Kinh Hội Trường Tranh Luận — Nhiên Liệu Của Tái Sinh
Ở hội trường tranh luận, các du sĩ thắc mắc: sáu vị thầy ngoại đạo đều tuyên bố nơi tái sinh của cả đệ tử cao nhất của họ, riêng Đức Phật không tuyên bố nơi tái sinh của đệ tử bậc cao nhất mà chỉ nói vị ấy đã cắt đứt khát ái, tháo bỏ các kiết sử, dứt khổ. Đức Phật giải thích cho Vacchagotta: Ngài chỉ tuyên bố sự tái sinh đối với người còn chất đốt bị nắm giữ, như lửa chỉ cháy khi có củi; ngọn lửa bị gió cuốn thì gió là chất đốt của nó lúc ấy, và người đã bỏ thân này mà chưa tái sinh thì khát ái là chất đốt của người ấy lúc ấy.
Điểm thực hànhTái sinh chạy bằng chất đốt là khát ái. Không cần biết 'đi đâu' — chỉ cần thấy rõ chất đốt đang cháy trong mình ngay lúc này và ngừng tiếp thêm cho nó.
Phẩm Các Điểm Không Được Tuyên Bố Kinh Hội Trường Tranh Luận Tôi nghe kể lại như vầy: Rồi du sĩ Vacchagotta đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, du sĩ trao đổi với Đức Phật những lời chào hỏi. Sau những lời chào hỏi thân tình, du sĩ ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, du sĩ Vacchagotta thưa với Đức Phật: “Thưa Tôn giả Gotama, mấy ngày trước đây, có nhiều Sa-môn, Bà-la-môn, du sĩ thuộc nhiều giáo phái khác nhau ngồi tụ họp tại hội trường tranh luận, và câu chuyện này được nêu lên giữa họ: “‘Vị Pūraṇa Kassapa này là bậc lãnh đạo đoàn thể, là thầy của đoàn thể, là người dẫn dắt đoàn thể, có tiếng tăm, nổi danh, là bậc sáng lập giáo phái, được nhiều người tôn kính cho là bậc thánh.
“Vị ấy, khi một đệ tử qua đời, mệnh chung, tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng: “‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “Và với đệ tử là bậc cao nhất, bậc hơn hết, đã đạt đến chỗ cao nhất, khi người ấy qua đời, mệnh chung, vị ấy cũng tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng: “‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “‘Vị Makkhali Gosāla này cũng là bậc lãnh đạo đoàn thể, là thầy của đoàn thể, là người dẫn dắt đoàn thể, có tiếng tăm, nổi danh, là bậc sáng lập giáo phái, được nhiều người tôn kính cho là bậc thánh. Khi một đệ tử qua đời, mệnh chung, vị ấy tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng: ‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ Và với đệ tử là bậc cao nhất, bậc hơn hết, đã đạt đến chỗ cao nhất, khi người ấy qua đời, mệnh chung, vị ấy cũng tuyên bố về nơi tái sinh rằng: ‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “‘Vị Ni-kiền-tử Nāṭaputta này cũng là bậc lãnh đạo đoàn thể, là thầy của đoàn thể, là người dẫn dắt đoàn thể, có tiếng tăm, nổi danh, là bậc sáng lập giáo phái, được nhiều người tôn kính cho là bậc thánh. Khi một đệ tử qua đời, mệnh chung, vị ấy tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng: ‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ Và với đệ tử là bậc cao nhất, bậc hơn hết, đã đạt đến chỗ cao nhất, khi người ấy qua đời, mệnh chung, vị ấy cũng tuyên bố về nơi tái sinh rằng: ‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “‘Vị Sañjaya Belaṭṭhiputta này cũng là bậc lãnh đạo đoàn thể, là thầy của đoàn thể, là người dẫn dắt đoàn thể, có tiếng tăm, nổi danh, là bậc sáng lập giáo phái, được nhiều người tôn kính cho là bậc thánh. Khi một đệ tử qua đời, mệnh chung, vị ấy tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng: ‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ Và với đệ tử là bậc cao nhất, bậc hơn hết, đã đạt đến chỗ cao nhất, khi người ấy qua đời, mệnh chung, vị ấy cũng tuyên bố về nơi tái sinh rằng: ‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “‘Vị Pakudha Kaccāyana này cũng là bậc lãnh đạo đoàn thể, là thầy của đoàn thể, là người dẫn dắt đoàn thể, có tiếng tăm, nổi danh, là bậc sáng lập giáo phái, được nhiều người tôn kính cho là bậc thánh. Khi một đệ tử qua đời, mệnh chung, vị ấy tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng: ‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ Và với đệ tử là bậc cao nhất, bậc hơn hết, đã đạt đến chỗ cao nhất, khi người ấy qua đời, mệnh chung, vị ấy cũng tuyên bố về nơi tái sinh rằng: ‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “‘Vị Ajita Kesakambala này là bậc lãnh đạo đoàn thể, là thầy của đoàn thể, là người dẫn dắt đoàn thể, có tiếng tăm, nổi danh, là bậc sáng lập giáo phái, được nhiều người tôn kính cho là bậc thánh.
