Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại

Xan Tham

Maccharisutta · SN1.49 · 49 đoạn

Các vị Thiên hỏi về hai hạng người trái ngược: kẻ keo kiệt, bủn xỉn, hay mắng người và còn cản trở người khác bố thí — quả của họ là địa ngục, cõi súc vật hay cõi Yama, nếu làm người thì sinh nhà nghèo, thiếu thốn mọi thứ. Ngược lại, người rộng rãi, hết keo kiệt, tin Phật, Pháp và kính trọng Tăng đoàn thì làm sáng cõi trời nơi mình sinh, nếu làm người thì sinh nhà giàu, mọi thứ dễ dàng.

Điểm thực hành

Đừng chỉ tránh keo kiệt cho riêng mình — cũng đừng bao giờ cản trở hay dè bỉu việc cho đi của người khác, vì cản người làm lành cũng là một nghiệp nặng.

Phẩm Thiêu Cháy Xan Tham

Ở đời kẻ xan tham,
Keo kiết hay khước từ,
Tạo nên những chướng ngại,
Ngăn kẻ khác bố thí,
Ðời này và đời sau, Quả báo họ là gì?
Ðời này và đời sau, Quả báo họ là gì?
Chúng con đến tại đây, Chính muốn hỏi Thế Tôn,
Chúng con muốn được biết, Thế Tôn đáp thế nào?
Ở đời kẻ xan tham,
Keo kiết hay khước từ,
Tạo nên những chướng ngại,
Ngăn kẻ khác bố thí,
Bị tái sanh địa ngục,
Bàng sanh, Dạ-ma giới.
Nếu được sanh làm người,
Sanh gia đình nghèo khó,
Y, thực, dục, hỷ lạc,
Họ được rất khó khăn.
Ðiều kẻ ngu ước vọng,
Họ không thâu hoạch được,
Quả hiện tại là vậy,
Ðời sau sanh ác thú.
Nhờ những điều Ngài nói, Chúng con được hiểu vậy,
Tôn giả Gotama, Con xin hỏi câu khác.
Ở đây được thân người,
Từ tốn không xan tham,
Tin Phật và Chánh pháp,
Cùng tôn trọng chúng Tăng,
Ðời này và đời sau, Quả báo họ là gì?
Ðời này và đời sau, Quả báo họ là gì?
Chúng con đến tại đây, Chính muốn hỏi Thế Tôn,
Chúng con muốn được biết, Thế Tôn đáp thế nào?
Ở đây được thân người,
Từ tốn không xan tham,
Tin Phật và Chánh pháp,
Cùng tôn trọng chúng Tăng,
Họ chói sáng chư Thiên,
Tại đấy họ tái sanh.
Nếu họ sanh làm người,
Họ sanh nhà phú gia,
Y, thực, dục, hỷ lạc,
Họ được không khó khăn,
Như các Tự tại thiên, Hân hoan được thọ hưởng,
Giữa vật dụng tài sản, Ðược người khác quy tụ,
Quả hiện tại là vậy,
Ðời sau sanh Thiên giới.

Nghĩa là

Những người ở đời này keo kiệt, bủn xỉn và hay chửi mắng, xúc phạm người khác, lại dựng lên những chướng ngại cho những người khác đang cho đi. Họ sẽ nhận lại kết quả như thế nào? Đời sống tương lai của họ sẽ ra sao? Họ gặt lấy quả báo gì, và kiếp sống sau sẽ thế nào? Chúng con đến hỏi bậc đáng kính: chúng con phải hiểu điều này như thế nào?” Những người ở đời này keo kiệt, bủn xỉn và hay chửi mắng, xúc phạm người khác, lại dựng lên những chướng ngại cho những người khác đang cho đi: họ sẽ tái sinh vào địa ngục, vào cõi súc vật, hoặc vào cõi của Thần Chết Yama. Nếu họ quay lại làm người, họ sẽ sinh vào một gia đình nghèo khó, nơi quần áo, thức ăn, niềm vui và trò chơi đều rất khó kiếm được. Những kẻ ngu ấy mong chờ điều gì từ người khác thì ngay điều ấy họ cũng không nhận được. Đó là kết quả trong đời hiện tại, và ở đời sau là một nơi đến xấu ác.” “Chúng con hiểu điều Ngài nói, và xin hỏi thêm một câu nữa, thưa Gotama. Còn những người đã được thân người, rộng rãi và đã hết tính keo kiệt, có lòng tin trong sạch nơi Đức Phật và giáo pháp, và hết lòng tôn trọng Tăng đoàn, thì sao? Họ sẽ nhận lại kết quả như thế nào? Đời sống tương lai của họ sẽ ra sao? Họ gặt lấy quả báo gì, và kiếp sống sau sẽ thế nào? Chúng con đến hỏi bậc đáng kính: chúng con phải hiểu điều này như thế nào?” “Những người đã được thân người, rộng rãi và đã hết tính keo kiệt, có lòng tin trong sạch nơi Đức Phật và giáo pháp, và hết lòng tôn trọng Tăng đoàn: họ sẽ làm sáng rực các cõi trời ở bất cứ nơi nào họ tái sinh. Nếu họ quay lại làm người, họ sẽ tái sinh vào một gia đình giàu có, nơi quần áo, thức ăn, niềm vui và trò chơi đều dễ dàng có được. Họ vui hưởng ngay cả trong tài sản do người khác mang lại, như những vị có quyền làm chủ nó. Họ hân hoan hưởng dùng tài sản của người khác như thể mình là chủ của chúng. Đó là kết quả trong đời hiện tại, và ở đời sau là một nơi đến tốt đẹp.”