Kinh Thọ
Đức Phật hỏi Rāhula về các cảm thọ sinh từ sáu thứ xúc: chúng đều vô thường, khổ, không phải tự ngã của ai.
Điểm thực hànhĐặt tên cho cảm thọ đang có — dễ chịu, khó chịu hay trung tính — rồi thấy nó thay đổi mà không chạy theo nó.
Phẩm Thứ Nhất Kinh Thọ Đức Phật đang ở Xá-vệ. “Rāhula, ông nghĩ sao: thọ sinh từ nhãn xúc là thường còn hay vô thường?” “Vô thường, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường thì khổ hay vui?” — “Khổ, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường, khổ và luôn thay đổi, có nên xem nó là ‘cái này của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” — “Thưa không, bạch Thế Tôn.” “Thọ sinh từ nhĩ xúc là thường còn hay vô thường?” — “Vô thường, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường thì khổ hay vui?” — “Khổ, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường, khổ và luôn thay đổi, có nên xem nó là ‘cái này của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” — “Thưa không, bạch Thế Tôn.”
“Thọ sinh từ tỷ xúc là thường còn hay vô thường?” — “Vô thường, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường thì khổ hay vui?” — “Khổ, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường, khổ và luôn thay đổi, có nên xem nó là ‘cái này của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” — “Thưa không, bạch Thế Tôn.” “Thọ sinh từ thiệt xúc là thường còn hay vô thường?” — “Vô thường, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường thì khổ hay vui?” — “Khổ, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường, khổ và luôn thay đổi, có nên xem nó là ‘cái này của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” — “Thưa không, bạch Thế Tôn.” “Thọ sinh từ thân xúc là thường còn hay vô thường?” — “Vô thường, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường thì khổ hay vui?” — “Khổ, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường, khổ và luôn thay đổi, có nên xem nó là ‘cái này của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” — “Thưa không, bạch Thế Tôn.”
“Thọ sinh từ ý xúc là thường còn hay vô thường?” “Vô thường, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường thì khổ hay vui?” — “Khổ, bạch Thế Tôn.” — “Cái gì vô thường, khổ và luôn thay đổi, có nên xem nó là ‘cái này của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” — “Thưa không, bạch Thế Tôn.” “Thấy như vậy, Rāhula, vị đệ tử bậc thánh đã nghe nhiều sẽ chán lìa thọ sinh từ nhãn xúc, chán lìa thọ sinh từ nhĩ xúc, chán lìa thọ sinh từ tỷ xúc, chán lìa thọ sinh từ thiệt xúc, chán lìa thọ sinh từ thân xúc và chán lìa thọ sinh từ ý xúc; Do chán lìa, tham muốn phai nhạt; tham muốn phai nhạt thì được giải thoát; khi đã giải thoát, vị ấy biết rõ mình đã giải thoát.
Vị ấy hiểu rõ: ‘Sự sinh lại đã dứt, đời sống tu hành đã trọn, việc cần làm đã làm xong, sau đời này không còn đời sống nào nữa.’” Thứ năm.