Trang chủ › Tương Ưng Bộ › Kinh Sāriputta Và Koṭṭhita (4) — Thích Thú Thì Còn Quan Điểm

Kinh Sāriputta Và Koṭṭhita (4) — Thích Thú Thì Còn Quan Điểm

Catutthasāriputtakoṭṭhikasutta · SN44.6 · 53 đoạn

Lần này Tôn giả Sāriputta là người đến hỏi và Tôn giả Mahākoṭṭhita trả lời nhiều lớp: ai còn thích thú, đắm say, hoan hỷ với từng uẩn mà không thấy rõ sự diệt của nó thì còn nảy ra bốn quan điểm; rồi cùng một khuôn ấy được áp cho sự hiện hữu, cho sự nắm giữ, và cho khát ái. Hỏi thêm nữa thì Tôn giả Koṭṭhita chốt: với vị Tỷ-kheo đã giải thoát nhờ dứt sạch khát ái, không còn vòng luân hồi nào để mà gọi tên nữa.

Điểm thực hành

Cứ còn thích thú bám vào một thứ — thân, cảm giác, cảnh sống, cái 'tôi' — là còn cần một số phận cho nó sau khi chết. Thấy rõ sự diệt và hết thích thú, câu hỏi tan cùng với khát ái.

Phẩm Các Điểm Không Được Tuyên Bố Kinh Sāriputta Và Koṭṭhita (4) Tôi nghe kể lại như vầy: Một thuở, Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Mahākoṭṭhita ở tại thành Ba-la-nại, trong vườn Nai ở Isipatana. Rồi vào buổi chiều, Tôn giả Sāriputta từ chỗ yên tĩnh đứng dậy, đến chỗ Tôn giả Mahākoṭṭhita. Đến nơi, hai vị trao đổi những lời chào hỏi. Sau những lời chào hỏi thân tình, Tôn giả Sāriputta ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahākoṭṭhita, nhắc lại những câu đã hỏi nhau: “‘Thưa Hiền giả Koṭṭhita, Như Lai có còn tồn tại sau khi chết không?’ — và cũng như vậy với: ‘Như Lai không còn tồn tại sau khi chết?’, ‘Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại sau khi chết?’ — khi được hỏi như vậy, Hiền giả trả lời:

“‘Vậy thưa Hiền giả, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại sau khi chết?’ — khi được hỏi như vậy, Hiền giả trả lời: “‘Thưa Hiền giả, điều này Đức Phật cũng không tuyên bố — “sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại.’ “Thưa Hiền giả, nhân gì, duyên gì mà điều này Đức Phật không tuyên bố?” Tôn giả Mahākoṭṭhita đáp: “Thưa Hiền giả, với người thích thú sắc, đắm say sắc, hoan hỷ với sắc, mà không biết rõ, không thấy rõ sự diệt của sắc đúng như thật, người ấy nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’; hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’; hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’; hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’.

“Thưa Hiền giả, với người thích thú cảm thọ, đắm say cảm thọ, hoan hỷ với cảm thọ, mà không biết rõ, không thấy rõ sự diệt của cảm thọ đúng như thật, người ấy nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’. “Thưa Hiền giả, với người thích thú tưởng, đắm say tưởng, hoan hỷ với tưởng, mà không biết rõ, không thấy rõ sự diệt của tưởng đúng như thật, người ấy nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’.

“Thưa Hiền giả, với người thích thú các hành, đắm say các hành, hoan hỷ với các hành, mà không biết rõ, không thấy rõ sự diệt của các hành đúng như thật, người ấy nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’. “Thưa Hiền giả, với người thích thú thức, đắm say thức, hoan hỷ với thức, mà không biết rõ, không thấy rõ sự diệt của thức đúng như thật, người ấy nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’.

“Với người không thích thú sắc, không đắm say sắc, không hoan hỷ với sắc, và biết rõ, thấy rõ sự diệt của sắc đúng như thật, người ấy không nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’. “Thưa Hiền giả, với người không thích thú cảm thọ, không đắm say cảm thọ, không hoan hỷ với cảm thọ, và biết rõ, thấy rõ sự diệt của cảm thọ đúng như thật, người ấy không nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’.

