Rừng Xoài Của Ambapālī
Tôn giả Sāriputta thấy các căn của Tôn giả Anuruddha trong sáng, sắc mặt rạng rỡ, nên hỏi ngài thường sống trong an trú nào. Anuruddha đáp: tâm đặt vững trên bốn Niệm Xứ — và bậc A-la-hán cũng thường sống như vậy.
Điểm thực hànhĐể ý sắc mặt và sự trong sáng của tâm mình sau một buổi ngồi yên quán bốn Niệm Xứ; đó là dấu hiệu đơn giản cho thấy tâm đang đặt đúng chỗ.
1. Phẩm Độc Cư Rừng Xoài Của Ambapālī Một lần, hai Tôn giả Anuruddha và Sāriputta ở gần thành Vesālī, trong khu rừng xoài của bà Ambapālī. Rồi vào buổi chiều, Tôn giả Sāriputta ra khỏi chỗ tĩnh tọa, đến chỗ Tôn giả Anuruddha, chào hỏi ngài, rồi ngồi xuống một bên và thưa với Tôn giả Anuruddha: “Thưa Hiền giả Anuruddha, các căn của Hiền giả thật trong sáng, sắc mặt thật thanh sạch, rạng rỡ. Dạo này Tôn giả Anuruddha thường sống trong sự an trú nào?” “Thưa Hiền giả, dạo này tôi thường sống với tâm đã đặt vững chắc trên bốn Niệm Xứ. Bốn điều ấy là gì? Ở đây, thưa chư Hiền, tôi sống theo dõi thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, có niệm, gạt bỏ tham đắm và buồn phiền đối với đời; vị ấy sống theo dõi cảm thọ trên các cảm thọ, nhiệt tâm, tỉnh giác, có niệm, gạt bỏ tham đắm và buồn phiền đối với đời; vị ấy sống theo dõi tâm trên tâm, nhiệt tâm, tỉnh giác, có niệm, gạt bỏ tham đắm và buồn phiền đối với đời; tôi sống theo dõi pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, có niệm, gạt bỏ tham đắm và buồn phiền đối với đời — Dạo này tôi thường sống với tâm đã đặt vững chắc trên bốn Niệm Xứ này.
Vị Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực) nào là bậc A-la-hán, các lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm) đã hết sạch, đời sống thánh thiện đã sống trọn, việc cần làm đã làm xong, gánh nặng đã đặt xuống, mục đích của mình đã đạt được, kiết sử của sự hiện hữu đã hết hẳn, được giải thoát nhờ hiểu biết đúng — vị ấy cũng thường sống với tâm đã đặt vững chắc trên bốn Niệm Xứ này.” “Thật là lợi ích cho chúng ta, thưa Hiền giả! Thật khéo lợi ích cho chúng ta, thưa Hiền giả! Vì chúng ta đã được nghe tận mặt lời nói như tiếng gầm của con bò chúa từ Tôn giả Anuruddha.” Bài thứ 9.