Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại
Trang chủ › Tiểu Bộ › Thiên Cung Cỗ Xe Nhỏ

Thiên Cung Cỗ Xe Nhỏ

13. Cūḷarathavimānavatthu · VV63 · 141 đoạn

Hoàng tử Sujāta xứ Assaka đi săn trong rừng, gặp một vị Tỷ-kheo ẩn sĩ và được ngài tiên báo cái chết sẽ đến trong vòng năm tháng; qua bài thuyết về sự thật không ai thoát già chết — từ vua chúa, anh hùng, bậc trì chú cho đến A-la-hán — hoàng tử tỉnh ngộ, xin quy y nhưng được hướng về Đức Phật dòng Sakya, vị thầy mà chính ẩn sĩ đã nương nhờ, dù Ngài đã Niết-bàn. Sujāta quy y Tam Bảo, thọ Ngũ Giới, tôn vinh xá-lợi Phật bằng hương hoa, và sau khi chết sanh lên vườn Nandana, trở lại cảm tạ trên cỗ xe trời nhỏ rực rỡ.

Điểm thực hành

Biết chắc cái chết đang đến gần không phải để sợ hãi mà để quay về nương nhờ Tam Bảo, giữ giới và tôn kính xá-lợi ngay từ hôm nay — năm tháng là đủ nếu tâm thật sự chuyển hướng.

