Kinh Kassapagotta
Tôn giả Kassapagotta đang khuyên dạy một người thợ săn trong rừng. Vị thần rừng đến nói kệ cảnh tỉnh: người thợ săn thiếu hiểu biết, nghe mà không hiểu, nhìn mà không thấy; dù có thắp mười ngọn đèn mang đến, kẻ không có mắt cũng chẳng thấy gì — khuyên dạy người chưa sẵn sàng chỉ phí thì giờ. Tôn giả nghe xong bừng tỉnh.
Điểm thực hànhLời khuyên chỉ có ích với người sẵn sàng nghe: hãy biết chọn đúng người, đúng lúc để góp ý, thay vì phí công với người chưa mở lòng.
1. Phẩm Rừng Kinh Kassapagotta Một lần, tôn giả Kassapagotta ở xứ Kosala, trong một khu rừng. Lúc ấy, tôn giả Kassapagotta trong buổi nghỉ ban ngày, đang khuyên dạy một người thợ săn. Vị thần sống trong khu rừng ấy muốn làm tôn giả Kassapagotta bừng tỉnh, nên đến chỗ ngài và nói với ngài bằng những bài kệ:
Là hạng người thiếu trí, Không sáng suốt, ngu si,
Tỷ-kheo có khuyên dạy, Thật uổng phí thời gian.
Ta nghĩ làm như vậy, Tự tỏ thiếu trí tuệ.
Có nghe cũng không hiểu,
Có nhìn cũng không thấy,
Dầu cho có thuyết pháp,
Kẻ ngu không thấy đích.
Nếu Ông có cầm tay Cho đến mười bó đuốc,
Tôn giả Kassapa,
Người ấy không thấy được, Các sắc pháp đối diện,
Vì người ấy không mắt.
Nghĩa là
“Người thợ săn lang thang trên núi gồ ghề thì thiếu hiểu biết, không suy nghĩ. Khuyên dạy ông ta chỉ phí thì giờ thôi, Tỷ-kheo; theo tôi, ông ta trông thật tối dạ. Ông ta nghe mà không hiểu, nhìn mà không thấy. Dù lời dạy được nói ra, kẻ dại cũng không nắm được. Dù ông có thắp mười ngọn đèn và mang đến cho ông ta, Kassapa, ông ta cũng chẳng thấy gì, vì ông ta không có mắt để thấy.”
Tôn giả Kassapagotta được vị thần cảnh tỉnh, lòng bừng lên sự khẩn cấp phải tu tập.