Sirivaḍḍha
Người tại gia Sirivaḍḍha bệnh nặng; Ananda đến thăm và giảng Bốn Niệm Xứ, khuyên ông an trú tâm vào bốn nền tảng để các cảm thọ đau đớn không áp đảo được tâm.
Điểm thực hànhKhi đau bệnh, hãy để tâm đứng trên bốn nền tảng quán niệm thay vì đứng trên cơn đau.
3. Phẩm Giới Và Sự Tồn Tại Lâu Dài Sirivaḍḍha Một lần, Tôn giả Ānanda ở tại thành Vương Xá, trong Trúc Lâm, chỗ cho sóc ăn. Lúc ấy, gia chủ Sirivaḍḍha bị bệnh, đau đớn, bệnh rất nặng. Bấy giờ, gia chủ Sirivaḍḍha gọi một người đàn ông và bảo: “Này bạn, hãy đến chỗ Tôn giả Ānanda. Đến nơi, nhân danh ta, hãy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Ānanda và thưa: ‘Bạch Tôn giả, gia chủ Sirivaḍḍha bị bệnh, đau đớn, bệnh rất nặng. Gia chủ cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả.’ Rồi hãy thưa thêm: ‘Bạch Tôn giả, xin Tôn giả Ānanda vì lòng thương cảm mà đến thăm gia chủ Sirivaḍḍha tại nhà của ông ấy.’” Người đàn ông đáp: “Thưa vâng, ông chủ.” Người ấy làm đúng như Sirivaḍḍha dặn: đến chỗ Tôn giả Ānanda, đảnh lễ ngài, ngồi xuống một bên và thưa:
“Bạch Tôn giả, gia chủ Sirivaḍḍha bị bệnh, đau đớn, bệnh rất nặng. Ông ấy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả. Và ông ấy thưa thêm: ‘Bạch Tôn giả, xin Tôn giả Ānanda vì lòng thương cảm mà đến thăm gia chủ Sirivaḍḍha tại nhà của ông ấy.’” Tôn giả Ānanda im lặng nhận lời. Sáng hôm sau, Tôn giả Ānanda mặc y, cầm bát và y, đến nhà của gia chủ Sirivaḍḍha, ngồi xuống chỗ ngồi đã trải sẵn và nói với ông ấy: “Này gia chủ, mong ông vẫn kham được, mong ông vẫn ổn. Mong cơn đau của ông đang giảm dần, không tăng lên; mong thấy rõ nó đang giảm, không phải đang tăng.” Sirivaḍḍha đáp: “Bạch Tôn giả, con không kham được, con không ổn. Cơn đau của con khủng khiếp và đang tăng lên, không giảm xuống; thấy rõ nó đang tăng, không phải đang giảm.”
Ānanda nói: “Vậy này gia chủ, ông cần tu học như vầy: ‘Ta sẽ sống quán thân nơi thân, tinh cần, tỉnh giác, có chánh niệm, đã gạt bỏ tham muốn và sầu muộn đối với đời; ta sẽ sống quán thọ nơi các cảm thọ, tinh cần, tỉnh giác, có chánh niệm, đã gạt bỏ tham muốn và sầu muộn đối với đời; ta sẽ sống quán tâm nơi tâm, tinh cần, tỉnh giác, có chánh niệm, đã gạt bỏ tham muốn và sầu muộn đối với đời; ta sẽ sống quán Pháp nơi các Pháp, tinh cần, tỉnh giác, có chánh niệm, đã gạt bỏ tham muốn và sầu muộn đối với đời.’ Này gia chủ, đó là cách ông cần tu học.” Sirivaḍḍha thưa: “Bạch Tôn giả, Bốn Niệm Xứ (bốn nền tảng đặt chánh niệm) mà Đức Phật đã dạy này đều có mặt trong con, và con thể hiện được chúng.
Bạch Tôn giả, con sống quán thân nơi thân, tinh cần, tỉnh giác, có chánh niệm, đã gạt bỏ tham muốn và sầu muộn đối với đời; con sống quán thọ nơi các cảm thọ, tinh cần, tỉnh giác, có chánh niệm, đã gạt bỏ tham muốn và sầu muộn đối với đời; con sống quán tâm nơi tâm, tinh cần, tỉnh giác, có chánh niệm, đã gạt bỏ tham muốn và sầu muộn đối với đời; con sống quán Pháp nơi các Pháp, tinh cần, tỉnh giác, có chánh niệm, đã gạt bỏ tham muốn và sầu muộn đối với đời. Và bạch Tôn giả, trong năm sợi dây trói buộc thuộc phần dưới mà Đức Phật đã dạy, con không thấy sợi dây nào mà con chưa từ bỏ được.” Ānanda nói: “Ông thật may mắn, này gia chủ, thật vô cùng may mắn!
Này gia chủ, ông đã tuyên bố quả vị không còn quay lại vòng sinh tử này nữa, quả Bất Lai.” Bài thứ 9.