Thiên Cung Sự Phần Thiên Nam Phẩm Cỗ Xe Lớn Thiên Cung Cỗ Xe Nhỏ

“Với cây cung vững chắc,
ngươi đứng, tựa vào cây cung bằng gỗ lõi.
Vậy ngươi là vị Sát-đế-lỵ con của đức vua,
hay là thợ săn sống ở rừng?”
“Thưa ngài, tôi là con trai của vị chúa tể xứ Assaka,
sống ở rừng.
Thưa vị tỳ khưu, tôi nói với ngài tên của tôi;
mọi người đã biết tôi là ‘Sujāta.’
Trong khi tìm kiếm các con thú rừng,
trong khi đi sâu vào khu rừng bao la,
và tôi đã không nhìn thấy con nai ấy;
sau khi nhìn thấy ngài, tôi đã đứng lại.”
“Này người có phước báu lớn lao, việc đi đến của ngươi là tốt đẹp,
hơn nữa đối với ngươi không phải là việc đi đến sai trái.
Ngươi hãy lấy nước từ nơi này,
rồi rửa sạch các bàn chân của ngươi.
Còn đây là nước uống mát lạnh
đã được mang lại từ hang núi.
Này hoàng tử, từ nơi ấy, sau khi uống xong,
ngươi hãy đến ngồi ở tấm trải này.”
“Thưa bậc đại hiền trí, lời nói của ngài quả là tốt lành,
nên được lắng nghe,
không sai sót, và có lợi ích, ngọt ngào;
ngài nói điều lợi ích sau khi đã suy xét.
Ngài có niềm vui thú gì trong khi sống ở rừng?
Thưa vị chúa của các bậc ẩn sĩ, đã được hỏi, xin ngài hãy nói.
Sau khi lắng nghe đường lối trình bày của ngài,
chúng tôi tự thực hành mục đích và đạo lộ của Giáo Pháp.”
“Này hoàng tử, sự không hãm hại tất cả các sanh mạng
khiến chúng tôi vui thích,
và sự kiêng cữ về việc trộm cắp, tà hạnh,
và uống chất say.
Sự kiêng cữ, sự hành thiện,
sự nghe nhiều, sự biết ơn về việc đã làm,
là được khen ngợi ngay trong hiện tại;
các pháp này là đáng được khen ngợi.
cái chết sẽ cận kề ngươi,
trong vòng năm tháng,
Này hoàng tử, ngươi hãy nhận biết rằng
ngươi hãy giải thoát bản thân.”
“Tôi nên đi đến xứ sở nào,
(nên làm) việc gì và (phận sự) gì của người nam,
hoặc là nhờ vào kiến thức gì
tôi có thể trở thành không già không chết?”
“Này hoàng tử, lãnh địa ấy,
việc làm, kiến thức, và (phận sự) của người nam,
nơi mà sau khi đi đến con người
có thể trở thành không già không chết thì không có.
Những người có tài sản lớn, có của cải lớn,
thậm chí những Sát-đế-lỵ cai quản vương quốc,
có dồi dào tài sản và lúa gạo,
ngay cả những người ấy cũng không trở thành không già không chết.
Nếu ngươi đã được nghe về những người con trai của Andhakaveṇhu
là dũng cảm, anh hùng, có sự chiến đấu mãnh liệt,
cũng đã đạt đến sự cạn kiệt của tuổi thọ,
cũng bị tiêu hoại.
Các vị Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, thương buôn,
nô lệ, hạ tiện, hốt rác,
những người này và những người khác là do sự sanh ra,
ngay cả những người ấy cũng không trở thành không già không chết.
Những người nào trì tụng chú thuật (Vệ Đà)
gồm sáu phần đã được nghĩ ra bởi đấng Tạo Hóa,
những người này và những người khác là do kiến thức,
ngay cả những người ấy cũng không trở thành không già không chết.
Hoặc ngay cả những vị ẩn sĩ là các đạo sĩ khổ hạnh, có sự an tịnh,
có bản thân đã được kiềm chế,
ngay cả những vị đạo sĩ khổ hạnh ấy cũng lìa bỏ cơ thể
