Lời Cảm Hứng

Đức Phật tuyên bố bài cảm hứng về người quyết tâm cắt đứt năm kiết sử thuộc phần dưới khi năm uẩn biến mất. Một vị Tỷ-kheo hỏi về người phàm không hiểu năm uẩn là vô thường, khổ, vô ngã, và về cách biết, thấy để lậu hoặc chấm dứt ngay; Đức Phật giải thích đầy đủ, kết bằng việc buông tham đối với năm uẩn giới để thức không còn chỗ đặt.

Điểm thực hành

Biết và thấy uẩn sẽ biến mất — và buông tham với chúng — là cách lậu hoặc chấm dứt không chậm trễ.

Phẩm Chấp Thủ Lời Cảm Hứng Câu chuyện này xảy ra ở thành Sāvatthī. Tại đó, Đức Phật nói lên lời cảm hứng như vầy:

Nghĩa là

Bốn câu này nói: nếu trước kia không có một cái “ta” thì nay cũng chẳng có “ta”, và khi không còn tạo nhân thì mai sau cũng sẽ không có “ta”. Vị Tỷ-kheo quyết tâm như vậy thì có thể cắt đứt các kiết sử phần dưới.

Nghe nói vậy, một vị Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực) trong số ấy nói với Đức Phật,

Nghĩa là

Bốn câu này nói: nếu trước kia không có một cái “ta” thì nay cũng chẳng có “ta”, và khi không còn tạo nhân thì mai sau cũng sẽ không có “ta”. Vị Tỷ-kheo quyết tâm như vậy thì có thể cắt đứt các kiết sử phần dưới.

“Này Tỷ-kheo, ở đây, một người phàm không được nghe dạy, không gặp các bậc thánh, không khéo léo và không được rèn luyện trong Pháp của các bậc thánh; không gặp các bậc chân nhân, không khéo léo và không được rèn luyện trong Pháp của các bậc chân nhân. Người ấy xem sắc là tự ngã, xem tự ngã có sắc, xem sắc ở trong tự ngã, hay xem tự ngã ở trong sắc. Người ấy xem thọ là tự ngã, xem tự ngã có thọ, xem thọ ở trong tự ngã, hay xem tự ngã ở trong thọ. Họ cũng xem tưởng là tự ngã, Họ cũng xem các hành là tự ngã, xem thức là tự ngã, xem tự ngã có thức, xem thức ở trong tự ngã, hay xem tự ngã ở trong thức. Người ấy không hiểu đúng như thật rằng sắc là vô thường, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thọ là vô thường, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng tưởng là vô thường, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng các hành là vô thường, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thức là vô thường, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng sắc là khổ, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thọ là khổ, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng tưởng là khổ, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng các hành là khổ, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thức là khổ, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng sắc là vô ngã, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thọ là vô ngã, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng tưởng là vô ngã, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng các hành là vô ngã, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thức là vô ngã, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng sắc là được tạo thành, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thọ là được tạo thành, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng tưởng là được tạo thành, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng các hành là được tạo thành, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thức là được tạo thành, Người ấy không hiểu đúng như thật rằng sắc sẽ biến mất.

Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thọ sẽ biến mất. Người ấy không hiểu đúng như thật rằng tưởng sẽ biến mất. Người ấy không hiểu đúng như thật rằng các hành sẽ biến mất. Người ấy không hiểu đúng như thật rằng thức sẽ biến mất. Nhưng một vị thánh đệ tử đã được nghe dạy, có gặp các bậc thánh, khéo léo và được rèn luyện trong Pháp của các bậc thánh; có gặp các bậc chân nhân, khéo léo và được rèn luyện trong Pháp của các bậc chân nhân, Vị ấy không xem sắc là tự ngã, không xem tự ngã có sắc, không xem sắc ở trong tự ngã, cũng không xem tự ngã ở trong sắc. Vị ấy không xem thọ là tự ngã, không xem tự ngã có thọ, không xem thọ ở trong tự ngã, cũng không xem tự ngã ở trong thọ.

Vị ấy không xem tưởng là tự ngã, Vị ấy không xem các hành là tự ngã, Vị ấy cũng không xem thức là tự ngã. Người ấy hiểu đúng như thật rằng sắc là vô thường, Người ấy hiểu đúng như thật rằng thọ là vô thường, Người ấy hiểu đúng như thật rằng tưởng là vô thường, Người ấy hiểu đúng như thật rằng các hành là vô thường, Người ấy hiểu đúng như thật rằng thức là vô thường, Người ấy hiểu đúng như thật rằng sắc là khổ, thọ là khổ, tưởng là khổ, các hành là khổ và thức là khổ. Người ấy hiểu đúng như thật rằng sắc là vô ngã, thọ là vô ngã, tưởng là vô ngã, các hành là vô ngã và thức là vô ngã. Người ấy hiểu đúng như thật rằng sắc là được tạo thành, thọ là được tạo thành, tưởng là được tạo thành, các hành là được tạo thành và thức là được tạo thành.

