Chỗ Hợp Dòng (2)
Đức Phật ví nước nơi hợp dòng của năm con sông lớn đã bị mòn hết, cạn hết, chỉ còn sót hai hay ba giọt nước. Đối với người đệ tử cao quý đã thành tựu chánh kiến và hiểu rõ trọn vẹn, khổ đã chấm dứt thì nhiều hơn hẳn, khổ còn sót lại — tối đa bảy đời nữa — thì không đáng kể, vì người ấy hiểu rõ bốn sự thật cao quý đúng như thật. Vì thế, cần cố gắng để hiểu rõ bốn sự thật ấy.
Điểm thực hànhHãy nhìn tỉ lệ khổ đã hết và khổ còn lại nơi người có chánh kiến để lấy niềm tin: phần đường còn lại rất ngắn so với phần đã đi qua; việc của mình là bước tiếp bằng sự hiểu rõ bốn sự thật.
6. Phẩm Chứng Ngộ Chỗ Hợp Dòng (2) “Ví như, này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), nơi các con sông lớn này hợp dòng, gặp nhau — tức là — sông Hằng, sông Yamunā, sông Aciravatī, sông Sarabhū, sông Mahī — nước nơi hợp dòng ấy bị mòn hết, cạn hết, ngoại trừ hai hay ba giọt nước. “Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ sao, cái nào nhiều hơn — lượng nước nơi hợp dòng đã bị mòn hết, đã cạn hết ấy, hay hai hay ba giọt nước còn sót lại?” “Bạch Đức Phật, cái nhiều hơn chính là nước nơi hợp dòng đã bị mòn hết, đã cạn hết; hai hay ba giọt nước còn sót lại thì ít ỏi. Đem so với nước nơi hợp dòng đã bị mòn hết, đã cạn hết, hai hay ba giọt nước còn sót lại ấy không đáng kể là một con số, không đáng kể là một sự so sánh, không đáng kể là một phần nhỏ.”
“Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, đối với người đệ tử cao quý đã thành tựu chánh kiến, đã hiểu rõ trọn vẹn, thì khổ đã chấm dứt, đã cạn hết là phần nhiều hơn; khổ còn sót lại thì ít ỏi. Đem so với khối khổ trước đây đã chấm dứt, đã cạn hết, thì phần còn lại — tối đa là bảy đời nữa — không đáng kể là một con số, không đáng kể là một sự so sánh, không đáng kể là một phần nhỏ; đó là người hiểu rõ đúng như thật: “Đây là khổ”, hiểu rõ đúng như thật: “Đây là nguồn gốc của khổ”, hiểu rõ đúng như thật: “Đây là sự chấm dứt của khổ”, hiểu rõ đúng như thật: “Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ”. Vì vậy, này các Tỷ-kheo, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là nguồn gốc của khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là sự chấm dứt của khổ”, cần phải cố gắng để hiểu rõ: “Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ”.”
Bài thứ 4.