theo thời gian.
Ngay cả những vị A-la-hán có bản thân đã được tu tập,
có phận sự đã được làm xong, không còn lậu hoặc,
cũng quăng bỏ thân xác này
do sự diệt tận của thiện và ác.”
“Thưa vị đại hiền trí, các câu kệ ngôn của ngài là khéo được nói lên,
có sự lợi ích.
Tôi được thuyết phục vì điều đã được khéo thuyết,
và xin ngài hãy là nơi nương nhờ của tôi.”
“Ngươi chớ đi đến nương nhờ ta,
hãy tiến đến nương nhờ chính vị ấy,
người con trai dòng Sakya, bậc Đại Anh Hùng,
người mà ta đã đi đến nương nhờ.”
“Thưa ngài, bậc Đạo Sư ấy của ngài
là ở xứ sở nào?
Tôi cũng sẽ đi để diện kiến đấng Chiến Thắng,
bậc không người đối thủ.”
ở xứ sở thuộc về phía đông,
“Với sự xuất thân từ dòng tộc Okkāka
Ngài đã là bậc siêu nhân ở nơi ấy,
và Ngài quả thật đã viên tịch Niết Bàn.”
“Thưa ngài, nếu đức Phật
bậc Đạo Sư của Ngài còn hiện tiền,
tôi có thể đi hàng ngàn do-tuần
để hầu cận.
chính vì bậc Đạo Sư của Ngài đã viên tịch Niết Bàn,
Thưa ngài,
tôi cũng đi đến nương nhờ bậc Đại Anh Hùng
mặc dầu Ngài đã Niết Bàn.
Tôi đi đến nương nhờ đức Phật,
luôn cả Giáo Pháp vô thượng,
và tôi đi đến nương nhờ Hội Chúng
thuộc về vị Trời của nhân loại.
Tôi lập tức kiêng chừa việc giết hại mạng sống,
tôi xa lánh vật chưa được cho (việc trộm cắp) ở trên đời,
không có việc uống chất say, tôi không nói lời dối trá,
và tôi vui thích (chỉ) với người vợ của mình.”
“Tựa như vật có ngàn ánh hào quang (mặt trời), giống như ánh sáng vĩ đại,
trong khi di chuyển theo quỹ đạo ở bầu trời, chiếu sáng như thế nào,
bằng cách thức như thế ấy, cỗ xe vĩ đại này của ngươi
được trải dài bảy do tuần ở xung quanh.
Được phủ lên toàn bộ với những mảnh vàng;
ngực của cỗ xe này được tô điểm với những viên ngọc trai, với những ngọc ma-ni;
những nét khắc chạm của vàng và bạc,
được làm bằng ngọc bích, đã khéo được biến hóa, khiến cho (cỗ xe) trở nên rực rỡ.
Phần đầu này (của cái gọng xe) được cấu tạo bằng ngọc bích,
và cái ách này được tô điểm với hồng ngọc,
và còn thêm những con ngựa này, có tốc độ của ý,
được thắng cương bằng vàng và bạc, chói sáng.
Ngươi đây đứng ở cỗ xe bằng vàng, đã được khẳng định,
tựa như vị Chúa của chư Thiên với cỗ xe một ngàn ngựa.
Này vị có danh tiếng, ta hỏi ngươi, con người thông thái,
làm thế nào ngươi đã đạt được (danh vọng) cao sang này?”
“Thưa ngài, tôi tên là Sujāta.
Trước đây, tôi đã là vị hoàng tử.
Và ngài, do lòng thương tưởng,
đã hướng dẫn tôi vào sự kiềm chế.
Và sau khi biết tôi có tuổi thọ đã bị cạn kiệt,
ngài trao cho (tôi) xá-lợi của bậc Đạo Sư (nói rằng):
‘Này Sujāta, hãy tôn vinh vật này;
vật này sẽ đem lại lợi ích cho ngươi.’
Sau khi tôn vinh vật ấy bằng những vật thơm, bằng những tràng hoa,
tôi đây được hưng phấn.
Sau khi lìa bỏ xác thân nhân loại,
tôi được sanh lên (khu vườn) Nandana.
Ở khu vườn Nandana đáng yêu,
được những bầy chim khác nhau gắn bó,
tôi thích thú với những điệu múa lời ca.
được tôn vinh bởi các tiên nữ,

