Serī

Thiên tử Serī hỏi ai mà không thích thức ăn; Đức Phật đáp bài kệ về bố thí với lòng tin và tâm thanh tịnh. Serī kể tiền kiếp của mình: làm vua, ngài lần lượt giao cả bốn cửa thành cho cung phi, chư hầu, quân đội và các gia chủ cùng bố thí, rồi chia nửa thuế thu ngoài thành để tiếp tục bố thí không giới hạn.

Điểm thực hành

Bố thí không làm ta nghèo đi: hãy chia sẻ cơ hội làm việc phúc cho người xung quanh, và cho đi với lòng tin cùng tâm trong sáng.

Phẩm Các Ngoại Đạo Kinh Serī Đứng sang một bên, thiên tử Serī nói với Đức Phật bằng bài kệ:

Nghĩa là

Cả chư thiên và loài người, đều ưa thích thức ăn. Vậy có vị dạ-xoa nào mà lại không thích thức ăn chăng? Ai cho đi với lòng tin, với tâm trong sáng, thanh tịnh, người ấy sẽ được hưởng phần thức ăn ấy ở đời này và cả đời sau. Vậy hãy chế ngự tính keo kiệt, tham lam, hãy bố thí, vượt qua vết nhơ ấy, vì các việc phúc là chỗ dựa của chúng sinh ở đời sau.

Serī thưa: “Thật lạ thường thay, bạch Thế Tôn! Thật tuyệt diệu thay, bạch Thế Tôn! Lời Đức Phật vừa nói thật là khéo nói:” Rồi Serī đọc lại bài kệ của Đức Phật:

Nghĩa là

Ai cho đi với lòng tin, với tâm trong sáng, thanh tịnh, người ấy sẽ được hưởng phần thức ăn ấy ở đời này và cả đời sau. Vậy hãy chế ngự tính keo kiệt, tham lam, hãy bố thí, vượt qua vết nhơ ấy, vì các việc phúc là chỗ dựa của chúng sinh ở đời sau.

“Bạch Thế Tôn, thuở xưa con là một vị vua tên Serī, người thích bố thí, là thí chủ và hay ca ngợi việc bố thí. Bạch Thế Tôn, nhân danh con, việc bố thí được thực hiện ở bốn cửa thành, cho các vị Sa-môn và Bà-la-môn, cho người nghèo khó, tàn tật, cho khách lữ hành và người ăn xin. Bấy giờ, bạch Thế Tôn, các cung phi của con đến gặp con và thưa: “‘Đại vương thì có bố thí, còn chúng con chưa được bố thí. Ước gì chúng con cũng được nương nhờ Đại vương để bố thí và làm việc phúc.’” Bạch Thế Tôn, bấy giờ con nghĩ như sau: “‘Ta là người thích bố thí, là thí chủ và hay ca ngợi việc bố thí. Khi họ đến nói: ‘Chúng con muốn bố thí’, ta phải trả lời thế nào đây?’”

Thế là, bạch Thế Tôn, con giao cửa thành thứ nhất cho các cung phi. Ở đó, các cung phi lo việc bố thí, còn việc bố thí của riêng con thì rút lui về cho con. Bấy giờ, bạch Thế Tôn, các vị Sát-đế-lỵ chư hầu của con đến gặp con và thưa: “‘Đại vương có bố thí, các cung phi có bố thí, còn chúng con chưa được bố thí. Ước gì chúng con cũng được nương nhờ Đại vương để bố thí và làm việc phúc.’” Bạch Thế Tôn, bấy giờ con nghĩ như sau: “‘Ta là người thích bố thí, là thí chủ và hay ca ngợi việc bố thí. Khi họ đến nói: ‘Chúng con muốn bố thí’, ta phải trả lời thế nào đây?’” Thế là, bạch Thế Tôn, con giao cửa thành thứ hai cho các vị Sát-đế-lỵ chư hầu. Ở đó, các vị ấy lo việc bố thí, còn việc bố thí của riêng con thì rút lui về cho con.

Bấy giờ, bạch Thế Tôn, quân đội đến gặp con và thưa: “‘Đại vương có bố thí, các cung phi có bố thí, các vị Sát-đế-lỵ chư hầu có bố thí, còn chúng con chưa được bố thí. Ước gì chúng con cũng được nương nhờ Đại vương để bố thí và làm việc phúc.’” Bạch Thế Tôn, bấy giờ con nghĩ như sau: “‘Ta là người thích bố thí, là thí chủ và hay ca ngợi việc bố thí. Khi họ đến nói: ‘Chúng con muốn bố thí’, ta phải trả lời thế nào đây?’” Thế là, bạch Thế Tôn, con giao cửa thành thứ ba cho quân đội. Ở đó, quân đội lo việc bố thí, còn việc bố thí của riêng con thì rút lui về cho con. Bấy giờ, bạch Thế Tôn, các Bà-la-môn và gia chủ đến gặp con và thưa: “‘Đại vương có bố thí, các cung phi có bố thí, các vị Sát-đế-lỵ chư hầu có bố thí, quân đội có bố thí, còn chúng con chưa được bố thí.

Ước gì chúng con cũng được nương nhờ Đại vương để bố thí và làm việc phúc.’” Bạch Thế Tôn, bấy giờ con nghĩ như sau: “‘Ta là người thích bố thí, là thí chủ và hay ca ngợi việc bố thí. Khi họ đến nói: ‘Chúng con muốn bố thí’, ta phải trả lời thế nào đây?’” Thế là, bạch Thế Tôn, con giao cửa thành thứ tư cho các Bà-la-môn và gia chủ. Ở đó, các vị ấy lo việc bố thí, còn việc bố thí của riêng con thì rút lui về cho con. Bấy giờ, bạch Thế Tôn, những người hầu của con đến gặp con và thưa: “‘Nay Đại vương không còn chỗ nào có phần bố thí nữa.’” Nghe nói vậy, bạch Thế Tôn, con nói với những người ấy: “‘Vậy thì này các ông, trong số thuế thu được từ các vùng đất bên ngoài thành, một nửa hãy đưa vào nội thành, còn một nửa hãy ngay tại nơi ấy mà bố thí cho các vị Sa-môn, Bà-la-môn, cho người nghèo khó, tàn tật, khách lữ hành và người ăn xin.’”

Như vậy, bạch Thế Tôn, trong một thời gian dài, con đã làm các việc phúc, các việc lành như vậy mà không hề thấy có giới hạn nào — để nói rằng ‘công đức chỉ có chừng này’, hay ‘quả của công đức chỉ có chừng này’, hay ‘ta sẽ ở trên cõi trời chừng ấy lâu’. Thật lạ thường thay, bạch Thế Tôn! Thật tuyệt diệu thay, bạch Thế Tôn! Lời Đức Phật vừa nói thật là khéo nói:”

Nghĩa là

Ai cho đi với lòng tin, với tâm trong sáng, thanh tịnh, người ấy sẽ được hưởng phần thức ăn ấy ở đời này và cả đời sau. Vậy hãy chế ngự tính keo kiệt, tham lam, hãy bố thí, vượt qua vết nhơ ấy, vì các việc phúc là chỗ dựa của chúng sinh ở đời sau.