Năm trăm trưởng lão ni
Năm trăm vị ni — những người mẹ mất con được Paṭācārā cứu độ — kể lại lời dạy đã chữa lành họ: không ai biết đường đến và đường đi của một sinh linh; nó đến không ai mời, đi không ai cho phép, đến sao đi vậy, than khóc chẳng ích gì. Nghe lời ấy, mũi tên sầu muộn cắm trong tim họ được rút ra, và họ quy y Tam bảo.
Điểm thực hànhKhi mất người thân, hãy nhớ quy luật của Paṭācārā: mọi sinh linh đến không ai mời, đi không ai cho phép — than khóc không thay đổi được điều vốn là như vậy.
Therīgāthā 6.1 Nhóm Sáu Năm trăm trưởng lão ni
(không biết) con đường đã đi đến hoặc đã ra đi của nó,
thế mà cô khóc là:
Con trai tôi!
Nếu cô biết con đường
đã đi đến hoặc đã ra đi của nó,
thì cô không sầu muộn cho nó,
bởi vì các sinh linh có quy luật như vậy.
Không được mời mọc, từ nơi kia nó đã đi đến;
không được cho phép, từ nơi này nó đã ra đi.
Thật vậy, sau khi đã đi đến từ nơi nào đó,
sau khi sống vài ngày,
từ nơi này nó cũng đã ra đi bằng cách khác,
từ nơi kia nó cũng sẽ ra đi bằng cách khác.
Nó đã từ trần với vóc dáng con người,
trong khi còn luân hồi, nó sẽ còn ra đi.
Nó đã đi đến như thế nào, nó đã ra đi như thế ấy.
Trong trường hợp ấy, than khóc có ý nghĩa gì?’
Quả thật, vị ni ấy đã rút ra mũi tên
khó nhìn thấy đã được cắm vào trái tim,
khi tôi bị sầu muộn chế ngự,
vị ni ấy đã xua đi nỗi sầu muộn về người con trai cho tôi.
Hôm nay, tôi đây, có mũi tên đã được rút ra,
không còn cơn đói, đã chứng Niết Bàn.
Tôi đi đến nương nhờ đức Phật, bậc Hiền Trí,
Giáo Pháp, và Hội Chúng.”
Năm trăm vị trưởng lão ni đã tuyên bố trí tuệ tối hậu của mình như thế.
Nghĩa là
Cô không biết chúng sinh ấy từ đâu đến, không biết đường nó đến hay đi, thế mà cô khóc: 'Con trai tôi!' Nếu cô biết đường nó đến và đi, cô sẽ không sầu muộn cho nó, vì sinh linh nào cũng theo quy luật ấy. Không ai mời, nó từ nơi kia đến; không ai cho phép, từ nơi này nó ra đi. Nó đã đến từ nơi nào đó, sống vài ngày, từ nơi này ra đi bằng một đường, từ nơi kia sẽ ra đi bằng đường khác. Chết đi với vóc dáng con người, còn luân hồi, nó sẽ còn đi tiếp. Nó đến thế nào, ra đi thế ấy. Vậy than khóc có ích gì?' Thật vậy, bà đã rút mũi tên cho tôi — mũi tên khó thấy, cắm trong tim; khi tôi bị sầu muộn chế ngự, bà đã xua tan nỗi sầu vì con trai cho tôi. Hôm nay, mũi tên trong tôi đã được rút ra, không còn đói khát, đã chứng Niết-bàn. Tôi nương nhờ Đức Phật, bậc Hiền trí, Giáo Pháp và Hội chúng. Năm trăm vị ni ấy đã trình bày sự chứng đắc A-la-hán của mình như vậy.