“Thưa Hiền giả, với người không thích thú tưởng, không đắm say tưởng, không hoan hỷ với tưởng, và biết rõ, thấy rõ sự diệt của tưởng đúng như thật, người ấy không nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’. “Thưa Hiền giả, với người không thích thú các hành, không đắm say các hành, không hoan hỷ với các hành, và biết rõ, thấy rõ sự diệt của các hành đúng như thật, người ấy không nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’.

“Với người không thích thú thức, không đắm say thức, không hoan hỷ với thức, và biết rõ, thấy rõ sự diệt của thức đúng như thật, người ấy không nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’. “Thưa Hiền giả, đó là nhân, đó là duyên khiến điều này Đức Phật không tuyên bố.” Tôn giả Sāriputta hỏi: “Thưa Hiền giả, còn có cách giải thích nào khác về việc điều này Đức Phật không tuyên bố không?” Tôn giả Mahākoṭṭhita đáp: “Thưa Hiền giả, có chứ. “Với người thích thú sự hiện hữu, đắm say sự hiện hữu, hoan hỷ với sự hiện hữu, mà không biết rõ, không thấy rõ sự diệt của sự hiện hữu đúng như thật, người ấy nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’.

“Với người không thích thú sự hiện hữu, không đắm say sự hiện hữu, không hoan hỷ với sự hiện hữu, và biết rõ, thấy rõ sự diệt của sự hiện hữu đúng như thật, người ấy không nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’. “Thưa Hiền giả, đó cũng là một cách giải thích về việc điều này Đức Phật không tuyên bố.” Tôn giả Sāriputta hỏi: “Thưa Hiền giả, còn có cách giải thích nào khác về việc điều này Đức Phật không tuyên bố không?” Tôn giả Mahākoṭṭhita đáp: “Thưa Hiền giả, có chứ.

“Với người thích thú sự nắm giữ, đắm say sự nắm giữ, hoan hỷ với sự nắm giữ, mà không biết rõ, không thấy rõ sự diệt của sự nắm giữ đúng như thật, người ấy nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’. “Với người không thích thú sự nắm giữ, không đắm say sự nắm giữ, không hoan hỷ với sự nắm giữ, và biết rõ, thấy rõ sự diệt của sự nắm giữ đúng như thật, người ấy không nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’.

“Thưa Hiền giả, đó cũng là một cách giải thích về việc điều này Đức Phật không tuyên bố.” Tôn giả Sāriputta hỏi: “Thưa Hiền giả, còn có cách giải thích nào khác về việc điều này Đức Phật không tuyên bố không?” Tôn giả Mahākoṭṭhita đáp: “Thưa Hiền giả, có chứ. “Với người thích thú khát ái, đắm say khát ái, hoan hỷ với khát ái, mà không biết rõ, không thấy rõ sự diệt của khát ái đúng như thật, người ấy nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’. “Với người không thích thú khát ái, không đắm say khát ái, không hoan hỷ với khát ái, và biết rõ, thấy rõ sự diệt của khát ái đúng như thật, người ấy không nghĩ: ‘Sau khi chết, Như Lai còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai vừa còn tồn tại vừa không còn tồn tại’, hay ‘Sau khi chết, Như Lai không còn tồn tại cũng không phải không còn tồn tại’.

“Thưa Hiền giả, đó cũng là một cách giải thích về việc điều này Đức Phật không tuyên bố.” Tôn giả Sāriputta hỏi: “Thưa Hiền giả, còn có cách giải thích nào khác về việc điều này Đức Phật không tuyên bố không?” Tôn giả Mahākoṭṭhita đáp: “Đến đây, thưa Hiền giả Sāriputta, Hiền giả còn muốn gì hơn nữa? “Thưa Hiền giả Sāriputta, với vị Tỷ-kheo đã được giải thoát nhờ dứt sạch khát ái, không còn vòng luân hồi nào để mà gọi tên nữa.” Bài thứ 6.