Kinh Không Trực Tiếp Thấy Biết Bốn Uẩn Đầu

Bốn kinh đầu của nhóm cuối nói về sắc, cảm thọ, tri giác và các hành: vì không tự mình trực tiếp thấy biết bốn uẩn này, cùng sự sinh khởi, chấm dứt của chúng và con đường đưa đến chấm dứt, nên các lối nhìn cực đoan sinh khởi trong cuộc đối thoại với Vacchagotta.

Điểm thực hành

Đừng chỉ nghe nói về năm uẩn — hãy tự mình nhìn thẳng một cảm thọ hay một tri giác đang có mặt và xem nó sinh, trụ, diệt ra sao.

1. Phẩm Vacchagotta Kinh Không Trực Tiếp Thấy Biết Bốn Uẩn Đầu Nhân duyên ở Sāvatthi. Rồi du sĩ Vacchagotta đi đến chỗ Đức Phật; sau khi đến, ông chào hỏi Đức Phật. Sau khi chào hỏi và nói những lời thân mật đáng nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, du sĩ Vacchagotta thưa với Đức Phật: “Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì mà những lối nhìn sai khác như thế này sinh khởi ở đời? Đó là: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”?”

“Này Vaccha, vì không tự mình trực tiếp thấy biết sắc, không tự mình trực tiếp thấy biết sắc sinh khởi, không tự mình trực tiếp thấy biết sắc chấm dứt và không tự mình trực tiếp thấy biết con đường đưa đến sắc chấm dứt, nên những lối nhìn sai khác như thế mới sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”. Đó là nhân, đó là duyên khiến những lối nhìn sai khác như thế sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”.”

Nhân duyên ở Sāvatthi. “Này Vaccha, vì không tự mình trực tiếp thấy biết cảm thọ, không tự mình trực tiếp thấy biết cảm thọ sinh khởi, không tự mình trực tiếp thấy biết cảm thọ chấm dứt và không tự mình trực tiếp thấy biết con đường đưa đến cảm thọ chấm dứt, nên những lối nhìn sai khác như thế mới sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”. Đó là nhân, đó là duyên khiến những lối nhìn sai khác như thế sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”.”

Nhân duyên ở Sāvatthi. “Này Vaccha, vì không tự mình trực tiếp thấy biết tri giác, không tự mình trực tiếp thấy biết tri giác sinh khởi, không tự mình trực tiếp thấy biết tri giác chấm dứt và không tự mình trực tiếp thấy biết con đường đưa đến tri giác chấm dứt, nên những lối nhìn sai khác như thế mới sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”. Đó là nhân, đó là duyên khiến những lối nhìn sai khác như thế sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”.”

Nhân duyên ở Sāvatthi. “Này Vaccha, vì không tự mình trực tiếp thấy biết các hành, không tự mình trực tiếp thấy biết các hành sinh khởi, không tự mình trực tiếp thấy biết các hành chấm dứt và không tự mình trực tiếp thấy biết con đường đưa đến các hành chấm dứt, nên những lối nhìn sai khác như thế mới sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”. Đó là nhân, đó là duyên khiến những lối nhìn sai khác như thế sinh khởi ở đời: “thế giới là thường còn”, “thế giới là không thường còn”, “thế giới có biên”, “thế giới không có biên”, “sinh mạng và thân thể là một”, “sinh mạng là một, thân thể là khác”, “sau khi chết, Như Lai vẫn còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn”, “sau khi chết, Như Lai vừa còn vừa không còn”, “sau khi chết, Như Lai không còn cũng không phải không còn”.”

Bài thứ 54.