Lành Thay
Các vị Thiên hội Satullapa lần lượt thốt lời cảm hứng, mỗi vị thêm một lớp: cho đi là tốt; cho khi mình ít ỏi càng tốt; cho với lòng tin tốt; cho của cải chính đáng tốt; cho có chọn lựa tốt; và không làm hại sinh vật cũng tốt. Đức Phật kết: quà cho với lòng tin được khen nhiều mặt, nhưng một đoạn giáo pháp còn quý hơn, vì người xưa nhờ trí tuệ mà đạt đến Niết-bàn.
Điểm thực hànhHãy cho đi một cách có chọn lựa và bằng của cải làm ra chính đáng — và khi có thể, hãy cho người khác một lời hiểu biết đúng, vì món quà ấy còn bền hơn vật chất.
Phẩm Hội Chúng Satullapa Lành Thay Ở thành Xá-vệ. Rồi khi đêm đã khuya, rất nhiều vị Thiên thuộc hội chúng Satullapa, với vẻ đẹp rực rỡ, làm sáng rực cả khu rừng Jeta, đến chỗ Đức Phật; đến nơi, các vị cúi lễ Đức Phật rồi đứng sang một bên. Đứng sang một bên, một vị Thiên thốt lên lời cảm hứng này trước mặt Đức Phật:
Vì xan tham, phóng dật,
Như vậy không bố thí,
Ai ước mong công đức,
Có trí nên bố thí.
Nghĩa là
Tốt lành thay việc cho đi, thưa Ngài tôn kính! Vì tính keo kiệt và vì sự lơ là, buông thả, nên một món quà không được trao đi. Người khôn ngoan, biết rõ và mong có phước, thì nên trao tặng.”
Rồi một vị Thiên khác cũng thốt lên lời cảm hứng này trước mặt Đức Phật:
Nhưng thật tốt lành thay, Bố thí trong thiếu thốn!
Kẻ ít, vui san sẻ,
Kẻ nhiều khó, đem cho,
Bố thí từ kẻ khó,
Ðong được ngàn đồng vàng.
Nghĩa là
Tốt lành thay việc cho đi, thưa Ngài tôn kính! Dù mình chỉ có ít ỏi, cho đi vẫn là điều tốt lành. Có người ít của mà vui lòng chia sẻ cho người khác, có người nhiều của mà lại không muốn cho. Một món quà cho đi từ chỗ ít ỏi được tính giá trị gấp cả ngàn lần.”
Rồi một vị Thiên khác cũng thốt lên lời cảm hứng này trước mặt Đức Phật:
Nhưng thật tốt lành thay, Bố thí trong thiếu thốn!
Lành thay sự bố thí, Phát xuất từ lòng tin.
Bố thí và đánh nhau, Ðược nói là bằng nhau,
Một số ít kẻ lành, Thắng xa số đông người.
Ví dầu cho có ít, Nhưng cho với lòng tin,
Do vậy được an lạc, Vì lợi ích cho người.
Nghĩa là
Tốt lành thay việc cho đi, thưa Ngài tôn kính! Dù mình chỉ có ít ỏi, cho đi vẫn là điều tốt lành. Cho đi với lòng tin cũng là điều tốt lành. Người ta nói việc cho đi và việc đánh nhau giống nhau: cả hai đều cần sự quyết liệt. Chỉ một số ít người lành cũng có thể thắng được số đông. Nếu một người có lòng tin mà cho đi dù chỉ một ít, thì nhờ chính điều đó, người ấy được an vui ở đời sau.”
Rồi một vị Thiên khác cũng thốt lên lời cảm hứng này trước mặt Đức Phật:
Nhưng thật tốt lành thay, Bố thí trong thiếu thốn!
Lành thay sự bố thí, Phát xuất từ lòng tin!
Lành thay sự bố thí, Với tài sản hợp pháp!
Ai là người bố thí, Với tàn sản hợp pháp,
Do nỗ lực tinh tấn, Nhờ vậy thâu hoạch được;
Vị ấy vượt dòng suối, Thần chết Dạ-ma giới,
Sau khi chết được sanh, Chỗ trú xứ chư Thiên.