Nghĩa là

Với cây cung vững chắc, anh đứng, tựa vào cây cung bằng gỗ lõi; anh là vị Sát-đế-lỵ con của đức vua, hay là thợ săn sống ở rừng? Thưa ngài, tôi là con trai của vị chúa tể xứ Assaka, sống ở rừng; thưa vị Tỷ-kheo, tôi nói với ngài tên của tôi; mọi người biết tôi là 'Sujāta.' Trong khi tìm các con thú rừng, đi sâu vào khu rừng bao la, tôi đã không thấy con nai ấy; sau khi thấy ngài, tôi đã đứng lại. Này người có phước lớn, việc anh đến là tốt đẹp, và không phải là việc đến sai trái; hãy lấy nước từ nơi này, rồi rửa sạch các bàn chân. Còn đây là nước uống mát lạnh đã mang lại từ hang núi; này hoàng tử, từ nơi ấy, sau khi uống xong, anh hãy đến ngồi ở tấm trải này. Thưa bậc đại hiền trí, lời nói của ngài thật tốt lành, nên được lắng nghe, không sai sót, có lợi ích, ngọt ngào; ngài nói điều lợi ích sau khi đã suy xét. Ngài có niềm vui gì khi sống ở rừng? Thưa vị chúa của các bậc ẩn sĩ, được hỏi, xin ngài hãy nói; sau khi nghe đường lối trình bày của ngài, chúng tôi tự thực hành mục đích và đạo lộ của Giáo Pháp. Này hoàng tử, sự không hãm hại tất cả sanh mạng khiến chúng tôi vui thích, và sự kiêng cữ về trộm cắp, tà hạnh, và uống chất say. Sự kiêng cữ, sự hành thiện, sự nghe nhiều, sự biết ơn về việc đã làm, được khen ngợi ngay trong hiện tại; các pháp này đáng được khen ngợi. Cái chết sẽ cận kề anh, trong vòng năm tháng; này hoàng tử, anh hãy biết rằng anh hãy giải thoát bản thân. Tôi nên đi đến xứ sở nào, nên làm việc gì và phận sự gì của người nam, hoặc nhờ vào kiến thức gì tôi có thể trở thành không già không chết? Này hoàng tử, lãnh địa ấy, việc làm, kiến thức và phận sự của người nam, nơi mà sau khi đến, con người có thể trở thành không già không chết thì không có. Những người có tài sản lớn, của cải lớn, thậm chí những Sát-đế-lỵ cai quản vương quốc, có dồi dào tài sản và lúa gạo, ngay cả họ cũng không trở thành không già không chết. Nếu anh đã nghe về những người con trai của Andhakaveṇhu là dũng cảm, anh hùng, chiến đấu mãnh liệt, cũng đã đến sự cạn kiệt của tuổi thọ, dù được xem là trường cửu, cũng bị tiêu hoại. Các vị Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, thương buôn, nô lệ, hạ tiện, hốt rác, những người này và người khác do sự sanh ra, ngay cả họ cũng không trở thành không già không chết. Những người nào trì tụng chú thuật Vệ Đà gồm sáu phần đã được nghĩ ra bởi đấng Tạo Hóa, những người này và người khác do kiến thức, ngay cả họ cũng không trở thành không già không chết. Hoặc ngay cả những vị ẩn sĩ khổ hạnh, có sự an tịnh, có bản thân đã kiềm chế, ngay cả những vị đạo sĩ khổ hạnh ấy cũng lìa bỏ cơ thể theo thời gian. Ngay cả những vị A-la-hán có bản thân đã tu tập, có phận sự đã làm xong, không còn lậu hoặc, cũng quăng bỏ thân xác này do sự diệt tận của thiện và ác. Các câu kệ của ngài khéo được nói lên, có lợi ích, thưa vị đại hiền trí. tôi được thuyết phục vì điều đã khéo thuyết, và xin ngài hãy là nơi nương nhờ của tôi. Anh đừng đến nương nhờ ta, hãy tiến đến nương nhờ chính vị ấy, người con trai dòng Sakya, bậc Đại Anh Hùng, người mà ta đã đến nương nhờ. Thưa ngài, bậc Đạo Sư ấy của ngài là ở xứ sở nào? Tôi cũng sẽ đi để diện kiến đấng Chiến Thắng, bậc không người đối thủ. Ở xứ sở thuộc về phía đông, với sự xuất thân từ dòng tộc Okkāka, Ngài đã là bậc siêu nhân ở nơi ấy, và Ngài quả thật đã viên tịch Niết-bàn. Thưa ngài, nếu Đức Phật, bậc Đạo Sư của ngài còn hiện tiền, tôi có thể đi hàng ngàn do-tuần để hầu cận. Chính vì bậc Đạo Sư của ngài đã viên tịch Niết-bàn, thưa ngài, tôi cũng đến nương nhờ bậc Đại Anh Hùng mặc dầu Ngài đã Niết-bàn. Tôi đến nương nhờ Đức Phật, cả Giáo Pháp vô thượng, và tôi đến nương nhờ Hội Chúng của vị Trời của nhân loại. Tôi lập tức kiêng chừa việc giết hại mạng sống, tôi xa lánh vật chưa được cho ở trên đời, không uống chất say, không nói dối trá, và tôi vui thích chỉ với người vợ của mình. Như vật có ngàn ánh hào quang, giống như ánh sáng vĩ đại, di chuyển theo quỹ đạo ở bầu trời, chiếu sáng thế nào, bằng cách như thế ấy, cỗ xe vĩ đại này của anh được trải dài bảy do-tuần ở xung quanh. Được phủ toàn bộ với những mảnh vàng; ngực của cỗ xe được tô điểm với ngọc trai, với ngọc ma-ni; những nét khắc chạm của vàng và bạc, làm bằng ngọc bích, đã khéo biến hóa, khiến cỗ xe trở nên rực rỡ. Phần đầu này của gọng xe được cấu tạo bằng ngọc bích, và cái ách này được tô điểm với hồng ngọc, được thắng cương bằng vàng và bạc, những con ngựa này, có tốc độ của ý, chói sáng. Anh đứng ở cỗ xe bằng vàng, đã được khẳng định, tựa như vị Chúa của chư Thiên với cỗ xe một ngàn ngựa; này vị có danh tiếng, ta hỏi anh, người thông thái, làm sao anh đã đạt được danh vọng cao sang này? Thưa ngài, tôi tên là Sujāta; trước đây tôi đã là vị hoàng tử; và ngài, do lòng thương tưởng, đã hướng dẫn tôi vào sự kiềm chế. Và sau khi biết tuổi thọ của tôi đã cạn kiệt, ngài trao cho tôi xá-lợi của bậc Đạo Sư, nói rằng: 'Này Sujāta, hãy tôn vinh vật này; vật này sẽ đem lại lợi ích cho ngươi.' Sau khi tôn vinh vật ấy bằng vật thơm, bằng tràng hoa, tôi được hưng phấn; sau khi lìa bỏ xác thân nhân loại, tôi được sanh lên khu vườn Nandana. Ở khu vườn Nandana đáng yêu, được những bầy chim khác nhau gắn bó, tôi thích thú với điệu múa lời ca, được tôn vinh bởi các tiên nữ.

Thiên Cung Cỗ Xe Nhỏ.