Kinh Somā

Tỷ-kheo-ni Somā khất thực xong, vào rừng Andha ngồi thiền dưới gốc cây. Ác ma đến nói kệ khích: địa vị cao ấy chỉ thánh nhân mới đạt được, đàn bà trí tuệ chỉ bằng hai ngón tay thì mong gì. Somā nhận ra Ác ma và đáp: là nữ thì có gì trở ngại khi tâm đã khéo định tĩnh, trí tuệ đang triển khai và thấy Pháp đúng như thật? Chỉ người còn tự hỏi “ta là nữ, là nam, hay là gì khác” mới xứng để Ác ma nói chuyện. Ác ma biến mất.

Điểm thực hành

Trên đường tu, giới tính hay xuất thân không phải rào cản: điều quyết định là tâm có định tĩnh và trí tuệ có đang làm việc hay không.

Phẩm Tỷ-kheo-ni Kinh Somā Câu chuyện xảy ra ở Xá-vệ. Vào buổi sáng, Tỷ-kheo-ni (nữ tu sĩ khất thực) Somā đắp y, cầm bình bát và y, đi vào Xá-vệ để khất thực. Khất thực ở Xá-vệ xong, sau bữa ăn, trên đường khất thực trở về, Tỷ-kheo-ni Somā đi đến rừng Andha để nghỉ ban ngày. Đi sâu vào rừng Andha, nàng ngồi xuống dưới một gốc cây để nghỉ ban ngày. Bấy giờ Ác ma, kẻ xấu ác, muốn làm Tỷ-kheo-ni Somā run sợ, hoảng sợ, dựng tóc gáy, muốn kéo nàng ra khỏi thiền định, liền đến chỗ nàng và nói với nàng bằng bài kệ:

Nghĩa là

Địa vị ấy, chỉ các bậc thánh nhân mới đạt được, khó đạt đến lắm, Với trí tuệ của đàn bà, chỉ bằng hai ngón tay, làm sao một người đàn bà đạt được nó?

Bấy giờ Tỷ-kheo-ni Somā nghĩ rằng: “Ai đã nói bài kệ này? Là người hay không phải người?” Rồi Tỷ-kheo-ni Somā lại nghĩ rằng: “Chính Ác ma, kẻ xấu ác, muốn làm ta run sợ, hoảng sợ, dựng tóc gáy, muốn kéo ta ra khỏi thiền định, nên đã nói bài kệ đó.” Tỷ-kheo-ni Somā biết rõ: “Đấy là Ác ma”, liền đáp lại hắn bằng những bài kệ:

Nghĩa là

Là nữ thì có gì trở ngại, khi tâm đã khéo định tĩnh, khi trí tuệ đang có mặt, và người ta thấy Pháp đúng như thật, một cách tinh tế? Người nào còn nghĩ rằng: “Ta là nữ”, hoặc “ta là nam”, hay “ta là” bất cứ cái gì khác — người ấy mới xứng để Ác ma nói chuyện.

Ác ma biết rằng: “Tỷ-kheo-ni Somā đã biết ta”, nên buồn bã, thất vọng, và biến mất ngay tại chỗ ấy.