Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại
Trang chủ › Tương Ưng Bộ › Tế đàn

Tế đàn

Yaññasutta · SN3.9 · 31 đoạn

Vua Pasenadi tổ chức đại lễ tế đàn giết hại hàng nghìn con vật, người làm việc trong sợ hãi và nước mắt. Các Tỷ-kheo kể lại, Đức Phật nói bài kệ: những lễ tế lớn có giết hại không có quả lớn và bậc thánh không đến dự; lễ tế không giết hại, dâng cúng thường hằng mới là lễ tế có quả lớn, làm chư thiên hoan hỷ.

Điểm thực hành

Việc cúng tế hay làm phúc chỉ có quả tốt khi không làm hại sinh mạng nào: hãy chọn cách dâng hiến hiền lành, không giết hại, thay vì phô trương đẫm máu.

Phẩm Triền Phược Kinh Tế Đàn Câu chuyện xảy ra ở thành Xá-vệ. Lúc bấy giờ, một đại lễ tế đàn đang được tổ chức cho vua Pasenadi xứ Kosala. Năm trăm con bò đực, năm trăm con bò con đực, năm trăm con bò con cái, năm trăm con dê và năm trăm con cừu đã được dắt đến cột tế lễ để dùng cho lễ tế đàn. Những người nô tỳ, người phục dịch và người lao công của vua cũng bị thúc ép bởi hình phạt và nỗi sợ hãi, mặt đẫm nước mắt, vừa khóc vừa làm các công việc chuẩn bị cho lễ tế đàn. Bấy giờ nhiều vị Tỷ-kheo, vào buổi sáng, đắp y, cầm bát, vào thành Xá-vệ để khất thực. Bấy giờ nhiều vị Tỷ-kheo, vào buổi sáng, đắp y, cầm bát, vào thành Xá-vệ để khất thực. Sau khi khất thực ở Xá-vệ, sau bữa ăn, trên đường từ chỗ khất thực trở về, họ đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, họ cúi lạy Đức Phật rồi ngồi xuống một bên.

“Bạch Thế Tôn, vua Pasenadi xứ Kosala đang tổ chức một đại lễ tế đàn. Năm trăm con bò đực, năm trăm con bò con đực, năm trăm con bò con cái, năm trăm con dê và năm trăm con cừu đã được dắt đến cột tế lễ để làm lễ tế đàn. Và những người nô tỳ, người phục dịch, người lao công của vua cũng bị thúc ép bởi hình phạt và nỗi sợ hãi, mặt đẫm nước mắt, vừa khóc vừa làm các công việc chuẩn bị cho lễ tế đàn.” Bấy giờ Đức Phật, hiểu rõ ý nghĩa này, ngay lúc ấy nói lên những bài kệ:

Lễ cúng ngựa, cúng người,
Quăng cọc, rượu chiến thắng,
Không chốt cửa, đại lễ,
Chúng không phải quả lớn.
Dê, cừu và trâu bò,
Chỗ nào có giết hại,
Lễ tế đàn như vậy,
Bậc Ðại Thánh không đi.
Tế đàn không rộn ràng,
Cúng dường được thường hằng,
Dê, cừu và trâu bò,
Không có sự giết hại,
Lễ tế đàn như vậy,
Bậc Ðại Thánh sẽ đi.
Bậc trí tế như vậy,
Tế đàn vậy, quả lớn.
Ai tế lễ như vậy,
Chỉ tốt hơn, không xấu,
Là tế đàn vĩ đại,
Ðược chư Thiên hoan hỷ.

Nghĩa là

Lễ tế ngựa, lễ tế người, lễ quăng cọc buộc, lễ uống rượu chiến thắng, và lễ không chốt cửa — những đại lễ ồn ào, giết hại ấy không mang lại quả lớn. Nơi nào dê, cừu, trâu bò và nhiều loài vật khác bị giết hại, lễ tế đàn như vậy, các bậc đại thánh đi đúng đường không đến dự. Những lễ tế không ồn ào, không giết hại, được dâng cúng thường hằng, thuận hợp, nơi dê, cừu, trâu bò và nhiều loài vật khác không bị giết hại — lễ tế đàn như vậy, các bậc đại thánh đi đúng đường sẽ đến dự. Người có trí tuệ hãy tế lễ như vậy, vì lễ tế ấy có quả thật lớn. Với người tổ chức lễ tế như vậy, mọi việc chỉ tốt hơn, không xấu đi. Lễ tế ấy thật là dồi dào, lớn lao, và chư thiên cũng vui lòng.