Kinh Bảy Năm
Suốt bảy năm, Ác ma đi theo Đức Phật ở Uruvelā mong tìm một chỗ sơ hở mà không được. Hắn đến hỏi bằng kệ: Ngài ngồi thiền trong rừng vì buồn, vì mất của hay thèm của, vì phạm tội ở làng, sao không kết bạn với ai? Đức Phật đáp: Ta đã nhổ sạch gốc rễ của buồn, không tội, hết mọi tham ái về đời sau, không còn ô nhiễm. Cuộc đối đáp tiếp tục qua các bài kệ về “của tôi” và về việc dạy người khác, rồi Ác ma tự kể dụ ngôn con cua bị bẻ hết càng: mọi mẹo lắt léo của hắn đã bị Đức Phật chặt đứt, hắn không còn đến gần Ngài được nữa, và thất vọng nói kệ con quạ mổ hòn đá tưởng là miếng mỡ.
Điểm thực hànhCám dỗ kiên trì lắm — bảy năm vẫn chưa bỏ cuộc; nhưng mỗi lần mình nhận ra và không chạy theo, một cái “càng cua” của nó lại gãy đi.
Phẩm thứ ba Kinh Bảy Năm Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, Đức Phật ở tại Uruvelā, dưới gốc cây đa của người chăn dê bên bờ sông Nerañjarā. Lúc ấy, Ác ma, kẻ xấu ác, đã đi theo Đức Phật suốt bảy năm, mong tìm được một chỗ sơ hở, mà không tìm được. Rồi Ác ma, kẻ xấu ác, đến chỗ Đức Phật và nói với Ngài bằng bài kệ:
Vì tài sản hao mòn, Hay vì thèm tài sản?
Có thể tại xóm làng, Ngài đã gây tội phạm.
Sao Ngài không làm thân Với bà con xóm giềng?
Sao Ngài không có thể Làm bạn với một ai?
Mọi sầu căn nhổ sạch,
Không tội phạm, Ta Thiền, Không sầu muộn, Ta Thiền.
Mọi hữu ái, đoạn tận,
Vô lậu, Ta Thiền định, Này Bà con phóng dật!
Sự vật được Ngài nói: “Cái này là của tôi”.
Và những người đã nói: “Cái này chính là tôi”.
Nếu ở đây móng ý, Ðối với sự vật ấy,
Như vậy, này Sa-môn, Ngài không thoát khỏi ta.
Sự vật được ông nói: “Cái này không của tôi”
Và những người đã nói: “Họ không phải là tôi”.
Hãy hiểu biết như vậy, Này kẻ Ác ma kia!
Cho đến Ông không thấy, Con đường của Ta đi.
Nếu Ngài chứng ngộ được,
Ðường an toàn bất tử,
Ngài hãy đi một mình.
Sao lại dạy người khác?
Họ hỏi nước bất tử,
Người đi đến bờ kia,
Ðược hỏi, Ta trả lời,
Cảnh giới vô dư y.
Nghĩa là
Ngài bị sầu muộn đè nặng nên mới ngồi thiền trong rừng phải không? Ngài đã mất hết tài sản, hay đang thèm muốn tài sản? Hay có khi Ngài đã phạm tội gì ở trong làng? Sao Ngài không gần gũi với người ta? Và sao không ai gần gũi được với Ngài? Ta đã đào sạch mọi gốc rễ của sầu muộn. Không có tội, không sầu muộn, Ta ngồi thiền. Ta đã cắt đứt mọi tham lam và lời khấn nguyện về các đời sống sau. Không còn ô nhiễm, Ta ngồi thiền — này bà con của kẻ buông lung! Những sự vật mà người ta nói “cái này là của tôi”, và những người nói “cái này là tôi”: nếu tâm Ngài còn vướng ở nơi sự vật ấy, thì này vị tu sĩ, Ngài không thoát khỏi ta đâu. Những sự vật ông nói tới không phải của tôi; ta không phải là người nói năng như vậy. Này kẻ xấu ác, ông hãy hiểu như vậy: ông sẽ không thấy được cả con đường ta đi. Nếu Ngài đã tìm ra con đường an toàn, đưa đến chỗ không còn chết, thì Ngài cứ đi con đường ấy một mình — sao còn dạy cho người khác làm gì? Những người đang đi sang bờ bên kia hỏi về cõi không còn chết; họ là những người đi đến bờ bên kia. Được hỏi, Ta trả lời cho họ sự thật không còn bám chấp nào.
“Bạch Ngài, ví như có một hồ sen không xa làng hay thị trấn. Trong hồ ấy có một con cua. Bấy giờ, bạch Ngài, nhiều đứa trẻ trai hay trẻ gái từ làng hay thị trấn ấy đi ra, đến hồ sen ấy; đến nơi, chúng kéo con cua ấy lên khỏi nước và đặt nó trên đất khô. Bạch Ngài, mỗi khi con cua ấy thò ra một cái càng nào, những đứa trẻ trai hay trẻ gái ấy lại dùng gậy hay mảnh sành mà chặt đứt, bẻ gãy, đập nát cái càng ấy. Như vậy, bạch Ngài, con cua ấy, với mọi càng đã bị chặt đứt, bẻ gãy, đập nát, không thể bò xuống hồ sen ấy được nữa. Cũng vậy, bạch Ngài, bất cứ mẹo lắt léo, quanh co, xuyên tạc nào của con, tất cả đều đã bị Đức Phật chặt đứt, bẻ gãy, đập nát.
Nay, bạch Ngài, con không thể đến gần Đức Phật được nữa với hy vọng tìm một chỗ sơ hở.” Rồi Ác ma, kẻ xấu ác, nói lên trước mặt Đức Phật những bài kệ thất vọng này:
Như quạ liệng hư không,
Tưởng rằng sẽ tìm được,
Miếng gì mềm và ngon.
Không tìm được gì ngon,
Liền từ đó bay đi,
Như quạ mổ hòn đá,
Thất vọng ta bỏ đi, Giã từ Gotama.
Nghĩa là
Một con quạ liệng vòng quanh hòn đá trông như miếng mỡ. Con quạ ấy bay lượn xung quanh nó. “Biết đâu ta tìm được thứ gì mềm ở đây, biết đâu có gì ngon” — nó nghĩ vậy. Không tìm được gì ngon, con quạ rời khỏi chỗ ấy. Như con quạ đã mổ vào hòn đá, ta thất vọng rời bỏ Gotama.