Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại
Trang chủ › Tương Ưng Bộ › Chiến trận — trận chiến thứ nhất

Chiến trận — trận chiến thứ nhất

Paṭhamasaṅgāmasutta · SN3.14 · 28 đoạn

Vua Ajātasattu đem bốn binh chủng tiến đánh vua Pasenadi ở Kāsi và thắng trận; Pasenadi rút về Xá-vệ. Đức Phật nhận xét: Ajātasattu có bạn xấu, Pasenadi có bạn tốt, nhưng đêm nay Pasenadi vẫn phải ngủ một đêm khổ đau của kẻ bại trận. Rồi Ngài nói bài kệ: thắng trận sinh thù oán, bại trận nếm khổ đau, người buông bỏ cả thắng bại mới ngủ yên an lạc.

Điểm thực hành

Thắng cũng khổ, thua cũng khổ: hãy tập buông tâm tranh thắng thua trong những va chạm hằng ngày, để tâm được an tịnh và ngủ yên.

Phẩm Không Con Kinh Chiến Trận — Trận Chiến Thứ Nhất Câu chuyện xảy ra ở thành Xá-vệ. Bấy giờ vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha huy động bốn binh chủng và tiến quân đến xứ Kāsi để đánh vua Pasenadi xứ Kosala. Vua pasenadi xứ kosala nghe tin: “Vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha, đã huy động bốn binh chủng và đang tiến quân đến xứ Kāsi để đánh ta.” Rồi vua Pasenadi xứ Kosala huy động bốn binh chủng và tiến quân đến xứ Kāsi để chống lại vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha. Bấy giờ vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha và vua Pasenadi xứ Kosala giao chiến với nhau. Trong trận chiến ấy, vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha đánh bại vua Pasenadi xứ Kosala.

Bị đánh bại, vua Pasenadi xứ Kosala rút lui về kinh đô của mình là thành Xá-vệ. Bấy giờ nhiều vị Tỷ-kheo, vào buổi sáng, đắp y, cầm bát, vào thành Xá-vệ để khất thực. Sau khi khất thực ở Xá-vệ, sau bữa ăn, trên đường từ chỗ khất thực trở về, họ đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, họ cúi lạy Đức Phật rồi ngồi xuống một bên. Ngồi ở đó, các Tỷ-kheo ấy thưa với Đức Phật: “Bạch Thế Tôn, vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha đã huy động bốn binh chủng và tiến quân đến xứ Kāsi để đánh vua Pasenadi xứ Kosala. Bạch Thế Tôn, vua Pasenadi xứ Kosala nghe tin: ‘Vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha, đã huy động bốn binh chủng và đang tiến quân đến xứ Kāsi để đánh ta.’ Rồi, bạch Thế Tôn, vua Pasenadi xứ Kosala huy động bốn binh chủng và tiến quân đến xứ Kāsi để chống lại vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha.

Bấy giờ, bạch Thế Tôn, vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha và vua Pasenadi xứ Kosala giao chiến với nhau. Trong trận chiến ấy, bạch Thế Tôn, vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha đánh bại vua Pasenadi xứ Kosala. Bị đánh bại, bạch Thế Tôn, vua Pasenadi xứ Kosala rút lui về kinh đô của mình là thành Xá-vệ.” Đức Phật nói: “Này các Tỷ-kheo, vua Ajātasattu xứ Magadha, con của hoàng hậu xứ Videha có bạn xấu, bạn đồng hành xấu, giao du với bè đảng xấu. Còn vua Pasenadi xứ Kosala, này các Tỷ-kheo, có bạn tốt, bạn đồng hành tốt, giao du với bè đảng tốt. Thế nhưng đêm nay, này các Tỷ-kheo, vua Pasenadi xứ Kosala sẽ ngủ một đêm khổ đau của kẻ bại trận.”

Đức Phật đã nói như vậy. Nói xong, bậc Thiện Thệ lại nói thêm bài kệ:

Thắng trận sanh thù oán,
Bại trận nếm khổ đau,
Ai bỏ thắng, bỏ bại,
Tịch tịnh, hưởng an lạc.

Nghĩa là

Thắng trận thì sinh ra thù oán; kẻ bại trận thì ngủ trong khổ đau. Người an tịnh ngủ ngon, vì đã buông bỏ cả thắng lẫn bại.