Kinh Chúng Sinh
Tôn giả Rādha hỏi đến mức nào thì được gọi là một chúng sinh. Đức Phật trả lời: hễ còn ham muốn, tham, vui thích và khát ái đối với năm uẩn rồi dính chặt vào đó thì còn gọi là chúng sinh; như trẻ con chơi nhà cát, khi hết tham thì tự tay phá tan, người tu cũng phá tan sự bám víu vào năm uẩn để dập tắt khát ái, tức là Niết-bàn.
Điểm thực hànhHãy để ý một thứ mình đang ‘coi là của mình’ hôm nay — một vật, một lời khen, một cảm giác dễ chịu — và tập buông nó nhẹ nhàng như đứa trẻ phá ngôi nhà cát khi đã chán chơi.
1. Phẩm Về Māra (phần đầu) Kinh Chúng Sinh Câu chuyện xảy ra tại thành Sāvatthī. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Rādha thưa với Đức Phật: “Bạch Thế Tôn, người ta vẫn nói ‘chúng sinh, chúng sinh’. Thưa Ngài, đến mức nào thì được gọi là một chúng sinh?” “Này Rādha, đối với sắc, ai có ham muốn, có tham, có vui thích, có khát ái, rồi dính chặt vào đó, bám víu mãi vào đó, thì do vậy mà được gọi là một chúng sinh. Đối với cảm thọ, ai có ham muốn, có tham, có vui thích, có khát ái, rồi dính chặt vào đó, bám víu mãi vào đó, thì do vậy mà được gọi là một chúng sinh. Đối với tưởng, ai có ham muốn, có tham, có vui thích, có khát ái, rồi dính chặt vào đó, bám víu mãi vào đó, thì do vậy mà được gọi là một chúng sinh.
Đối với các hành, ai có ham muốn, có tham, có vui thích, có khát ái, rồi dính chặt vào đó, bám víu mãi vào đó, thì do vậy mà được gọi là một chúng sinh. Đối với thức, ai có ham muốn, có tham, có vui thích, có khát ái, rồi dính chặt vào đó, bám víu mãi vào đó, thì do vậy mà được gọi là một chúng sinh. Này Rādha, ví như những đứa trẻ trai hay trẻ gái chơi với những ngôi nhà bằng cát. Chừng nào đối với những ngôi nhà cát ấy, các em chưa hết tham, chưa hết ham muốn, chưa hết thương mến, chưa hết khát khao, chưa hết nóng lòng, chưa hết khát ái, thì chừng đó các em còn dính vào chúng, còn chơi đùa với chúng, còn giữ chúng như của báu, còn coi chúng là của mình.
Nhưng khi đối với những ngôi nhà cát ấy, các em đã hết tham, hết ham muốn, hết thương mến, hết khát khao, hết nóng lòng, hết khát ái, thì các em dùng tay và chân mà rải tung, đập phá, phá tan chúng, làm cho chúng không còn chơi được nữa. Cũng vậy, này Rādha, ông hãy rải tung, đập phá, phá tan sắc, làm cho sắc không còn là món đồ chơi nữa, và hãy tu tập để dập tắt khát ái. Hãy rải tung, đập phá, phá tan cảm thọ, làm cho cảm thọ không còn là món đồ chơi nữa, và hãy tu tập để dập tắt khát ái. Hãy rải tung, đập phá, phá tan tưởng, làm cho tưởng không còn là món đồ chơi nữa, và hãy tu tập để dập tắt khát ái. Hãy rải tung, đập phá, phá tan các hành, làm cho các hành không còn là món đồ chơi nữa, và hãy tu tập để dập tắt khát ái.
Hãy rải tung, đập phá, phá tan thức, làm cho thức không còn là món đồ chơi nữa, và hãy tu tập để dập tắt khát ái. Này Rādha, dập tắt được khát ái chính là Niết-bàn.” Bài thứ 2.