Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại

Dāmali

Dāmalisutta · SN2.5 · 21 đoạn

Thiên tử Dāmali nói vị Bà-la-môn cần tinh cần dứt dục vọng để khỏi tái sinh. Đức Phật đáp: vị Bà-la-môn thật sự đã làm xong việc cần làm — như người đã tìm được chỗ đứng trên đất khô thì không còn phải vùng vẫy giữa dòng sông; vị ấy đã dứt lậu hoặc và đến bờ bên kia của sinh tử.

Điểm thực hành

Đừng dừng ở việc cố gắng mãi giữa dòng; hãy tu tập cho đến khi tâm thật sự đứng vững — dứt được ham muốn và lậu hoặc thì không còn bị cuốn trôi.

Phẩm thứ nhất Kinh Dāmali Câu chuyện xảy ra ở thành Xá-vệ. Khi đêm đã khuya, thiên tử Dāmali với vẻ đẹp rực rỡ làm sáng cả rừng Kỳ Viên, tìm đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, vị ấy cúi lạy Đức Phật rồi đứng sang một bên. Đứng ở đó, thiên tử Dāmali nói bài kệ này trước mặt Đức Phật:

Ở đây, Bà-la-môn,
Tinh cần, không biếng nhác,
Ðoạn trừ các dục vọng,
Nhờ vậy không tái sanh .
Với vị Bà-la-môn, Không còn gì phải làm,
Ôi này Dàmali,
Việc phải làm đã làm, Chính là Bà-la-môn.
Không tìm được chân đứng,
Chúng sanh đủ tay chân, Không tìm được chân đứng, Trôi giạt và chìm nổi, Trong biển rộng, sông dài.
Tìm được chỗ chân đứng, Khô ráo vị ấy đứng,
Ðã đến bờ bên kia, Vị ấy không trôi giạt.
Vậy này Dàmali, Ví dụ ấy là vậy. Cũng vậy Bà-la-môn,
Ðoạn trừ các lậu hoặc, Sáng suốt và kín đáo, Tinh tấn tu Thiền định.
Vị ấy đã đạt được, Tận cùng đường sanh tử,
Ðã đến bờ bên kia, Nên không còn trôi giạt.

Nghĩa là

Này vị Bà-la-môn, việc cần làm ở đây là: cố gắng tinh cần, không lười biếng, cắt bỏ các ham muốn giác quan, nhờ vậy sẽ không còn mong tái sinh nữa. Vị Bà-la-môn thật sự không còn việc gì phải làm nữa, này Dāmali — Đức Phật nói — vì vị ấy đã làm xong việc cần làm; đó mới là Bà-la-môn thật sự. Chừng nào chưa tìm được chỗ đứng chân trong dòng sông, người ta còn phải vùng vẫy bằng cả tay chân, trôi nổi chìm đắm trong biển rộng sông dài, nhưng khi đã tìm được chỗ đứng và đứng trên đất khô, vị ấy không cần vùng vẫy nữa, vì đã sang đến bờ bên kia. Này Dāmali, ví dụ ấy là để nói về vị Bà-la-môn như vậy: vị ấy đã dứt hết lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm), sáng suốt, thận trọng và tu thiền tinh tấn. Vị ấy đã đi đến tận cùng của sinh tử, đã sang bờ bên kia, nên không còn trôi dạt nữa.