Nghĩa là
Tốt lành thay việc cho đi, thưa Ngài tôn kính! Dù mình chỉ có ít ỏi, cho đi vẫn là điều tốt lành. Cho đi với lòng tin cũng là điều tốt lành. Cho đi của cải kiếm được một cách chính đáng cũng là điều tốt lành. Người cho đi của cải kiếm được một cách chính đáng, của cải do chính mình nỗ lực và tinh tấn làm ra, thì đã vượt qua được dòng sông Vetaraṇī của Thần Chết Yama; con người ấy sẽ đến được những cõi trời tốt đẹp.”
Rồi một vị Thiên khác cũng thốt lên lời cảm hứng này trước mặt Đức Phật:
Nhưng thật tốt lành thay, Bố thí trong thiếu thốn!
Lành thay sự bố thí, Phát xuất từ lòng tin!
Lành thay sự bố thí, Với tài sản hợp pháp!
Lành thay sự bố thí, Có suy tư sáng suốt!
Bố thí có suy tư, Bậc Thiện Thệ tán thán.
Bố thí cho những vị, Ðáng kính trọng ở đời,
Bố thí những vị ấy, Ðược hưởng quả phước lớn,
Như hạt giống tốt đẹp, Gieo vào ruộng tốt lành.
Nghĩa là
Tốt lành thay việc cho đi, thưa Ngài tôn kính! Dù mình chỉ có ít ỏi, cho đi vẫn là điều tốt lành. Cho đi với lòng tin cũng là điều tốt lành. Cho đi của cải kiếm được một cách chính đáng cũng là điều tốt lành. Cho đi một cách khôn ngoan, biết chọn lựa, cũng là điều tốt lành. Cho đi một cách khôn ngoan, biết chọn lựa, được bậc Thiện Thệ khen ngợi — hãy cho những người xứng đáng nhận sự cúng dường ở đời này, trong thế giới của người đang sống. Những gì cho đến những người ấy sẽ mang lại quả lớn, như hạt giống được gieo vào mảnh ruộng màu mỡ vậy.”
Rồi một vị Thiên khác cũng thốt lên lời cảm hứng này trước mặt Đức Phật:
Nhưng thật tốt lành thay, Bố thí trong thiếu thốn!
Lành thay sự bố thí, Phát xuất từ lòng tin!
Lành thay sự bố thí, Với tài sản hợp pháp!
Lành thay sự bố thí, Có suy tư sáng suốt!
Lành thay sự tự chế, Ðối với các chúng sanh!
Giữa chúng sanh hữu tình, Ai sống không làm hại,
Sợ người khác chỉ trích, Không làm ác, bất thiện,
Họ khen kẻ nhút nhát, Nhưng chỉ trích người hùng,
Chính sợ bị chỉ trích, Người lành không làm ác.
Nghĩa là
Tốt lành thay việc cho đi, thưa Ngài tôn kính! Dù mình chỉ có ít ỏi, cho đi vẫn là điều tốt lành. Cho đi với lòng tin cũng là điều tốt lành. Cho đi của cải kiếm được một cách chính đáng cũng là điều tốt lành. Cho đi một cách khôn ngoan, biết chọn lựa, cũng là điều tốt lành. Biết kiềm chế, không làm hại các sinh vật, cũng là điều tốt lành. Người sống mà không làm hại bất cứ sinh vật nào, thì không làm điều ác vì sợ người khác chê trách. Trong trường hợp ấy, người ta khen kẻ nhút nhát chứ không khen người hùng hổ; vì người lành không làm điều ác chính là vì biết sợ điều ác.”
Rồi một vị Thiên khác nói với Đức Phật: “Bạch Ngài, trong các vị ấy, ai đã nói hay?” “Tất cả các ông đều nói hay theo cách của mình. Nhưng hãy nghe Ta nói thêm:
Có pháp hơn bố thí, Pháp ấy là Pháp cú.
Từ xưa, từ xa xưa, Người lành, người chơn thiện,
Với trí tuệ sáng suốt, Ðạt đến cảnh Niết-bàn.
Nghĩa là
Món quà cho đi với lòng tin được khen ngợi ở nhiều mặt, nhưng một đoạn giáo pháp còn quý hơn cả việc cho đi; vì từ xưa, và còn xưa hơn nữa, những người hiền lành đã đạt đến Niết-bàn nhờ có trí tuệ.”