Kinh Vijayā

Vijayāsutta · SN5.4 · 29 đoạn

Tỷ-kheo-ni Vijayā khất thực xong, vào rừng Andha ngồi thiền dưới gốc cây. Ác ma đến nói kệ dụ dỗ: nàng vừa trẻ vừa đẹp, ta vừa trẻ vừa xuân, hãy cùng nhau vui hưởng với dàn nhạc năm điệu. Vijayā nhận ra Ác ma và đáp: sắc, tiếng, vị, mùi, xúc làm ý đam mê — ta trả lại hết cho ông, ta không cần chúng; với cái thân hôi thối, dễ vỡ, mong manh này ta chỉ thấy bực phiền và tủi hổ, dục ái đã đoạn tận. Kể cả các cõi sắc giới, vô sắc giới và những tầng định an tịnh, bóng tối mê trong ta đã bị diệt ở mọi nơi. Ác ma biến mất.

Điểm thực hành

Khi bị một vui thú dụ dỗ, hãy thử “trả lại” nó như Vijayā: nhìn thẳng vào cái thân và cái vui ấy đúng như chúng là, lòng ham sẽ tự yếu đi.

Phẩm Tỷ-kheo-ni Kinh Vijayā Câu chuyện xảy ra ở Xá-vệ. Vào buổi sáng, Tỷ-kheo-ni (nữ tu sĩ khất thực) Vijayā đắp y, cầm bình bát và y, đi vào Xá-vệ để khất thực. Khất thực ở Xá-vệ xong, sau bữa ăn, trên đường khất thực trở về, nàng đi đến rừng Andha để nghỉ ban ngày; đi sâu vào rừng Andha, nàng ngồi xuống dưới một gốc cây để nghỉ ban ngày. Bấy giờ Ác ma, kẻ xấu ác, muốn làm Tỷ-kheo-ni Vijayā run sợ, hoảng sợ, dựng tóc gáy, muốn kéo nàng ra khỏi thiền định, liền đến chỗ nàng và nói với nàng bằng bài kệ:

Nàng vừa trẻ, vừa đẹp,
Ta vừa trẻ, vừa xuân,
Với cung đàn năm điệu,
Nàng cùng ta vui hưởng.

Nghĩa là

Nàng vừa trẻ, vừa đẹp, ta cũng đang tuổi trẻ, đang độ xuân thì. Nào, thưa nàng, hãy cùng nhau vui hưởng tiếng nhạc của dàn nhạc năm món.

Bấy giờ Tỷ-kheo-ni Vijayā nghĩ rằng: “Ai đã nói bài kệ này? Là người hay không phải người?” Rồi Tỷ-kheo-ni Vijayā lại nghĩ rằng: “Chính Ác ma, kẻ xấu ác, muốn làm ta run sợ, hoảng sợ, dựng tóc gáy, muốn kéo ta ra khỏi thiền định, nên đã nói bài kệ đó.” Tỷ-kheo-ni Vijayā biết rõ: “Đấy là Ác ma”, liền đáp lại hắn bằng những bài kệ:

Sắc, tiếng, vị, hương, xúc,
Làm cho ý đam mê,
Ta nhường lại Ác ma,
Ta đâu có cần chúng.
Với thân bất tịnh này,
Dễ hư hoại mong manh,
Ta bực phiền, tủi hổ,
Dục ái được đoạn tận.
Họ sanh hưởng sắc giới,
Chúng vọng vô sắc giới,
Thiền chứng an tịnh ấy,
Mọi nơi, mê ám diệt.

Nghĩa là

Sắc, tiếng, vị, mùi, và xúc chạm làm ý đam mê: ta trả hết lại cho ông đó, Ác ma, vì ta không cần đến chúng. Với cái thân hôi thối này, đang hư hoại và mong manh, ta thấy kinh sợ và tủi hổ vì nó, và ta đã nhổ sạch dục ái. Có những chúng sinh sinh về cõi sắc, và những kẻ còn kẹt ở cõi vô sắc. Cả những tầng định an tịnh ấy nữa — bóng tối mê trong ta đã bị diệt ở mọi nơi.

Ác ma biết rằng: “Tỷ-kheo-ni Vijayā đã biết ta”, nên buồn bã, thất vọng, và biến mất ngay tại chỗ ấy.