Kinh Upatissa

Tôn giả Sāriputta (Upatissa) kể: khi ở một mình, ngài tự hỏi có điều gì trên đời mà khi nó đổi thay, hư hoại sẽ làm ngài sinh sầu, bi, khổ, ưu, não không, và tự trả lời là không có. Tôn giả Ānanda hỏi ngay cả bậc Thầy thì sao; Sāriputta nói vẫn không sầu khổ, chỉ tiếc rằng nếu Đức Phật ở lại lâu dài thì đó là hạnh phúc cho nhiều người. Ānanda kết luận đó là vì ngài đã nhổ sạch từ lâu thói nghĩ 'tôi', 'của tôi' và khuynh hướng kiêu mạn ngầm.

Điểm thực hành

Khi một người hay một việc mình quý mến đổi thay, hãy phân biệt rõ: tiếc nuối vì lợi ích của người khác khác hẳn với sầu khổ vì bám víu của riêng mình.

Phẩm Tỷ-kheo Kinh Upatissa Nhân duyên ở Xá-vệ. Ở đó, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực): “Này các Hiền giả Tỷ-kheo!” Các Tỷ-kheo đáp: “Thưa vâng, Hiền giả.” Tôn giả Sāriputta nói như sau: “Này các Hiền giả, vừa rồi, khi tôi đang ở một mình, lui về nơi yên tĩnh, một suy nghĩ khởi lên trong tâm tôi như thế này: ‘Có điều gì trên đời mà khi nó đổi thay và biến mất sẽ làm khởi lên trong ta sầu, bi, khổ, ưu, não không?’ Này các Hiền giả, tôi liền nghĩ ra: ‘Không có điều gì trên đời mà khi nó đổi thay và biến mất sẽ làm khởi lên trong ta sầu, bi, khổ, ưu, não.’” Nghe nói vậy, Tôn giả Ānanda hỏi Tôn giả Sāriputta: “Này Hiền giả Sāriputta, ngay cả khi bậc Thầy đổi thay và biến mất, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng không khởi lên trong Hiền giả sao?”

“Này Hiền giả, ngay cả khi bậc Thầy đổi thay và biến mất, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng không khởi lên trong tôi. Chỉ là tôi sẽ nghĩ: ‘Ôi, bậc Thầy có uy thế lớn, có thần thông lớn, có uy lực lớn đã biến mất! Nếu Đức Phật còn ở lại lâu dài, điều ấy sẽ là lợi ích và hạnh phúc cho nhiều người, vì lòng thương xót đối với đời, vì lợi ích, hạnh phúc và an vui cho chư trời và loài người.’” “Đó là vì Tôn giả Sāriputta đã từ lâu nhổ sạch hẳn thói nghĩ ‘tôi’, thói nghĩ ‘của tôi’ và khuynh hướng ngầm kiêu mạn. Cho nên ngay cả khi bậc Thầy đổi thay và biến mất, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng không khởi lên trong Tôn giả Sāriputta.” Thứ hai.