Đến Bờ Bên Kia
Đức Phật dạy bảy giác chi đưa người tu từ bờ bên này sang bờ bên kia, rồi nói thêm các bài kệ: ít người qua được bờ bên kia, phần đông chỉ chạy qua lại ở bờ này; ai bỏ pháp đen, tu pháp trắng và tu tập khéo các giác chi thì chứng Niết-bàn ngay ở đời này. Phần kệ giữ nguyên văn bản Minh Châu và có lớp giải nghĩa đi kèm.
Điểm thực hànhHãy đọc chậm các bài kệ cuối kinh và tự hỏi: hôm nay mình đang chạy qua lại ở bờ này bằng việc gì — rồi bỏ bớt một việc như vậy.
2. Phẩm Bệnh Đến Bờ Bên Kia “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), bảy giác chi này, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, đưa người ta từ bờ bên này sang bờ bên kia. Bảy giác chi nào? Niệm giác chi, trạch pháp giác chi, tinh tấn giác chi, hỷ giác chi, khinh an giác chi, định giác chi, xả giác chi — đó là bảy giác chi, khi được tu tập, được thực hành nhiều lần, đưa người ta từ bờ bên này sang bờ bên kia.”
Qua được bờ bên kia,
Phần lớn quần chúng khác,
Chạy qua lại bờ này.
Những ai khéo thuyết giảng,
Chánh pháp khéo tuyên thuyết,
Họ đến bờ bên kia,
Khéo vượt cảnh Ma giới.
Ðoạn tận các hắc pháp,
Bậc trí tu bạch pháp,
Bỏ nhà, sống không nhà,
Trong độc cư an lạc.
Ở đây muốn hưởng lạc,
Hãy bỏ mọi dục vọng,
Bậc trí tự thanh lọc,
Tự tâm khởi phiền não.
Những ai khéo tu tập,
Chánh tâm trong giác chi,
Từ bỏ các chấp trước,
Hoan hỷ, không chấp thủ,
Lậu hoặc tận, chói sáng,
Ðạt tịch tịnh ở đời.
Nghĩa là
Rất ít người trong loài người sang được bờ bên kia, tức đến bờ giải thoát. Người vượt sang bờ bên kia rất hiếm. Phần đông còn lại chỉ quanh quẩn ở bờ này. Họ chạy tới chạy lui ở bờ bên này, tức còn ở trong vòng sinh tử. Khi Pháp đã được giảng rõ ràng, những người sống đúng theo Pháp ấy sẽ sang được bờ bên kia, vượt qua cõi của Thần Chết, nơi rất khó vượt qua. Bỏ hẳn những pháp đen, tức những pháp xấu ác, người có trí tu tập những pháp trắng, tức những pháp tốt lành, rời bỏ nhà cửa, sống đời không nhà, ở nơi tách ly, chốn ít ai tìm thấy niềm vui. Hãy tìm niềm vui thích ngay ở nơi tách ly ấy, buông bỏ các ham muốn giác quan, không nắm giữ gì cả, người có trí tự làm trong sạch bản thân khỏi những ô nhiễm làm vẫn đục tâm. Những người có tâm đã được tu tập khéo léo trong các giác chi đưa đến giác ngộ, buông bỏ mọi sự nắm giữ, an vui trong sự không bám chấp, các lậu hoặc đã dứt sạch, tâm sáng rực, họ chứng Niết-bàn ngay ở đời này.
Bài thứ 7.