Kinh Đa Số

Tại Silāvatī, nhiều Tỷ-kheo đang tu tập không buông lung gần Đức Phật thì Ác ma biến thành một Bà-la-môn già yếu chống gậy, đến dụ: các vị còn trẻ, chưa hưởng dục, hãy hưởng dục lạc của con người, đừng bỏ cái hiện tại mà chạy theo cái phải chờ thời gian. Các Tỷ-kheo đáp ngược lại: chính các dục mới là thứ phải chờ thời gian, nhiều khổ đau và tai hại; còn Pháp thì thấy ngay trong hiện tại, không cần chờ, mời đến mà thấy. Ác ma lắc đầu, thè lưỡi, cau trán bỏ đi; Đức Phật cho biết đó là Ác ma đến làm mờ mắt, rồi nói kệ về người đã thấy khổ và nguồn gốc của khổ.

Điểm thực hành

Đừng đánh đổi điều tốt thấy ngay trong hiện tại — một tâm yên, một việc lành vừa làm — lấy những vui thú hứa hẹn xa xôi mà lắm khổ đau.

Phẩm thứ ba Kinh Đa Số Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, Đức Phật ở giữa đất của người Thích-ca, tại Silāvatī. Lúc ấy, có nhiều vị Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực) đang sống không xa Đức Phật, không buông lung, hăng hái và quyết tâm. Bấy giờ Ác ma, kẻ xấu ác, biến ra hình một vị Bà-la-môn với búi tóc lớn, mặc áo da linh dương, già yếu, lưng còng như xà nhà, thở hổn hển, tay cầm cây gậy bằng gỗ udumbara, đến chỗ các vị Tỷ-kheo ấy và nói với họ: “Các vị xuất gia khi còn quá trẻ, còn non, tóc còn đen nhánh, đang độ thanh xuân đẹp đẽ, ở quãng đầu của đời người, chưa từng vui chơi hưởng các dục. Xin các vị hãy hưởng các dục lạc của con người. Đừng bỏ điều thấy ngay trong hiện tại để chạy theo điều phải chờ thời gian mới có kết quả.”

“Này Bà-la-môn, chúng tôi không bỏ điều thấy ngay trong hiện tại để chạy theo điều phải chờ thời gian. Trái lại, này Bà-la-môn, chúng tôi bỏ điều phải chờ thời gian để chạy theo điều thấy ngay trong hiện tại. Này Bà-la-môn, Đức Phật đã nói các dục là thứ phải chờ thời gian, nhiều khổ đau, nhiều phiền não, và tai hại trong ấy càng nhiều hơn. Còn Pháp này thuộc về hiện tại, thấy ngay được, không cần chờ thời gian, mời người ta đến mà thấy, có sức đưa đi lên, và người có trí tự mình hiểu biết được.” Nghe nói vậy, Ác ma, kẻ xấu ác, lắc đầu, thè lưỡi, cau trán thành ba nếp nhăn, chống gậy bỏ đi. Rồi các vị Tỷ-kheo ấy đến chỗ Đức Phật; đến nơi, họ cúi lạy Đức Phật rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, các vị Tỷ-kheo ấy bạch với Đức Phật:

“Bạch Ngài, ở đây chúng con đang sống không xa Đức Phật, không buông lung, hăng hái và quyết tâm. Bấy giờ, bạch Ngài, có một vị Bà-la-môn, với búi tóc lớn, mặc áo da linh dương, già yếu, lưng còng như xà nhà, thở hổn hển, tay cầm cây gậy bằng gỗ udumbara, đến chỗ chúng con và nói với chúng con: “Các vị xuất gia khi còn quá trẻ, còn non, tóc còn đen nhánh, đang độ thanh xuân đẹp đẽ, ở quãng đầu của đời người, chưa từng vui chơi hưởng các dục. Xin các vị hãy hưởng các dục lạc của con người. Đừng bỏ điều thấy ngay trong hiện tại để chạy theo điều phải chờ thời gian mới có kết quả.” Nghe nói vậy, bạch Ngài, chúng con nói với vị Bà-la-môn ấy: “Này Bà-la-môn, chúng tôi không bỏ điều thấy ngay trong hiện tại để chạy theo điều phải chờ thời gian.

Trái lại, này Bà-la-môn, chúng tôi bỏ điều phải chờ thời gian để chạy theo điều thấy ngay trong hiện tại. Này Bà-la-môn, Đức Phật đã nói các dục là thứ phải chờ thời gian, nhiều khổ đau, nhiều phiền não, và tai hại trong ấy càng nhiều hơn. Còn Pháp này thuộc về hiện tại, thấy ngay được, không cần chờ thời gian, mời người ta đến mà thấy, có sức đưa đi lên, và người có trí tự mình hiểu biết được.” Nghe nói vậy, bạch Ngài, vị Bà-la-môn ấy lắc đầu, thè lưỡi, cau trán thành ba nếp nhăn, chống gậy rồi bỏ đi.” “Này các Tỷ-kheo, người ấy không phải là Bà-la-môn. Đó là Ác ma, kẻ xấu ác, đã đến để làm mờ mắt các ông.” Rồi Đức Phật, hiểu rõ việc này, ngay lúc ấy nói lên bài kệ:

Nghĩa là

Người đã thấy rõ khổ đau và chỗ nó sinh ra, làm sao người ấy còn hướng về các dục lạc được? Sau khi biết bám chấp là sợi dây trói buộc ở đời, người ấy nên học cách gỡ bỏ chính sợi dây ấy.