Kinh Sa-môn, Bà-la-môn — phần 2
Bài kinh này lặp lại thước đo của bài trước nhưng theo lối hỏi đáp từng bước: những pháp nào mà Sa-môn, Bà-la-môn cần hiểu rõ? Câu trả lời kể đủ mười hai mắt xích, mỗi mắt xích đều phải được hiểu rõ cùng với nguồn gốc, sự diệt và con đường đưa đến sự diệt của nó.
Điểm thực hànhKhi tự xét việc tu học của mình, hãy dùng đúng bốn câu hỏi của bài kinh cho từng vấn đề: nó là gì, từ đâu sinh, diệt thế nào, và đi đường nào để nó diệt.
2. Phẩm Thức Ăn Sa-môn và Bà-la-môn — phần hai Đức Phật đang ở tại thành Xá-vệ. “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), có những Sa-môn hay Bà-la-môn không hiểu rõ các pháp này, không hiểu rõ nguồn gốc của các pháp này, không hiểu rõ sự diệt của các pháp này, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của các pháp này. Họ không hiểu rõ pháp nào? Họ không hiểu rõ nguồn gốc của pháp nào? Họ không hiểu rõ sự diệt của pháp nào? Họ không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của pháp nào? Họ không hiểu rõ già và chết, không hiểu rõ nguồn gốc của già và chết, không hiểu rõ sự diệt của già và chết, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của già và chết; Họ không hiểu rõ sự sinh, không hiểu rõ nguồn gốc của sự sinh, không hiểu rõ sự diệt của sự sinh, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của sự sinh; Họ không hiểu rõ hữu, không hiểu rõ nguồn gốc của hữu, không hiểu rõ sự diệt của hữu, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của hữu; Họ không hiểu rõ chấp thủ, không hiểu rõ nguồn gốc của chấp thủ, không hiểu rõ sự diệt của chấp thủ, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của chấp thủ; Họ không hiểu rõ khát ái, không hiểu rõ nguồn gốc của khát ái, không hiểu rõ sự diệt của khát ái, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của khát ái; Họ không hiểu rõ thọ, không hiểu rõ nguồn gốc của thọ, không hiểu rõ sự diệt của thọ, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của thọ; Họ không hiểu rõ xúc, không hiểu rõ nguồn gốc của xúc, không hiểu rõ sự diệt của xúc, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của xúc; Họ không hiểu rõ sáu xứ, không hiểu rõ nguồn gốc của sáu xứ, không hiểu rõ sự diệt của sáu xứ, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của sáu xứ; Họ không hiểu rõ danh sắc, không hiểu rõ nguồn gốc của danh sắc, không hiểu rõ sự diệt của danh sắc, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của danh sắc; Họ không hiểu rõ thức, không hiểu rõ nguồn gốc của thức, không hiểu rõ sự diệt của thức, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của thức; Họ không hiểu rõ các hành, không hiểu rõ nguồn gốc của các hành, không hiểu rõ sự diệt của các hành, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của các hành.
Họ không hiểu rõ các pháp này, không hiểu rõ nguồn gốc của các pháp này, không hiểu rõ sự diệt của các pháp này, không hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của các pháp này. Ta không xem những vị ấy là Sa-môn đích thực giữa các Sa-môn, hay Bà-la-môn đích thực giữa các Bà-la-môn. Các vị ấy, ngay trong đời này, cũng không tự mình thấy rõ bằng trí tuệ cao, chứng đạt và sống với mục đích của đời Sa-môn và mục đích của đời Bà-la-môn. Có những Sa-môn hay Bà-la-môn hiểu rõ các pháp này, hiểu rõ nguồn gốc của các pháp này, hiểu rõ sự diệt của các pháp này, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của các pháp này. Họ hiểu rõ pháp nào? Họ hiểu rõ nguồn gốc của pháp nào? Họ hiểu rõ sự diệt của pháp nào? Họ hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của pháp nào?
Họ hiểu rõ già và chết, hiểu rõ nguồn gốc của già và chết, hiểu rõ sự diệt của già và chết, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của già và chết; Họ hiểu rõ sự sinh, hiểu rõ nguồn gốc của sự sinh, hiểu rõ sự diệt của sự sinh, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của sự sinh; Họ hiểu rõ hữu, hiểu rõ nguồn gốc của hữu, hiểu rõ sự diệt của hữu, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của hữu; Họ hiểu rõ chấp thủ, hiểu rõ nguồn gốc của chấp thủ, hiểu rõ sự diệt của chấp thủ, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của chấp thủ; Họ hiểu rõ khát ái, hiểu rõ nguồn gốc của khát ái, hiểu rõ sự diệt của khát ái, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của khát ái; Họ hiểu rõ thọ, hiểu rõ nguồn gốc của thọ, hiểu rõ sự diệt của thọ, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của thọ; Họ hiểu rõ xúc, hiểu rõ nguồn gốc của xúc, hiểu rõ sự diệt của xúc, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của xúc; Họ hiểu rõ sáu xứ, hiểu rõ nguồn gốc của sáu xứ, hiểu rõ sự diệt của sáu xứ, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của sáu xứ; Họ hiểu rõ danh sắc, hiểu rõ nguồn gốc của danh sắc, hiểu rõ sự diệt của danh sắc, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của danh sắc; Họ hiểu rõ thức, hiểu rõ nguồn gốc của thức, hiểu rõ sự diệt của thức, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của thức; Họ hiểu rõ các hành, hiểu rõ nguồn gốc của các hành, hiểu rõ sự diệt của các hành, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của các hành.
Họ hiểu rõ các pháp này, hiểu rõ nguồn gốc của các pháp này, hiểu rõ sự diệt của các pháp này, hiểu rõ con đường đưa đến sự diệt của các pháp này. Ta xem những vị ấy là Sa-môn đích thực giữa các Sa-môn và Bà-la-môn đích thực giữa các Bà-la-môn. Các vị ấy, ngay trong đời này, tự mình thấy rõ bằng trí tuệ cao, chứng đạt và sống với mục đích của đời Sa-môn và mục đích của đời Bà-la-môn.” Bài thứ 4.