Ở Āpaṇa
Tại Āpaṇa, Tôn giả Sāriputta trình bày chuỗi năm căn của đệ tử có lòng tin: tinh tấn, niệm, định, tuệ, rồi quay về tin — và Đức Phật lặp lại nguyên vẹn để xác nhận. Đệ tử như vậy không còn nghi ngờ về Như Lai hay lời dạy của Ngài.
Điểm thực hànhXây lòng tin bằng trải nghiệm thật: nỗ lực, ghi nhớ, vào định và hiểu — rồi lòng tin sẽ không còn là tin suông.
5. Phẩm Già Ở Āpaṇa Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, Đức Phật ở trong xứ của người Aṅga, gần thị trấn Āpaṇa của người Aṅga. Ở đó, Đức Phật nói với Tôn giả Sāriputta: “Này Sāriputta, một đệ tử cao quý đã một lòng tin tưởng và hết lòng hướng về Như Lai, liệu vị ấy còn nghi ngờ hay phân vân gì về Như Lai hay về lời dạy của Ngài không?” Tôn giả Sāriputta thưa: “Bạch Thế Tôn, một đệ tử cao quý đã một lòng tin tưởng và hết lòng hướng về Như Lai thì không còn nghi ngờ hay phân vân gì về Như Lai hay về lời dạy của Ngài nữa. Bạch Thế Tôn, có thể kỳ vọng rằng một đệ tử cao quý có lòng tin sẽ sống với sự tinh tấn được khơi dậy, để từ bỏ những điều không lành và vun bồi những điều lành; vị ấy mạnh mẽ, kiên trì nỗ lực, không buông lơi gánh nặng của mình đối với những điều lành.
Sự tinh tấn của vị ấy, bạch Thế Tôn, chính là căn tinh tấn của vị ấy. Bạch Thế Tôn, có thể kỳ vọng rằng một đệ tử cao quý có lòng tin và có tinh tấn sẽ có niệm, có niệm và sự tỉnh táo ở mức cao nhất, nhớ lại và gợi lại được cả những việc đã làm và những lời đã nói từ rất lâu. Niệm của vị ấy, bạch Thế Tôn, chính là căn niệm của vị ấy. Bạch Thế Tôn, có thể kỳ vọng rằng một đệ tử cao quý có lòng tin, có tinh tấn và có niệm vững sẽ nương vào sự buông bỏ mà đạt được định, đạt được sự nhất tâm. Định của vị ấy, bạch Thế Tôn, chính là căn định của vị ấy. Bạch Thế Tôn, có thể kỳ vọng rằng một đệ tử cao quý có lòng tin, có tinh tấn, có niệm vững và có tâm đã vào định sẽ hiểu rõ điều này:
“Luân hồi (vòng sinh tử lặp đi lặp lại) không biết được điểm bắt đầu. Không tìm thấy điểm khởi đầu nào của chúng sinh cứ mãi lang thang và trôi lăn trong luân hồi, bị vô minh che phủ và bị khát ái trói buộc. Nhưng khi khối tối tăm của vô minh ấy tàn lụi và chấm dứt, không còn sót lại chút nào, thì trạng thái ấy là yên tĩnh và cao đẹp. Đó là sự lắng yên của mọi hành, sự buông bỏ mọi chỗ bám, sự dứt hết khát ái, sự tàn lụi, sự chấm dứt, Niết-bàn.” Tuệ của vị ấy, bạch Thế Tôn, chính là căn tuệ của vị ấy. Bạch Thế Tôn, khi một đệ tử cao quý có lòng tin đã nỗ lực hết lần này đến lần khác, đã nhớ lại hết lần này đến lần khác, đã vào định hết lần này đến lần khác và đã hiểu bằng tuệ hết lần này đến lần khác, vị ấy sẽ tin chắc điều này:
“Những Pháp này trước đây tôi chỉ mới được nghe nói tới. Nhưng nay tôi tự thân chạm tới và sống với chúng, và tôi thấy chúng bằng tuệ xuyên thấu.” Lòng tin của vị ấy, bạch Thế Tôn, chính là căn tin của vị ấy.” Đức Phật khen: “Tốt lắm, tốt lắm, này Sāriputta! Đức Phật nói tiếp: “Này Sāriputta, một đệ tử cao quý đã một lòng tin tưởng và hết lòng hướng về Như Lai thì không còn nghi ngờ hay phân vân gì về Như Lai hay về lời dạy của Ngài nữa. Này Sāriputta, có thể kỳ vọng rằng một đệ tử cao quý có lòng tin sẽ sống với sự tinh tấn được khơi dậy, để từ bỏ những điều không lành và vun bồi những điều lành; vị ấy mạnh mẽ, kiên trì nỗ lực, không buông lơi gánh nặng của mình đối với những điều lành.
Sự tinh tấn của vị ấy, này Sāriputta, chính là căn tinh tấn của vị ấy. Này Sāriputta, có thể kỳ vọng rằng một đệ tử cao quý có lòng tin và có tinh tấn sẽ có niệm, có niệm và sự tỉnh táo ở mức cao nhất, nhớ lại và gợi lại được cả những việc đã làm và những lời đã nói từ rất lâu. Niệm của vị ấy, này Sāriputta, chính là căn niệm của vị ấy. Này Sāriputta, có thể kỳ vọng rằng một đệ tử cao quý có lòng tin, có tinh tấn và có niệm vững sẽ nương vào sự buông bỏ mà đạt được định, đạt được sự nhất tâm. Định của vị ấy, này Sāriputta, chính là căn định của vị ấy. Này Sāriputta, có thể kỳ vọng rằng một đệ tử cao quý có lòng tin, có tinh tấn, có niệm vững và có tâm đã vào định sẽ hiểu rõ điều này:
“Luân hồi không biết được điểm bắt đầu. Không tìm thấy điểm khởi đầu nào của chúng sinh cứ mãi lang thang và trôi lăn trong luân hồi, bị vô minh che phủ và bị khát ái trói buộc. Nhưng khi khối tối tăm của vô minh ấy tàn lụi và chấm dứt, không còn sót lại chút nào, thì trạng thái ấy là yên tĩnh và cao đẹp. Đó là sự lắng yên của mọi hành, sự buông bỏ mọi chỗ bám, sự dứt hết khát ái, sự tàn lụi, sự chấm dứt, Niết-bàn.” Tuệ của vị ấy, này Sāriputta, chính là căn tuệ của vị ấy. Này Sāriputta, khi một đệ tử cao quý có lòng tin đã nỗ lực hết lần này đến lần khác, đã nhớ lại hết lần này đến lần khác, đã vào định hết lần này đến lần khác và đã hiểu bằng tuệ hết lần này đến lần khác, vị ấy sẽ tin chắc điều này:
“Những Pháp này trước đây tôi chỉ mới được nghe nói tới. Nhưng nay tôi tự thân chạm tới và sống với chúng, và tôi thấy chúng bằng tuệ xuyên thấu.” Lòng tin của vị ấy, này Sāriputta, chính là căn tin của vị ấy.” Bài kinh thứ 10. Kết thúc phẩm Già, phẩm thứ năm.
Tóm tắt phẩm:
Già, Bà-la-môn Uṇṇābha, Sāketa và Cổng Phía Đông; bốn bài ở Khu Vườn Phía Đông, cùng Piṇḍola và Āpaṇa.”