Rohiṇī

Rohiṇī, thiếu nữ Bà-la-môn, bị cha tra hỏi vì sao say mê cúng dường và ngợi ca các vị Sa-môn — ngủ cũng nhắc, thức cũng nhắc, chắc hẳn sẽ thành nữ Sa-môn. Bà đáp bằng bài ca ngợi dài: các vị Sa-môn ưa làm công việc tối thắng, dứt ba gốc rễ của ác, thân khẩu ý thanh tịnh, trong trắng bên trong bên ngoài, nghe nhiều hiểu rộng, không tích trữ, không nhận vàng bạc, xuất gia từ nhiều gia tộc và xứ sở mà quý mến lẫn nhau. Người cha tỉnh ngộ, xin quy y, thọ trì giới, và tuyên bố: trước đây chỉ là Bà-la-môn theo dòng họ, bây giờ mới là Bà-la-môn thật sự.

Điểm thực hành

Đừng phán xét người tu qua lời đồn 'lười biếng, sống nhờ bố thí' — hãy nhìn thân, khẩu, ý và cách họ đối xử với của cải, như Rohiṇī đã chỉ cho cha mình.

Therīgāthā 13.2 Nhóm Hai Mươi Rohiṇī

Nghĩa là

(Cha nói:) 'Này con gái quý mến, con ngủ cũng nhắc: các vị Sa-môn. Thức dậy cũng nhắc: các vị Sa-môn. Con chỉ ngợi ca các vị Sa-môn, chắc hẳn con sẽ thành nữ Sa-môn. Con cúng các vị Sa-môn cơm ăn và nước uống rất nhiều. Này Rohiṇī, cha hỏi: Vì sao con quý mến các vị Sa-môn? Họ không thích làm việc, lười biếng, sống nhờ bố thí của người khác, mong cầu, thích đồ ngon ngọt. Vì sao con quý mến các vị Sa-môn?' (Rohiṇī đáp:) 'Thưa cha, lâu nay cha hỏi con về các vị Sa-môn. Con sẽ ngợi ca với cha về trí tuệ, giới hạnh và sự nỗ lực của các vị ấy. Các vị ưa thích công việc, không lười biếng, làm công việc cao thượng nhất, dứt bỏ luyến ái và sân hận; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Các vị giũ bỏ ba gốc rễ của ác — tham, sân, si — có việc làm trong sạch, mọi việc ác đã được dứt bỏ; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Thân nghiệp của các vị thanh tịnh, khẩu nghiệp cũng như thế, ý nghiệp thanh tịnh; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Không bợn nhơ, trong trắng như vỏ sò và ngọc trai, trong trắng bên trong và bên ngoài, đầy đủ các pháp trong trắng; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Nghe nhiều, ghi nhớ Giáo pháp, thánh thiện, sống theo Giáo pháp, thuyết giảng ý nghĩa và Giáo pháp; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Nghe nhiều, ghi nhớ Giáo pháp, thánh thiện, sống theo Giáo pháp, có tâm chuyên nhất, có niệm; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Đi đến nơi xa vắng, có niệm, lời nói thận trọng, không dao động, biết sự chấm dứt khổ đau; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Khi rời khỏi làng nào, các vị không nhìn ngắm vật gì — không luyến tiếc; ra đi không trông ngóng; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Các vị không cất chứa của cải trong kho, trong chum hay trong giỏ; chỉ tìm vật thực đã nấu sẵn — khất thực; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Các vị không nhận vàng khối, vàng ròng, bạc nén; sống bằng những gì có trong hiện tại; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. Xuất gia từ các gia tộc khác nhau, từ các xứ sở khác nhau, các vị quý mến lẫn nhau; Đó là vì sao các vị Sa-môn được con quý mến. (Cha nói:) 'Này con gái quý mến, thật là điều tốt đẹp cho chúng ta! Này Rohiṇī, con sinh ra trong gia đình này! Con có niềm tin và lòng tôn kính sâu sắc đối với Đức Phật, Giáo Pháp và Hội Chúng. Chính con biết thửa ruộng phước vô thượng này. Các vị Sa-môn ấy cũng sẽ nhận vật cúng dường của chúng ta, Lễ hiến dâng sẽ được thiết lập tại đây, sẽ dồi dào cho chúng ta.' (Rohiṇī:) 'Nếu cha sợ khổ, nếu khổ không được cha ưa thích, cha hãy nương tựa vào Đức Phật, Giáo Pháp và Hội Chúng của những bậc như thế; hãy thọ trì các giới; điều ấy sẽ mang lại lợi ích cho cha.' 'Tôi nương tựa vào Đức Phật, Giáo Pháp và Hội Chúng của những bậc như thế; tôi thọ trì các giới; điều ấy sẽ mang lại lợi ích cho tôi. Trước đây tôi chỉ là Bà-la-môn theo dòng họ. Bây giờ tôi mới là Bà-la-môn thật sự. Có ba Minh, là bậc học giả, đạt được hiểu biết, là người đã tắm xong.

Trưởng lão ni Rohiṇī đã nói bài kệ như thế.