Kinh Ānanda

Ānandasutta · SN8.4 · 27 đoạn

Đi khất thực sau tôn giả Ānanda, tôn giả Vaṅgīsa bị dục vọng thiêu đốt, xin Ānanda chỉ cách dập lửa. Tôn giả Ānanda đáp bằng kệ: tâm cháy vì nhận biết đảo lộn; hãy tránh tướng vẻ đẹp đẽ gợi dục, nhìn mọi thứ là khổ và không phải của mình, quán thân không sạch, giữ chú ý trong thân, tu tập vô tướng và hiểu thấu kiêu mạn thì sẽ sống yên tĩnh.

Điểm thực hành

Khi dục vọng bốc cháy, đừng nhìn theo tướng đẹp đẽ: hãy quay về quán thân, thấy mọi thứ là khổ và không phải của mình, lửa sẽ tắt dần.

1. Phẩm Vaṅgīsa Kinh Ānanda Một lần, tôn giả Ānanda ở gần thành Xá-vệ, trong rừng Kỳ-đà, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Sáng hôm ấy, tôn giả Ānanda mặc y, cầm bát, vào thành Xá-vệ để khất thực, có tôn giả Vaṅgīsa làm vị Sa-môn đi theo sau. Lúc ấy, tôn giả Vaṅgīsa sinh ra sự không hài lòng, lòng dục làm tâm ngài xao động. Bấy giờ, tôn giả Vaṅgīsa nói với tôn giả Ānanda bằng bài kệ:

Dục ái đốt cháy tôi,
Tâm tôi bị thiêu cháy.
Thật là điều tốt lành, Ðệ tử Gotama, Vì lòng từ thương tưởng, Nói pháp tiêu lửa hừng.
Ðệ tử Gotama, Vì lòng từ thương tưởng,
Chính vì điên đảo tưởng,
Tâm Ông bị thiêu đốt,
Hãy từ bỏ tịnh tướng,
Hệ lụy đến tham dục,
Nhìn các hành vô thường,
Khổ đau, không phải ngã,
Dập tắt đại tham dục,
Chớ để bị cháy dài;
Hãy tu tâm bất tịnh,
Nhứt tâm, khéo định tĩnh,
Tu tập thân niệm trú,
Hành nhiều hạnh yểm ly;
Hãy tập hạnh vô tướng,
Ðoạn diệt mạn tùy miên,
Nhờ quán sâu kiêu mạn,
Hạnh Ông được an tịnh.

Nghĩa là

Tôi đang cháy bởi lòng dục ham muốn; tâm tôi đang bốc cháy! Xin ngài, vì lòng thương xót, nói cho tôi cách dập tắt lửa, này đệ tử Gotama, vì lòng thương tưởng tôi.” “Vì nhận biết bị đảo lộn, tâm ông bốc cháy. Hãy tránh xa tướng vẻ đẹp đẽ gắn liền với lòng dục. Hãy nhìn mọi thứ được tạo thành như là vật xa lạ, là khổ và không phải là mình. Hãy dập tắt ngọn lửa dục lớn, đừng để mình cháy đi cháy lại. Hãy tu tập tâm quán thân không sạch, tâm hợp một, yên định vững vàng. Hãy giữ sự chú ý nằm trong thân, và hãy thật nhiều sự nhàm chán với dục. Hãy tu tập trạng thái không tướng, bỏ hẳn khuynh hướng ngầm của kiêu mạn; rồi nhờ hiểu thấu kiêu mạn, ông sẽ sống yên tĩnh.”