Kinh Người Thờ Lửa
Vị Bà-la-môn Aggika chuẩn bị cơm sữa cúng lửa; Đức Phật đến khất thực. Ông nói chỉ người có ba minh và dòng dõi tốt mới xứng ăn. Đức Phật đáp: ba minh thật là nhớ đời trước, thấy cõi trời cõi khổ và chấm dứt sinh tử; đồng thời Ngài từ chối ăn món ăn có được nhờ đọc kệ, và chỉ cách cúng dường đúng vào ‘ruộng phước’. Nghe xong, vị Bà-la-môn xuất gia và chứng quả A-la-hán.
Điểm thực hànhCúng dường có giá trị khi hướng về người tu hành chân thật, không phải mua bán bằng lời khen hay bài kệ.
1. Phẩm A-la-hán Kinh Người Thờ Lửa Một lần, Đức Phật ở gần thành Vương Xá, trong khu rừng tre, nơi người ta cho sóc ăn. Lúc ấy, bơ và cơm sữa đã được dọn sẵn cho vị Bà-la-môn Bhāradvāja Thờ Lửa, vì ông nghĩ: “Ta sẽ thờ ngọn lửa thiêng! Ta sẽ làm lễ cúng lửa!” Sáng hôm ấy, Đức Phật mặc y, cầm bát, vào thành Vương Xá để khất thực. Đi khất thực lần lượt từng nhà trong thành Vương Xá, Ngài đến nhà của vị Bà-la-môn Bhāradvāja Thờ Lửa và đứng sang một bên. Vị Bà-la-môn Bhāradvāja Thờ Lửa thấy Ngài đang đứng chờ khất thực, thấy vậy, ông nói với Đức Phật bằng bài kệ:
Thiện sanh và nghe nhiều,
Minh hạnh được trọn vẹn,
Hãy thọ món ăn này!
Dầu lẩm bẩm nhiều chú,
Nhưng không vì thọ sanh, Ðược gọi Bà-la-môn.
Nội ô nhiễm bất tịnh,
Y cứ trên lừa đảo,
Nghĩa là
Người đầy đủ ba thứ hiểu biết sâu xa, sinh ra trong dòng dõi tốt, học rộng nghe nhiều, đầy đủ hiểu biết và đức hạnh — người ấy mới nên ăn món cơm sữa này. Dù tụng lẩm bẩm nhiều lời chú, cũng không ai thành Bà-la-môn chỉ vì sinh ra trong dòng dõi ấy, nếu bên trong còn nhơ bẩn, hư hỏng, và sống dựa vào sự nịnh nọt, dối trá.
“Người nào nhớ rõ các đời sống trước của mình,
Ðoạn diệt được tái sanh,
Thắng trí, bậc Mâu-ni,
Ðầy đủ ba minh này,
Ba minh, Bà-la-môn,
Minh hạnh được đầy đủ,
Hãy thọ món ăn này.
Nghĩa là
thấy rõ cõi trời và các cõi khổ, và đã đạt đến chỗ chấm dứt sinh tử, là bậc ẩn sĩ trọn vẹn trong hiểu biết. Nhờ ba thứ hiểu biết ấy, một người thành bậc có ba minh, này Bà-la-môn. Đầy đủ hiểu biết và đức hạnh, người ấy mới nên ăn món cơm sữa này.”
“Xin ngài Gotama hãy ăn! Ngài là một vị Bà-la-môn.”
Thường pháp không phải vậy, Ðối vị có tri kiến.
Chư Phật đã loại bỏ, Tụng hát các kệ chú,
Chân thật niệm Chánh pháp, Sở hành là như vậy.
Bậc Ðại Sĩ vẹn toàn, Cúng dường phải khác biệt,
Ðoạn tận các lậu hoặc, Dao động được lắng dịu.
Với những bậc như vậy, Ăn uống phải cúng dường,
Thật chính là phước điền, Cho những ai cầu phước.
Nghĩa là
Ta không ăn món ăn có được nhờ đọc kệ, đó không phải là lệ của những người đã thấy rõ, này Bà-la-môn. Chư Phật gạt bỏ những gì có được nhờ đọc kệ; Pháp còn đó thì, này Bà-la-môn, cách sống là như vậy. Hãy dùng món ăn, thức uống khác mà cúng dường bậc trọn vẹn, vị thấy xa, đã hết lậu hoặc, đã yên lặng mọi hối hận bứt rứt. Hãy cúng dường các ngài bằng cơm nước như vậy, vì các ngài là mảnh ruộng phước cho người đang tìm phước.”
Nghe Đức Phật nói vậy, vị Bà-la-môn Bhāradvāja Thờ Lửa thưa với Đức Phật: “Hay quá, thưa ngài Gotama! Thật là hay! Như người dựng đứng lại vật bị lật úp, mở ra vật bị che kín, chỉ đường cho người đang lạc lối, hay thắp đèn trong bóng tối để ai có mắt sáng thì nhìn thấy rõ các vật — cũng vậy, ngài Gotama đã dùng nhiều cách khác nhau để làm sáng tỏ Pháp. Con xin quy y ngài Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng đoàn các Tỷ-kheo. Xin cho con được xuất gia bên ngài Gotama, xin cho con được thọ giới đầy đủ!” Rồi vị Bà-la-môn ấy được xuất gia bên Đức Phật và được thọ giới đầy đủ. Thọ giới chưa bao lâu, tôn giả ấy sống một mình, tách riêng ra, không lơ là, hăng hái và quyết tâm; chẳng bao lâu, ngay trong đời này, vị ấy tự mình hiểu thấu, chứng ngộ và sống với đích cao nhất của đời tu hành — đích mà những người con nhà lành chính đáng rời bỏ gia đình, sống đời không nhà, để hướng tới. Vị ấy hiểu rõ: “Sinh đã chấm dứt, đời tu hành đã sống trọn, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại trạng thái này nữa.”
Và tôn giả Bhāradvāja Thờ Lửa trở thành một vị A-la-hán nữa.