Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại

Khemā

Khemasutta · SN2.22 · 28 đoạn

Thiên tử Khemā nói về nghiệp: kẻ ngu tự làm việc ác như kẻ thù của chính mình; việc làm xong mà ân hận, khóc lóc chịu quả thì không nên làm, việc làm xong mà tâm vui thì nên làm. Người trí làm sẵn việc có lợi cho mình, không hấp tấp như người đánh xe bỏ đường lớn bằng phẳng leo lên đường gồ ghề rồi gãy trục.

Điểm thực hành

Trước khi làm một việc, hãy hỏi: làm xong, mình có bị ân hận thiêu đốt không? Nếu có, đừng làm; nếu không, hãy làm ngay từ sớm, đừng hấp tấp.

Phẩm Các Ngoại Đạo Kinh Khemā Đứng sang một bên, thiên tử Khemā đọc những bài kệ này trước mặt Đức Phật:

Kẻ ngu không trí tuệ,
Lấy ngã làm kẻ thù,
Tự làm các ác nghiệp,
Ðưa đến quả đắng cay.
Nghiệp nào không khéo làm,
Làm xong bị nung nấu,
Với mặt đầy nước mắt,
Khóc lóc chịu quả báo.
Và nghiệp nào khéo làm,
Làm xong, không nung nấu,
Tâm vui, ý thoải mái,
Vị ấy hưởng quả báo.
Làm trước điều phải làm,
Biết điều lợi cho mình,
Không tâm trạng đánh xe,
Kẻ trí lòng tinh tấn.
Như người chủ đánh xe,
Rời đại đạo thăng bằng,
Leo lên đường lồi lõm,
Ưu tư nạn gãy trục.
Cũng vậy bỏ Chánh pháp,
Người ngu theo phi pháp,
Rơi vào miệng tử thần,
Ưu tư như gãy trục.

Nghĩa là

Những kẻ ngu muội, thiếu trí tuệ, sống như kẻ thù của chính mình, tự mình làm những việc ác, mà quả của chúng thì đắng cay. Việc làm như thế không phải là việc tốt nên làm, việc nào làm xong rồi bị thiêu đốt ân hận, với gương mặt đầm đìa nước mắt, khóc lóc, người làm phải chịu quả của nó. Còn việc làm như thế mới là việc tốt nên làm, việc nào làm xong không bị thiêu đốt ân hận, với tâm vui vẻ, thoải mái, người làm hưởng quả của nó. Hãy làm sẵn từ trước việc cần làm, khi biết rõ việc ấy có lợi cho mình. Người trí, tinh tấn, không hành động với tâm trạng hấp tấp như người đánh xe ẩu, mà suy xét kỹ rồi mới cố gắng. Như người đánh xe rời khỏi con đường lớn bằng phẳng, bỏ con đường lớn êm bằng ấy, leo lên con đường gồ ghề, rồi lo buồn khi trục xe bị gãy. Cũng vậy, kẻ ngu rời bỏ Pháp đúng, đi theo điều sai trái, rơi vào miệng thần chết, rồi lo buồn như người bị gãy trục xe.