Kinh Người Ôn Hòa
Tôn giả Vaṅgīsa vì tài nói kệ ứng khẩu mà sinh lòng xem thường các vị Tỷ-kheo ôn hòa khác. Ngài tự hối trách mình và nói kệ tự răn: hãy bỏ kiêu mạn và mọi đường lối của nó, vì người bị kiêu mạn đánh gục rơi vào địa ngục và buồn sầu lâu dài; còn vị Tỷ-kheo tu hành đúng đắn, bỏ chướng ngại và dứt hẳn kiêu mạn thì được yên tĩnh.
Điểm thực hànhTài năng dễ sinh kiêu mạn: mỗi khi thấy mình xem thường người khác, hãy tự răn mình ngay — kiêu mạn chỉ đưa đến hối tiếc dài lâu.
1. Phẩm Vaṅgīsa Kinh Người Ôn Hòa Một lần, tôn giả Vaṅgīsa ở gần Āḷavī, tại ngôi đền lớn của Āḷavī, cùng với thầy dạy của mình là tôn giả Nigrodhakappa. Lúc ấy, tôn giả Vaṅgīsa vì tài ứng khẩu của mình mà xem thường các vị Tỷ-kheo ôn hòa khác. Bấy giờ, tôn giả Vaṅgīsa nghĩ: “Thật là thiệt thòi cho ta, thật không may cho ta; thật là điều xấu cho ta, không phải điều tốt cho ta; rằng ta vì tài ứng khẩu của mình mà xem thường các vị Tỷ-kheo ôn hòa khác.” Rồi tôn giả Vaṅgīsa tự làm cho lòng hối hận sinh ra trong mình, và ngay lúc ấy nói lên những bài kệ này:
Và cũng tự bỏ luôn, Con đường đến kiêu mạn.
Nếu hoàn toàn đắm say, Trong con đường kiêu mạn,
Sẽ tự mình hối trách, Trong thời gian lâu dài.
Những ai khinh khi người, Với khinh khi kiêu mạn,
Ði con đường kiêu mạn, Sẽ đọa lạc địa ngục.
Những người ấy sầu khổ, Trong thời gian lâu dài,
Do kiêu mạn dắt dẫn, Phải sanh vào địa ngục.
Tỷ-kheo không bao giờ Phải sầu muộn buồn thảm,
Thắng lợi trên chánh đạo, Sở hành được chân chánh,
Vị ấy được thọ hưởng, Danh dự và an lạc,
Chơn thực được danh xưng, Là bậc hưởng Pháp lạc.
Do vậy ở đời này, Không thô lậu, tinh tấn
Ðoạn trừ mọi triền cái, Sống thanh tịnh trong sạch,
Và đoạn tận kiêu mạn, Hoàn toàn, không dư thừa,
Chấm dứt mọi phiền não, Với trí tuệ quang minh, Ngài được xem là bậc Sống tịch tịnh an lạc.
Nghĩa là
Hãy bỏ thói kiêu mạn đi, này đệ tử Gotama! Hãy bỏ hẳn mọi con đường của kiêu mạn! Đắm chìm trong các con đường kiêu mạn, ngươi đã hối tiếc từ lâu rồi. Người đời bị vấy bẩn bởi sự khinh khi, bị kiêu mạn đánh gục, rơi xuống địa ngục. Khi những người bị kiêu mạn đánh gục sinh vào địa ngục, họ buồn sầu trong thời gian dài. Nhưng vị Tỷ-kheo tu hành đúng đắn, người chiến thắng con đường, không bao giờ buồn sầu. Vị ấy hưởng an vui và danh tiếng tốt, và người ta gọi vị ấy là ‘bậc thấy được Pháp’, người quyết tâm.” Vậy hãy là người không cứng lòng, mà hăng hái, đã bỏ các chướng ngại, trong sạch; và đã bỏ hẳn kiêu mạn, người chấm dứt bằng hiểu biết thì được yên tĩnh.”