“Vị ấy, khi một đệ tử qua đời, mệnh chung, tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng: “‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “Và với đệ tử là bậc cao nhất, bậc hơn hết, đã đạt đến chỗ cao nhất, khi người ấy qua đời, mệnh chung, vị ấy cũng tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng: “‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “‘Còn Sa-môn Gotama này là bậc lãnh đạo đoàn thể, là thầy của đoàn thể, là người dẫn dắt đoàn thể, có tiếng tăm, nổi danh, là bậc sáng lập giáo phái, được nhiều người tôn kính cho là bậc thánh. “Ngài, khi một đệ tử qua đời, mệnh chung, tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng: “‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “Nhưng với đệ tử là bậc cao nhất, bậc hơn hết, đã đạt đến chỗ cao nhất, khi người ấy qua đời, mệnh chung, Ngài không tuyên bố về nơi tái sinh của người ấy rằng:
“‘Người này sinh ở đây, người kia sinh ở kia.’ “Mà Ngài tuyên bố về người ấy như vầy: “‘Vị ấy đã cắt đứt khát ái, đã tháo bỏ các kiết sử, nhờ thấy rõ ngã mạn một cách đúng đắn mà đã dứt hẳn khổ đau.’’ “Thưa Tôn giả Gotama, con đã nảy sinh phân vân, nảy sinh nghi ngờ về việc ấy: “‘Làm sao con hiểu nổi giáo pháp của Sa-môn Gotama đây?’” Đức Phật nói: “Này Vaccha, ông phân vân là phải, ông nghi ngờ là phải. “Nghi ngờ đã nảy sinh trong ông đúng ở một điểm đáng nghi ngờ. “Này Vaccha, Ta tuyên bố sự tái sinh đối với người còn chất đốt bị nắm giữ, không phải đối với người không còn chất đốt bị nắm giữ. “Ví như, này Vaccha, ngọn lửa chỉ cháy khi có chất đốt, không cháy khi không có chất đốt; “cũng vậy, này Vaccha, Ta tuyên bố sự tái sinh đối với người còn chất đốt bị nắm giữ, không phải đối với người không còn chất đốt bị nắm giữ.”
Vaccha hỏi: “Thưa Tôn giả Gotama, khi ngọn lửa bị gió cuốn đi rất xa, Tôn giả Gotama tuyên bố cái gì là chất đốt của nó lúc ấy?” Đức Phật đáp: “Này Vaccha, khi ngọn lửa bị gió cuốn đi rất xa, Ta tuyên bố gió là chất đốt của nó. “Này Vaccha, lúc ấy gió chính là chất đốt của nó.” Vaccha hỏi: “Thưa Tôn giả Gotama, khi một chúng sinh bỏ thân này mà chưa tái sinh vào một thân khác, Tôn giả Gotama tuyên bố cái gì là chất đốt của vị ấy lúc ấy?” Đức Phật đáp: “Này Vaccha, khi một chúng sinh bỏ thân này mà chưa tái sinh vào một thân khác, Ta nói khát ái là chất đốt của vị ấy. “Này Vaccha, lúc ấy khát ái chính là chất đốt của vị ấy.” Bài thứ 9.