Lời Nói Tầm Thường
Đức Phật dạy các Tỷ-kheo đừng nói đủ loại chuyện tầm thường — chuyện vua chúa, trộm cướp, chiến tranh, ăn uống, họ hàng, người đã khuất và bao chuyện tạp nhạp khác — vì chúng không mang lại lợi ích và không đưa đến giác ngộ. Khi nói chuyện, hãy nói về bốn sự thật cao quý.
Điểm thực hànhHãy để ý một ngày mình dành bao nhiêu lời cho chuyện phiếm vô ích; bớt dần những câu chuyện ấy và dành lời nói cho điều thật sự giúp mình và người nghe bớt khổ.
1. Phẩm Định Lời Nói Tầm Thường “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), đừng nói đủ loại chuyện tầm thường, như là — chuyện về vua chúa, chuyện về trộm cướp, chuyện về quan đại thần, chuyện về quân đội, chuyện về điều đáng sợ, chuyện về chiến tranh, chuyện về thức ăn, chuyện về đồ uống, chuyện về áo quần, chuyện về giường nằm, chuyện về vòng hoa, chuyện về hương thơm, chuyện về họ hàng, chuyện về xe cộ, chuyện về làng, chuyện về thị trấn, chuyện về thành phố, chuyện về xứ sở, chuyện về phụ nữ, chuyện về anh hùng, chuyện ở góc phố, chuyện ở chỗ lấy nước, chuyện về người đã khuất, đủ thứ chuyện tạp nhạp, chuyện kể về đất liền và biển cả, và chuyện về việc sinh ra ở chỗ này hay chỗ kia.
Vì sao vậy? Vì những câu chuyện ấy, này các Tỷ-kheo, không mang lại lợi ích, không phải là nền tảng của Phạm hạnh, không đưa đến sự nhàm chán và buông bỏ, sự nhạt dần của tham, sự chấm dứt, sự yên tĩnh, hiểu biết sâu sắc, giác ngộ và Niết-bàn. Khi nói chuyện, này các Tỷ-kheo, các ông hãy nói: “Đây là khổ”, hãy nói: “Đây là nguồn gốc của khổ”, hãy nói: “Đây là sự chấm dứt của khổ”, hãy nói: “Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ”. Vì sao vậy? Vì những câu chuyện ấy, này các Tỷ-kheo, mang lại lợi ích, là nền tảng của Phạm hạnh, và đưa đến sự nhàm chán và buông bỏ, sự nhạt dần của tham, sự chấm dứt, sự yên tĩnh, hiểu biết sâu sắc, giác ngộ và Niết-bàn.
Vì vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là nguồn gốc của khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là sự chấm dứt của khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ”.” Bài thứ 10. Phẩm Định, phẩm thứ nhất.
Phần tóm tắt của phẩm này:
Định, Ẩn cư một mình, hai bài Thiện nam tử tiếp theo; Sa-môn và Bà-la-môn, Các tầm, Suy tư, Tranh luận và Lời nói.