Kinh Sáu Xúc Xứ (1)

Đức Phật nói vị nào không biết rõ sáu xứ tiếp xúc thì còn xa Pháp. Một vị Tỷ-kheo thú nhận mình nản lòng vì chưa biết rõ như vậy. Đức Phật hỏi: ông có xem mắt là ‘của tôi, là tôi, là tự ngã của tôi’ không — vị ấy đáp không. Đức Phật khen: thấy mắt, và lần lượt các căn cùng ý, bằng trí tuệ đúng đắn là ‘không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi’ — chỉ như vậy là chấm dứt khổ.

Điểm thực hành

Khi nản lòng vì ‘chưa hiểu gì’, hãy bắt đầu từ một câu duy nhất với một căn duy nhất: nhìn mắt (hay một ý nghĩ) và nói thầm ‘cái này không phải của tôi, không phải là tôi’ — bài kinh bảo chỉ vậy là đã chạm đến chỗ chấm dứt khổ.

7. Phẩm Migajāla Sáu Xúc Xứ (1) “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), vị Tỷ-kheo nào không biết rõ đúng như thật sự sinh ra, sự mất đi, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự thoát ra của sáu xứ tiếp xúc, vị ấy chưa sống trọn đời sống thánh và còn xa Pháp và Luật này.” Nghe vậy, một vị Tỷ-kheo nói với Đức Phật: “Bạch Ngài, ở đây con thấy nản lòng. Vì con không biết rõ đúng như thật sự sinh ra, sự mất đi, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự thoát ra của sáu xứ tiếp xúc.” “Này Tỷ-kheo, ông nghĩ sao: ông có xem mắt như vầy: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” “Thưa không, bạch Ngài.” “Tốt lắm, này Tỷ-kheo. Về mắt, ông sẽ thấy rõ đúng như thật bằng trí tuệ đúng đắn rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Như vậy là thấy khéo.

Chỉ như vậy là chấm dứt khổ. Ông có xem tai, mũi, lưỡi và thân như vầy: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” “Thưa không, bạch Ngài.” “Tốt lắm, này Tỷ-kheo. Về các căn ấy, ông sẽ thấy rõ đúng như thật bằng trí tuệ đúng đắn rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Như vậy là thấy khéo. Chỉ như vậy là chấm dứt khổ. Ông có xem ý như vầy: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” “Thưa không, bạch Ngài.” “Tốt lắm, này Tỷ-kheo. Về ý, ông sẽ thấy rõ đúng như thật bằng trí tuệ đúng đắn rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Như vậy là thấy khéo.

Chỉ như vậy là chấm dứt khổ.” Bài thứ 9.