Người ấy hiểu đúng như thật rằng sắc sẽ biến mất. Người ấy hiểu đúng như thật rằng thọ sẽ biến mất. Người ấy hiểu đúng như thật rằng tưởng sẽ biến mất. Người ấy hiểu đúng như thật rằng các hành sẽ biến mất. Người ấy hiểu đúng như thật rằng thức sẽ biến mất. Nhờ sắc biến mất, thọ biến mất, tưởng biến mất, các hành biến mất và thức biến mất, này Tỷ-kheo, một vị Tỷ-kheo quyết tâm như vậy —

Nghĩa là

Bốn câu này nói: nếu trước kia không có một cái “ta” thì nay cũng chẳng có “ta”, và khi không còn tạo nhân thì mai sau cũng sẽ không có “ta”. Vị Tỷ-kheo quyết tâm như vậy thì có thể cắt đứt các kiết sử phần dưới.

“Thưa Ngài, Ngài nói rằng một vị Tỷ-kheo quyết tâm như vậy có thể cắt đứt các kiết sử thuộc phần dưới. Nhưng phải biết và thấy như thế nào, thưa Ngài, để chấm dứt các lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm) không chậm trễ?” “Này Tỷ-kheo, một người phàm không được nghe dạy thì lo lắng về những việc không phải là việc đáng lo. Người phàm không được nghe dạy lo lắng như vầy:

Nghĩa là

Bốn câu này nói: nếu trước kia không có một cái “ta” thì nay cũng chẳng có “ta”, và khi không còn tạo nhân thì mai sau cũng sẽ không có “ta”.

Một vị thánh đệ tử đã được nghe dạy thì không lo lắng về những việc không phải là việc đáng lo. Vị thánh đệ tử đã được nghe dạy không lo lắng như vầy:

Nghĩa là

Bốn câu này nói: nếu trước kia không có một cái “ta” thì nay cũng chẳng có “ta”, và khi không còn tạo nhân thì mai sau cũng sẽ không có “ta”.

Nếu thức còn dính vào sắc, dựa vào sắc, đứng trên sắc mà tồn tại, lại được tưới thêm niềm vui thích, thì nó sẽ lớn lên, tăng thêm và phát triển. Hay nếu thức còn dính vào thọ, dựa vào thọ, đứng trên thọ mà tồn tại, lại được tưới thêm niềm vui thích, thì nó sẽ lớn lên, tăng thêm và phát triển. Hay nếu thức còn dính vào tưởng, dựa vào tưởng, đứng trên tưởng mà tồn tại, lại được tưới thêm niềm vui thích, thì nó sẽ lớn lên, tăng thêm và phát triển. Hay nếu thức còn dính vào các hành, dựa vào các hành, đứng trên các hành mà tồn tại, lại được tưới thêm niềm vui thích, thì nó sẽ lớn lên, tăng thêm và phát triển. Này Tỷ-kheo, giả sử ông nói: “Tôi sẽ chỉ ra sự đến hay sự đi, sự chết hay sự tái sinh, sự tăng trưởng, sự phát triển hay sự lớn mạnh của thức mà tách rời khỏi sắc, tách rời khỏi thọ, tách rời khỏi tưởng, tách rời khỏi các hành” — điều ấy không thể xảy ra.

Nếu một vị Tỷ-kheo đã buông bỏ tham đối với sắc giới, thì nhờ tham đã buông bỏ, chỗ bám bị cắt đứt và thức không còn chỗ đặt chân. Nếu vị Tỷ-kheo đã buông bỏ tham đối với thọ giới; vì tham đã được buông bỏ, cái đỡ bị cắt đứt, và thức không còn chỗ đứng. tưởng giới. các hành giới. Nếu một vị Tỷ-kheo đã buông bỏ tham đối với thức giới, thì nhờ tham đã buông bỏ, chỗ bám bị cắt đứt và thức không còn chỗ đặt chân. Thức ấy, vì không còn chỗ bám, không tăng trưởng, không tạo tác nữa, nên được giải thoát. Vì được giải thoát nên đứng vững; vì đứng vững nên biết đủ; vì biết đủ nên không còn lo lắng; vì không còn lo lắng nên tự mình hoàn toàn tịch tịnh. Vị ấy hiểu rõ: “Đời sống tu hành đã xong, việc tái sinh đã dứt, điều cần làm đã làm, không còn gì thêm cho trạng thái này nữa.”

Này Tỷ-kheo, biết và thấy như vậy thì các lậu hoặc chấm dứt ngay lập tức.” Thứ ba.