Kinh Phóng Dật

Hai vị Phạm thiên độc lập Subrahmā và Suddhāvāsa đến thăm Đức Phật lúc Ngài đang yên tĩnh buổi trưa; Subrahmā đề nghị đổi hướng: ở kia có một cõi Phạm thiên giàu thịnh mà vị Phạm thiên ở đó sống buông lung — hãy đến làm cho vị ấy chấn động. Vị Phạm thiên ấy kiêu ngạo: ông biến mình thành một nghìn thân, khoe thần lực và hỏi mình còn cần đến hầu vị Sa-môn nào nữa không. Subrahmā biến thành hai nghìn thân và nhắc: Đức Phật còn thần lực hơn cả ông và ta. Phạm thiên đáp bằng kệ khoe cung điện rực rỡ chiếu sáng phương Bắc của mình. Subrahmā đáp: người sáng suốt thấy trong sắc có sự tranh đấu, sự run rẩy thường xuyên, nên không vui thích trong sắc. Phạm thiên chấn động, và sau một thời gian đã đến hầu Đức Phật.

Điểm thực hành

Thần lực, tài sản hay cung điện rực rỡ đều phải “run rẩy biến hoại”: người sáng suốt không lấy chúng làm chỗ tự mãn.

Phẩm thứ nhất Kinh Phóng Dật Câu chuyện xảy ra ở Xá-vệ. Lúc bấy giờ, Đức Phật đang nghỉ ban ngày, yên tĩnh một mình. Bấy giờ hai vị Phạm thiên độc lập Subrahmā và Suddhāvāsa đi đến chỗ Đức Phật; đến nơi, các vị đứng mỗi người dựa vào một cột cửa. Rồi vị Phạm thiên độc lập Subrahmā nói với vị Phạm thiên độc lập Suddhāvāsa: “Này hiền giả, bây giờ chưa phải lúc đến hầu Đức Phật; Đức Phật đang nghỉ ban ngày, yên tĩnh một mình. Và có một cõi Phạm thiên giàu có, thịnh vượng, tại đó có một vị Phạm thiên đang sống buông lung. Này hiền giả, chúng ta hãy đến cõi Phạm thiên ấy; đến nơi, hãy làm cho Phạm thiên ấy chấn động.” “Thưa vâng, hiền giả.” Vị Phạm thiên độc lập Suddhāvāsa vâng đáp vị Phạm thiên độc lập Subrahmā.

Bấy giờ hai vị Phạm thiên độc lập Subrahmā và Suddhāvāsa — nhanh như một người lực lưỡng duỗi cánh tay đang co hay co cánh tay đang duỗi — biến mất trước mặt Đức Phật và hiện ra trong cõi Phạm thiên ấy. Phạm thiên ấy thấy các vị Phạm thiên kia từ xa đi đến; thấy vậy, vị ấy nói với các vị ấy: “Này các hiền giả, các vị từ đâu đến vậy?” “Này hiền giả, chúng tôi vừa đến từ chỗ Đức Phật, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này hiền giả, ông có nên đến hầu Đức Phật, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy không?” Nghe nói vậy, Phạm thiên ấy không chấp nhận lời khuyên, tự biến mình thành một nghìn thân, rồi nói với vị Phạm thiên độc lập Subrahmā: “Này hiền giả, ông có thấy thần lực, uy đức của ta như vậy không?”

“Này hiền giả, ta thấy thần lực, uy đức của ông như vậy.” “Ta có thần lực lớn, uy đức lớn như vậy, ta còn phải đi hầu một Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác để làm gì?” Bấy giờ vị Phạm thiên độc lập Subrahmā tự biến mình thành hai nghìn thân, rồi nói với Phạm thiên ấy: “Này hiền giả, ông có thấy thần lực, uy đức của ta như vậy không?” “Này hiền giả, ta thấy thần lực, uy đức của ông như vậy.” “Này hiền giả, Đức Phật còn có thần lực lớn hơn và uy đức lớn hơn cả ông và ta. Này hiền giả, ông có nên đến hầu Đức Phật, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy không?” Bấy giờ Phạm thiên ấy nói với vị Phạm thiên độc lập Subrahmā bằng bài kệ:

Nghĩa là

Ba trăm chim phượng, bốn trăm thiên nga, và năm trăm chim ưng hổ. Cung điện này thuộc về bậc đã tu tập thiền định; nó chiếu sáng, này Phạm thiên, làm sáng rực phương Bắc! Dù cung điện của ông có chiếu sáng, làm sáng rực phương Bắc, thì sao chứ? Người sáng suốt, thấy sự tranh đấu trong sắc, thấy nó run rẩy không ngừng, nên không vui thích trong sắc ấy.

Bấy giờ hai vị Phạm thiên độc lập Subrahmā và Suddhāvāsa, sau khi làm cho Phạm thiên ấy chấn động, liền biến mất ngay tại chỗ ấy. Và sau một thời gian, Phạm thiên ấy đã đến hầu Đức Phật, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.