Cái Gì Vô Thường (4–6)

Ba bài kinh gộp lại dạy: mắt — và mọi căn trong — là khổ trong cả quá khứ, vị lai và hiện tại; cái gì khổ thì là vô ngã; cái gì vô ngã thì phải thấy đúng như thật là ‘không phải của tôi, không phải là tôi, không phải tự ngã của tôi’. Thấy như vậy đưa đến nhàm chán và giải thoát.

Điểm thực hành

Khi khổ có mặt, đừng dừng ở cảm giác khổ: hãy đi tiếp một bước — cái khổ này là vô ngã, không phải của tôi.

Phẩm Sáu Mươi Bài Lược Thuyết Cái Gì Vô Thường (4–6) “Mắt, này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), là khổ thuộc về quá khứ, vị lai và hiện tại. Cái gì là khổ, cái ấy là vô ngã. Cái gì là vô ngã, cần thấy nó đúng như nó thật là bằng trí tuệ đúng như sau: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải là tự ngã của tôi.’ Lưỡi là khổ thuộc về quá khứ, vị lai và hiện tại. Cái gì là khổ, cái ấy là vô ngã. Cái gì là vô ngã, cần thấy nó đúng như nó thật là bằng trí tuệ đúng như sau: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải là tự ngã của tôi.’ Ý là khổ thuộc về quá khứ, vị lai và hiện tại. Cái gì là khổ, cái ấy là vô ngã.

Cái gì là vô ngã, cần thấy nó đúng như nó thật là bằng trí tuệ đúng như sau: ‘Cái này không phải của tôi, tôi không phải là cái này, cái này không phải là tự ngã của tôi.’ Thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học nhàm chán đối với mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Do nhàm chán, tham nhạt dần; do tham nhạt dần, vị ấy được giải thoát; khi đã giải thoát, trí biết rằng mình đã giải thoát khởi lên nơi vị ấy. Vị ấy biết rõ: ‘Sinh đã dứt, Phạm hạnh đã trọn, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại đời sống này nữa.’”