Kinh Khomadussa
Đức Phật vào thị trấn Khomadussa khất thực đúng lúc các Bà-la-môn và gia chủ đang họp trong hội đồng; họ khinh miệt gọi Ngài là ‘kẻ đầu trọc, Sa-môn giả hiệu’. Đức Phật đáp bằng kệ: không có người tốt thì không phải hội đồng thật; ai đã bỏ tham, sân, si mê và nói đúng Pháp mới là người tốt. Nghe xong, cả hội đồng xin quy y và làm cư sĩ trọn đời. Đây là bài kinh kết thúc Tương Ưng Bà-la-môn.
Điểm thực hànhGiá trị của một cuộc họp hay một tập thể nằm ở người tốt và lời nói đúng sự thật trong đó, không nằm ở hình thức hay danh phận.
2. Phẩm Cư Sĩ Kinh Khomadussa Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, Đức Phật ở trên đất của người Sakya, tại một thị trấn của người Sakya tên là Khomadussa. Sáng hôm ấy, Đức Phật mặc y, cầm bát, vào thị trấn Khomadussa để khất thực. Lúc ấy, các Bà-la-môn và gia chủ ở Khomadussa đang tụ họp trong nhà hội đồng vì một việc gì đó, và trời đang mưa lất phất từng giọt. Bấy giờ, Đức Phật đi đến nhà hội đồng ấy. Các Bà-la-môn và gia chủ ở Khomadussa thấy Đức Phật từ xa đang đến. Thấy vậy, họ nói: “Mấy kẻ đầu trọc, mấy Sa-môn giả hiệu này là ai? Họ thì biết gì về lệ của hội đồng?” Bấy giờ, Đức Phật nói với các Bà-la-môn và gia chủ ở Khomadussa bằng bài kệ:
Không thể có thiện nhân, Nếu không nói đúng pháp.
Những ai đã đoạn trừ, Cả tham, sân và ái,
Nói lên lời đúng pháp, Họ mới thật thiện nhân.
Nghĩa là
Không có người tốt ở đó thì không phải là hội đồng thật; ai nói trái với Pháp thì không phải người tốt. Đã bỏ tham, sân và si mê, ai nói đúng Pháp mới là người tốt.”
Nghe Đức Phật nói vậy, các Bà-la-môn và gia chủ ở Khomadussa thưa với Đức Phật: “Hay quá, thưa ngài Gotama! Thật là hay! Như người dựng đứng lại vật bị lật úp, mở ra vật bị che kín, chỉ đường cho người đang lạc lối, hay thắp đèn trong bóng tối để ai có mắt sáng thì nhìn thấy rõ các vật — cũng vậy, ngài Gotama đã dùng nhiều cách khác nhau để làm sáng tỏ Pháp. Chúng con xin quy y ngài Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng đoàn các Tỷ-kheo. Từ hôm nay cho đến hết đời, xin ngài Gotama nhớ chúng con là những người cư sĩ đã tìm về nương tựa.” Hết phẩm Cư Sĩ, phẩm thứ hai.
Tóm tắt phẩm này:
Cày Ruộng, Udaya, Devahita, và Vị Bà-la-môn Giàu Có; Người Kiêu Ngạo, Người Hay Bắt Bẻ, Người Thợ Xây, Lượm Củi; Người Nuôi Dưỡng Mẹ, Người Khất Thực, Saṅgārava và Khomadussa — cả thảy mười hai bài. Hết Tương Ưng Bà-la-môn.