế Tôn, tất cả các bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ đều tôn trọng, cung kính chính Pháp ấy và sống nương tựa vào đó. Bạch Thế Tôn, tất cả các bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác sẽ xuất hiện trong tương lai cũng sẽ tôn trọng, cung kính chính Pháp ấy và sống nương tựa vào đó.

Bạch Thế Tôn, mong rằng Thế Tôn — bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở hiện tại — cũng tôn trọng, cung kính chính Pháp ấy và sống nương tựa vào đó.” Phạm thiên Sahampati nói như vậy; nói xong, vị ấy lại nói thêm:

Nghĩa là

Tất cả chư Phật trong quá khứ, chư Phật trong tương lai, và Đức Phật ở hiện tại — bậc diệt trừ sầu khổ cho nhiều người — tất cả đều cung kính Chánh pháp, đã sống, đang sống Các Ngài cũng sẽ sống như vậy. Đó là tính chất của chư Phật. Vì vậy, người nào mong muốn điều tốt cho chính mình, và khát vọng sự vĩ đại cho bản thân, người ấy nên cung kính Chánh pháp, ghi nhớ lời chỉ dạy của chư Phật.