Các Tỷ-kheo (1)
Nhiều vị Tỷ-kheo đến hỏi Đức Phật câu hỏi về một pháp làm đầy đủ bốn, bảy và hai pháp, và được Ngài đáp trọn chuỗi: định niệm hơi thở, bốn Niệm Xứ, bảy giác chi, minh và giải thoát.
Điểm thực hànhHọc thuộc chuỗi bốn mắt xích này như một bản đồ: hơi thở — Niệm Xứ — giác chi — minh và giải thoát; lạc ở đâu, nhìn bản đồ là biết mình đang đứng ở mắt xích nào.
2. Phẩm Thứ Hai Các Tỷ-kheo (1) Rồi nhiều vị Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực) đến chỗ Đức Phật; đến nơi, các vị đảnh lễ Đức Phật, ngồi xuống một bên và thưa: “Bạch Thế Tôn, có một pháp nào, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, làm cho đầy đủ bốn pháp; bốn pháp ấy, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, làm cho đầy đủ bảy pháp; bảy pháp ấy, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, làm cho đầy đủ hai pháp không?” “Có, này các Tỷ-kheo: có một pháp, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, làm cho đầy đủ bốn pháp; bốn pháp ấy làm cho đầy đủ bảy pháp; bảy pháp ấy làm cho đầy đủ hai pháp.” “Bạch Thế Tôn, một pháp ấy là gì — pháp mà khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, làm cho đầy đủ bốn pháp; bốn pháp ấy làm cho đầy đủ bảy pháp; bảy pháp ấy làm cho đầy đủ hai pháp?”
“Này các Tỷ-kheo, định niệm hơi thở là một pháp, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, làm cho đầy đủ bốn Niệm Xứ; bốn Niệm Xứ, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, làm cho đầy đủ bảy giác chi; bảy giác chi, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, làm cho đầy đủ minh và giải thoát. Và định niệm hơi thở được tu tập như thế nào, được thực hành nhiều lần như thế nào, này các Tỷ-kheo, thì làm cho đầy đủ bốn Niệm Xứ? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đi vào rừng, hay đến gốc cây, hay đến một căn nhà trống, ngồi xuống khoanh chân, giữ thân thẳng và đặt niệm ở ngay trước mặt. Có niệm, vị ấy thở vào; có niệm, vị ấy thở ra, và tập lần lượt qua mười sáu bước như đã nói đầy đủ ở bài Ānanda thứ nhất. Từ đó, phần còn lại triển khai như bài ấy, cho đến:
Bảy giác chi được tu tập như vậy, được thực hành nhiều lần như vậy, này các Tỷ-kheo, thì làm cho đầy đủ minh và giải thoát.” Bài thứ 5.