Quả (2)

Đức Phật dạy niệm hơi thở theo mười sáu bước, và kể bảy quả có thể trông chờ: từ đạt hiểu biết cuối cùng ngay trong đời này, đạt lúc chết, cho đến các cấp nhập Niết-bàn của bậc Bất lai và đi ngược dòng đến cõi Akaniṭṭha.

Điểm thực hành

Tu tập đều đặn thay vì chờ một bước ngoặt: trong bảy quả của kinh, quả đầu tiên dành cho người thành tựu ngay trong đời này — và nó đến từ việc thực hành nhiều lần.

1. Phẩm Một Pháp Quả (2) “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), niệm hơi thở vào, hơi thở ra, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, thì có quả lớn, có lợi ích lớn. Và tu tập như thế nào, làm cho sung mãn như thế nào, này các Tỷ-kheo, niệm hơi thở vào, hơi thở ra mới có quả lớn, có lợi ích lớn? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đi vào rừng, hay đến gốc cây, hay đến một căn nhà trống, ngồi xuống khoanh chân, giữ thân thẳng và đặt niệm ở ngay trước mặt. Có niệm, vị ấy thở vào; có niệm, vị ấy thở ra. Vị ấy tập lần lượt qua các bước: biết rõ hơi thở dài và hơi thở ngắn; cảm nhận toàn thân khi thở; làm lắng các hoạt động của thân; cảm nhận niềm vui và sự dễ chịu; cảm nhận và làm lắng các hoạt động của tâm; cảm nhận tâm, làm tâm hân hoan, làm tâm định tĩnh, giải thoát tâm; và quán vô thường, quán sự phai nhạt, quán sự chấm dứt — cho đến bước cuối là:

Vị ấy tập như vầy: ‘Tôi sẽ thở vào mà quán sự buông bỏ.’ Vị ấy tập như vầy: ‘Tôi sẽ thở ra mà quán sự buông bỏ.’ Niệm hơi thở vào, hơi thở ra, khi được tu tập như vậy, được thực hành nhiều lần như vậy, thì có quả lớn, có lợi ích lớn. Khi niệm hơi thở được tu tập như vậy, được thực hành nhiều lần như vậy, thì có thể trông chờ bảy quả, bảy lợi ích. Bảy quả, bảy lợi ích ấy là gì? Ngay trong đời này, vị ấy sớm đạt được sự hiểu biết cuối cùng; nếu ngay trong đời này chưa sớm đạt được sự hiểu biết cuối cùng, thì vị ấy đạt được điều ấy vào lúc chết; nếu ngay trong đời này chưa sớm đạt được, và vào lúc chết cũng chưa đạt được, thì sau khi năm kiết sử thuộc phần dưới đã hết sạch, vị ấy nhập Niết-bàn ở khoảng giữa; vị ấy nhập Niết-bàn ngay khi vừa đến nơi; vị ấy nhập Niết-bàn không cần cố gắng thêm; vị ấy nhập Niết-bàn sau một sự cố gắng; vị ấy đi ngược dòng lên trên, đến cõi Akaniṭṭha — khi niệm hơi thở được tu tập như vậy, được thực hành nhiều lần như vậy, thì có thể trông chờ bảy quả, bảy lợi ích này.”

Bài thứ 5.