Kinh Với Bài Kệ
Đức Phật thấy có người bị sự kính trọng, bị sự thiếu kính trọng, hoặc bị cả hai, chế ngự tâm mình đến nỗi chết rồi phải sinh vào địa ngục; rồi Ngài nói bài kệ khen người mà trong cả hai cảnh tâm định vẫn không lay chuyển.
Điểm thực hànhRèn tâm để khi được kính trọng hay bị coi thường, mình vẫn giữ được sự yên tĩnh như nhau.
Phẩm Thứ Nhất Kinh Với Bài Kệ Đức Phật đang ở Xá-vệ. “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), của cải, sự kính trọng và danh tiếng thật đáng sợ, cay đắng và gay gắt; chúng là chướng ngại cho việc đạt đến sự an ổn cao nhất, thoát khỏi mọi ràng buộc. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Ta thấy có người bị sự kính trọng chế ngự, tâm bị chiếm giữ; khi thân này tan rã, sau khi chết, người ấy sinh vào cõi khổ, chỗ xấu, vực sâu, địa ngục. Ở đây nữa, này các Tỷ-kheo, Ta thấy có người bị sự thiếu kính trọng chế ngự, tâm bị chiếm giữ; khi thân này tan rã, sau khi chết, người ấy sinh vào cõi khổ, chỗ xấu, vực sâu, địa ngục. Ở đây nữa, này các Tỷ-kheo, Ta thấy có người bị cả sự kính trọng lẫn sự thiếu kính trọng chế ngự, tâm bị chiếm giữ; khi thân này tan rã, sau khi chết, người ấy sinh vào cõi khổ, chỗ xấu, vực sâu, địa ngục.
Của cải, sự kính trọng và danh tiếng thật đáng sợ như vậy — cay đắng, gay gắt, là chướng ngại cho việc đạt đến sự an ổn cao nhất, thoát khỏi mọi ràng buộc. Các ông hãy học tập đúng như vậy.” Đức Phật nói như vậy. Nói xong như vậy, bậc Thiện Thệ, bậc Thầy, nói tiếp:
Khi không được cung kính, Trong cả hai trường hợp,
Tâm định, không lay chuyển;
Sống hạnh không phóng dật,
Tâm thường nhập Thiền tư,
Với tâm tưởng tế nhị, Chánh quán các sở kiến,
Không còn lạc chấp thủ,
Ðược gọi bậc Chơn nhơn.
Nghĩa là
Khi một người được người ta kính trọng, khi không được kính trọng, và trong cả hai trường hợp ấy, tâm định của người ấy vẫn không lay chuyển; người ấy sống an trú trong các pháp vô lượng, không buông thả. Người ấy bền bỉ thiền định, có cái nhìn tinh tế và quán xét sâu sắc, vui thích nơi sự chấm dứt của mọi nắm giữ, người ấy được gọi là bậc chân nhân, người chân thật.
Thứ mười. Phẩm thứ nhất.
Tóm tắt phẩm này:
Khổ Lụy, Lưỡi Câu, Con Rùa, Lông Dài và Trùng Phẩn; Sét Đánh, Trúng Độc, Con Giả Can, Cuồng Phong và Kinh Với Bài Kệ.