Suy Tư

Đức Phật dạy các Tỷ-kheo đừng mất công suy tư về mười câu hỏi không có lời giải dứt khoát — thế giới vĩnh cửu hay không, có biên giới hay không, sinh mạng và thân thể là một hay khác, Như Lai sau khi chết còn hay không còn. Những suy tư ấy không mang lại lợi ích; hãy suy tư về bốn sự thật cao quý.

Điểm thực hành

Khi đầu óc sa vào những câu hỏi không bao giờ ngã ngũ về vũ trụ hay đời sau, hãy dừng lại và quay về câu hỏi có ích ngay trước mắt: khổ này từ đâu sinh và làm sao chấm dứt.

1. Phẩm Định Suy Tư “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), đừng nghĩ ra những ý nghĩ xấu, không lành mạnh: “Thế giới là vĩnh cửu”, hay “Thế giới không vĩnh cửu”, hay “Thế giới có biên giới”, hay “Thế giới không có biên giới”, hay “Sinh mạng và thân thể là một”, hay “Sinh mạng là một thứ, thân thể là một thứ khác”, hay “Sau khi chết, bậc Như Lai vẫn còn tồn tại”, hay “Sau khi chết, bậc Như Lai không còn tồn tại”, hay “Sau khi chết, bậc Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại”, hay “Sau khi chết, bậc Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại”. Vì sao vậy? Vì lối suy tư ấy, này các Tỷ-kheo, không mang lại lợi ích, không phải là nền tảng của Phạm hạnh, không đưa đến sự nhàm chán và buông bỏ, sự nhạt dần của tham, sự chấm dứt, sự yên tĩnh, hiểu biết sâu sắc, giác ngộ và Niết-bàn.

Khi nghĩ ra điều gì, này các Tỷ-kheo, các ông hãy nghĩ: “Đây là khổ”, hãy nghĩ: “Đây là nguồn gốc của khổ”, hãy nghĩ: “Đây là sự chấm dứt của khổ”, hãy nghĩ: “Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ”. Vì sao vậy? Vì lối suy tư ấy, này các Tỷ-kheo, mang lại lợi ích, là nền tảng của Phạm hạnh, và đưa đến sự nhàm chán và buông bỏ, sự nhạt dần của tham, sự chấm dứt, sự yên tĩnh, hiểu biết sâu sắc, giác ngộ và Niết-bàn. Vì vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là nguồn gốc của khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là sự chấm dứt của khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ”.”

Bài thứ 8.