Mallikā — Mạt-lỵ
Trên lầu hoàng cung, vua Pasenadi và hoàng hậu Mallikā cùng nhận ra: không ai thân ái với mình hơn chính mình. Nhà vua kể lại cho Đức Phật, và Đức Phật nói bài kệ nổi tiếng: tâm đi khắp mọi phương cũng không thấy ai thân hơn tự ngã; vì ai cũng yêu chính mình như vậy, nên người yêu mình đừng làm hại người khác.
Điểm thực hànhHãy lấy tình thương bạn dành cho chính mình làm thước đo: người khác cũng yêu chính họ như bạn yêu bạn — vì vậy đừng làm hại ai.
Phẩm Triền Phược Kinh Mallikā — Mạt-lỵ Câu chuyện xảy ra ở thành Xá-vệ. Lúc bấy giờ, vua Pasenadi xứ Kosala đang ở trên lầu thượng của hoàng cung cùng với hoàng hậu Mallikā. Bấy giờ vua Pasenadi xứ Kosala nói với hoàng hậu Mallikā: “Này Mallikā, có ai khác thân ái với nàng hơn chính nàng không?” Hoàng hậu đáp: “Thưa Đại vương, không có ai khác thân ái với thiếp hơn chính thiếp. Nhưng thưa Đại vương, có ai khác thân ái với Đại vương hơn chính Đại vương không?” Nhà vua đáp: “Này Mallikā, với ta cũng vậy, không có ai khác thân ái với ta hơn chính ta.” Bấy giờ vua Pasenadi xứ Kosala bước xuống lầu, đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, vua cúi lạy Đức Phật rồi ngồi xuống một bên. Ngồi ở đó, vua Pasenadi xứ Kosala kể lại với Đức Phật:
“Bạch Thế Tôn, vừa rồi con ở trên lầu thượng của hoàng cung cùng hoàng hậu Mallikā, và con nói với hoàng hậu Mallikā: ‘Này Mallikā, có ai khác thân ái với nàng hơn chính nàng không?’ Nghe vậy, bạch Thế Tôn, hoàng hậu Mallikā trả lời con: ‘Thưa Đại vương, không có ai khác thân ái với thiếp hơn chính thiếp. Nhưng thưa Đại vương, có ai khác thân ái với Đại vương hơn chính Đại vương không?’ Nghe vậy, bạch Thế Tôn, con trả lời hoàng hậu Mallikā: ‘Này Mallikā, với ta cũng vậy, không có ai khác thân ái với ta hơn chính ta.’” Bấy giờ Đức Phật, hiểu rõ ý nghĩa này, ngay lúc ấy nói lên bài kệ:
Cũng không tìm thấy được, Ai thân hơn tự ngã.
Tự ngã đối mọi người, Quá thân ái như vậy.
Vậy ai yêu tự ngã, Chớ hại tự ngã người.
Nghĩa là
Đem tâm đi khắp mọi phương trời, cũng không tìm thấy ai thân ái hơn chính mình. Với mọi người khác cũng vậy, mỗi người đều thân ái với chính mình như thế. Vậy ai yêu thương chính mình, đừng làm hại chính mình của người khác.