Trang chủ › Tương Ưng Bộ › Ăn nhiều — một doṇa cơm

Ăn nhiều — một doṇa cơm

Doṇapākasutta · SN3.13 · 24 đoạn

Vua Pasenadi ăn mỗi bữa đầy một đấu cơm, ăn xong thở phì phò đến gặp Đức Phật. Đức Phật nói bài kệ về ăn uống có chánh niệm và biết vừa chừng. Nhà vua cho chàng thanh niên Sudassana học thuộc bài kệ và đọc lên vào mỗi bữa ăn, dần dần vua chỉ ăn một lon cơm, thân thể thon gọn, và cảm thán Đức Phật đã lo lợi ích cho mình cả đời này lẫn đời sau.

Điểm thực hành

Ăn uống biết vừa chừng là một pháp tu hằng ngày: hãy tự nhắc mình trước mỗi bữa ăn, như nhà vua nhờ người đọc kệ, để giữ thân nhẹ nhàng và sống thọ.

Phẩm Không Con Kinh Ăn Nhiều — Một Doṇa Cơm Câu chuyện xảy ra ở thành Xá-vệ. Lúc bấy giờ, vua Pasenadi xứ Kosala thường ăn cơm đầy cả một doṇa, tức một đấu lớn. Rồi vua Pasenadi xứ Kosala, sau khi ăn xong, thở phì phò vì quá no, đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, vua cúi lạy Đức Phật rồi ngồi xuống một bên. Bấy giờ Đức Phật, biết vua Pasenadi xứ Kosala vừa ăn xong và đang thở phì phò, ngay lúc ấy nói lên bài kệ:

Con người thường chánh niệm,
Ðược ăn, biết phải chăng,
Chừng mực, cảm thọ mạnh,
Già chậm, tuổi thọ dài.

Nghĩa là

Người luôn giữ chánh niệm, biết vừa chừng trong việc ăn uống, thì các cảm thọ khó chịu nhẹ dần, già chậm lại và sống thọ.

Lúc bấy giờ, chàng thanh niên Bà-la-môn Sudassana đang đứng sau lưng vua Pasenadi xứ Kosala. Bấy giờ vua Pasenadi xứ Kosala gọi chàng thanh niên Sudassana: “Này cháu Sudassana, hãy đến học thuộc bài kệ này ngay trước mặt Đức Phật, và mỗi lần cơm được dọn lên cho ta, hãy đọc bài kệ ấy cho ta nghe. Ta sẽ cấp cho cháu mỗi ngày một trăm đồng tiền, như một khoản trợ cấp thường xuyên.” “Thưa vâng, Đại vương,” chàng thanh niên Sudassana đáp lại vua Pasenadi xứ Kosala. Chàng học thuộc bài kệ ấy ngay trước mặt Đức Phật, và mỗi khi cơm được dọn lên cho vua Pasenadi xứ Kosala, chàng đọc bài kệ này:

Con người thường chánh niệm,
Ðược ăn, biết phải chăng,
Chừng mực, cảm thọ mạnh,
Già chậm, tuổi thọ dài.

Nghĩa là

Người luôn giữ chánh niệm, biết vừa chừng trong việc ăn uống, thì các cảm thọ khó chịu nhẹ dần, già chậm lại và sống thọ.

Rồi vua Pasenadi xứ Kosala dần dần quen với việc ăn nhiều nhất chỉ một nāḷikā, tức một lon cơm nhỏ. Sau một thời gian, thân mình vua Pasenadi xứ Kosala trở nên thon gọn. Vua lấy tay xoa bóp chân tay mình và ngay lúc ấy nói lên lời cảm hứng: “Ôi, thật sự Đức Phật đã thương tưởng đến lợi ích của ta bằng cả hai cách — lợi ích trong đời này và lợi ích cho đời sau!”