Kinh Người Hay Bắt Bẻ
Vị Bà-la-môn Paccanīkasāta, người thích cãi ngược, đến gặp Đức Phật với ý định: Ngài nói gì ông sẽ cãi lại điều đó, và ông yêu cầu: ‘Hãy giảng Pháp đi’. Đức Phật đáp bằng kệ: lời hay không thể đến được với tâm còn vẩn đục và đầy hung hăng; chỉ khi dẹp được hung hăng, nghi ngờ và oán giận, người ta mới hiểu được lời hay. Nghe xong, ông xin làm cư sĩ quy y trọn đời.
Điểm thực hànhMuốn nghe và hiểu được điều hay, trước hết phải buông tâm thế cãi ngược: dẹp hung hăng và oán giận thì lời dạy mới vào được.
2. Phẩm Cư Sĩ Kinh Người Hay Bắt Bẻ Câu chuyện xảy ra ở thành Xá-vệ. Lúc ấy, một vị Bà-la-môn tên là Hay Bắt Bẻ — người thích cãi ngược — đang sống ở thành Xá-vệ. Bấy giờ, vị Bà-la-môn Hay Bắt Bẻ nghĩ: “Sao ta không đến chỗ Sa-môn Gotama, và ông ta nói điều gì, ta sẽ cãi ngược lại điều ấy?” Lúc ấy, Đức Phật đang đi kinh hành ngoài trời thoáng. Rồi vị Bà-la-môn Hay Bắt Bẻ đến chỗ Đức Phật và nói với Ngài đang đi kinh hành: “Này Sa-môn, hãy giảng Pháp đi.”
Làm sao biết tốt đẹp, Làm sao nói tốt đẹp!
Tâm ông thật ô uế,
Và đầy những thù hận,
Ai nhiếp phục thù hận,
Nhiếp phục tâm chống đối,
Từ bỏ mọi sân tâm,
Vị ấy biết tốt đẹp, Vị ấy nói tốt đẹp.
Nghĩa là
Lời hay không dễ hiểu được đối với người thích cãi ngược, tâm còn vẩn đục và đầy tính hung hăng, gây hấn. Nhưng khi đã dẹp được tính hung hăng, và cái tâm nghi ngờ, chống đối, và đã bỏ hẳn lòng oán giận, khi ấy mới hiểu được lời hay.”
Nghe Đức Phật nói vậy, vị Bà-la-môn Hay Bắt Bẻ thưa với Đức Phật: “Hay quá, thưa ngài Gotama! Thật là hay! Như người dựng đứng lại vật bị lật úp, mở ra vật bị che kín, chỉ đường cho người đang lạc lối, hay thắp đèn trong bóng tối để ai có mắt sáng thì nhìn thấy rõ các vật — cũng vậy, ngài Gotama đã dùng nhiều cách khác nhau để làm sáng tỏ Pháp. Con xin quy y ngài Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng đoàn các Tỷ-kheo.” Từ hôm nay cho đến hết đời, xin ngài Gotama nhớ con là người cư sĩ đã tìm về nương tựa.”