Icchānaṅgala

Tại Icchānaṅgala, sau ba tháng ở một mình tĩnh tọa, Đức Phật cho biết trong mùa mưa Ngài thường sống trong định niệm hơi thở, và gọi đây là sự an trú của bậc thánh, của Phạm thiên, của Như Lai. Đối với người còn đang học, pháp này đưa đến chấm dứt lậu hoặc; đối với bậc A-la-hán, nó đưa đến sống dễ chịu ngay trong đời này cùng niệm và tỉnh giác.

Điểm thực hành

Chọn cho mình một ‘an trú mùa mưa’ như Đức Phật: một pháp tu chính, sống với nó đều đặn suốt một mùa, thay vì đổi pháp liên tục.

2. Phẩm Thứ Hai Icchānaṅgala Một lần, Đức Phật ở tại Icchānaṅgala, trong khu rừng ở Icchānaṅgala. Ở đó, Đức Phật gọi các vị Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực): “Này các Tỷ-kheo, Ta muốn ở một mình tĩnh tọa trong ba tháng. Không ai được đến gần Ta, trừ một người mang đồ ăn đến cho Ta.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn”, các vị Tỷ-kheo ấy đáp lại Đức Phật. Và không ai đến gần Ngài, trừ một người mang đồ ăn đến. Rồi sau khi ba tháng trôi qua, Đức Phật ra khỏi chỗ tĩnh tọa và gọi các vị Tỷ-kheo: “Này các Tỷ-kheo, nếu các du sĩ theo đạo khác đến hỏi các ông: ‘Thưa chư Hiền, Sa-môn Gotama thường sống trong sự an trú nào trong mùa an cư mưa?’ — được hỏi như vậy, này các Tỷ-kheo, các ông hãy trả lời các du sĩ theo đạo khác ấy như vầy:

‘Thưa chư Hiền, trong mùa an cư mưa, Thế Tôn thường sống trong định niệm hơi thở.’ Ở đây, này các Tỷ-kheo, có niệm, Ta thở vào; có niệm, Ta thở ra. Khi thở vào dài, Ta biết rõ: ‘Tôi đang thở vào dài.’ Khi thở ra dài, Ta biết rõ: ‘Tôi đang thở ra dài.’; khi thở vào ngắn, Ta biết rõ: ‘Tôi đang thở vào ngắn.’ Khi thở ra ngắn, Ta biết rõ: ‘Tôi đang thở ra ngắn.’; Ta biết rõ: ‘Tôi sẽ thở vào mà cảm nhận toàn thân.’ Ta biết rõ như vậy qua các bước tiếp theo: cảm nhận toàn thân khi thở ra; làm lắng các hoạt động của thân; cảm nhận niềm vui và sự dễ chịu; cảm nhận và làm lắng các hoạt động của tâm; cảm nhận tâm, làm tâm hân hoan, làm tâm định tĩnh, giải thoát tâm; quán vô thường, quán sự phai nhạt, quán sự chấm dứt — cho đến bước cuối là:

Ta biết rõ: ‘Tôi sẽ thở vào mà quán sự buông bỏ.’ Ta biết rõ: ‘Tôi sẽ thở ra mà quán sự buông bỏ.’ Nếu có điều gì đáng được gọi một cách đúng đắn là ‘sự an trú của bậc thánh’, hay ‘sự an trú của Phạm thiên’, hay ‘sự an trú của Như Lai’, thì người nói đúng đắn phải nói về định niệm hơi thở: ‘sự an trú của bậc thánh’, hay ‘sự an trú của Phạm thiên’, hay ‘sự an trú của Như Lai’, Đối với những vị Tỷ-kheo còn đang học, tâm chưa đạt đến đích, đang sống mong cầu sự an ổn cao nhất, thoát khỏi mọi trói buộc, này các Tỷ-kheo, định niệm hơi thở được tu tập, được thực hành nhiều lần, đưa đến sự chấm dứt của các lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm). Đối với những vị Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã hết sạch, đời sống thánh thiện đã sống trọn, việc cần làm đã làm xong, gánh nặng đã đặt xuống, mục đích của mình đã đạt được, kiết sử của sự hiện hữu đã hết hẳn, được giải thoát nhờ hiểu biết đúng, định niệm hơi thở được tu tập, được thực hành nhiều lần, đưa đến sự sống dễ chịu ngay trong đời này và đưa đến niệm cùng tỉnh giác.

Nếu có điều gì đáng được gọi một cách đúng đắn là ‘sự an trú của bậc thánh’, hay ‘sự an trú của Phạm thiên’, hay ‘sự an trú của Như Lai’, thì người nói đúng đắn phải nói về định niệm hơi thở: “Được gọi là ‘an trú của bậc thánh’, ‘an trú của Phạm thiên’ và ‘an trú của Như Lai’.” Bài thứ 1.