Ký sự về Puṇṇā
Trưởng lão ni Puṇṇikā (Puṇṇā) kể: qua nhiều thời đức Phật bà từng là vị ni học rộng nhưng tự cao vì sự hiểu biết của mình, nên kiếp cuối sinh làm con gái người nữ tỳ đội nước trong nhà ông Anāthapiṇḍika. Khi đi đội nước, bà nói Pháp cho một vị Bà-la-môn tin rằng tắm nước rửa sạch tội, khiến vị ấy xuất gia và chứng A-la-hán; sau đó bà cũng được trả tự do, xuất gia và chứng quả.
Điểm thực hànhHọc rộng mà sinh ngã mạn thì phải trả giá; hiểu đúng rồi chia sẻ cho người khác mới là học thật.
Trưởng Lão Ni Ký Sự Phẩm Khattiyā Ký sự về trưởng lão ni Puṇṇikā
Sikhī, Vessabhū,
Kakusandha,
và như thế ấy (trong Giáo Pháp) của bậc Hiền Trí Koṇāgamana.
Và trong Giáo Pháp của đức Phật Kassapa,
sau khi xuất gia
con đã là vị tỳ khưu ni thành tựu về giới,
cẩn trọng, có các giác quan được thu thúc.
Là người nghe nhiều (học rộng), thông thạo Giáo Pháp,
là người vấn hỏi các ý nghĩa của Giáo Pháp,
là người học tập
và lắng nghe các Pháp, là người phục vụ (bậc Đạo Sư).
Trong khi thuyết giảng ở giữa dân chúng,
con đã ở trong Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng.
Với sự học rộng ấy,
hạnh tốt, con đã tự cao.
Và trong kiếp sống cuối cùng hiện nay,
con đã được sanh ra tại kinh thành Sāvatthī
trong nhà của Anāthapiṇḍika,
(con) của người nữ tỳ lo việc đội nước.
Đi đội nước,
con đã nhìn thấy vị Bà-la-môn Sotthiya
bị khổ sở vì lạnh ở trong nước.
Sau khi nhìn thấy vị ấy, con đã nói điều này:
“Là người nữ đội nước, tôi ở trong sự lạnh lẽo,
tôi đã thường xuyên lội xuống nước.
Tôi sợ hãi vì nỗi lo về hình phạt của những người chủ,
bị khổ sở vì nỗi lo về sự sai trái của lời nói.
Này người Bà-la-môn, ngài sợ hãi điều gì
khiến ngài đã thường xuyên lội xuống nước?
Với các bộ phận của cơ thể đang run rẩy,
ngài tự biết sự lạnh là kinh khủng.”
“Này cô Puṇṇikā quý mến, quả nhiên trong khi cô biết
lại còn chất vấn ta
là người đang thực hiện việc tốt
và đang cản ngăn điều ác đã làm.
Này cô, người nào dầu già hoặc còn trẻ
thực hiện nghiệp ác,
nhờ vào việc tắm gội bằng nước (người ấy)
được thoát khỏi nghiệp ác.”
Con đã nói cho người đang lội ra (khỏi nước)
về Đạo Lộ hội đủ Pháp và ý nghĩa.
Và sau khi biết được điều ấy, bị chấn động,
người ấy đã xuất gia và đã trở thành vị A-la-hán.
làm tròn đủ một trăm (người) không thiếu hụt,
Do việc con đã được sanh ra ở gia đình nô bộc
vì việc đó tên của con là Puṇṇā.
Những người (chủ) ấy đã cho con trở thành người tự do.
Nhờ vào điều ấy, con đã làm cho người triệu phú được hoan hỷ
và con đã xuất gia vào đời sống không gia đình
Trong thời gian không bao lâu
con đã thành tựu phẩm vị A-la-hán.
con đã có năng lực về các loại thần thông
và thiên nhĩ giới,
con đã có năng lực về trí biết tâm của người khác.
Bạch đấng Đại Hiền Trí,
Con biết được đời sống trước đây,
thiên nhãn được thanh tịnh,
tất cả các lậu hoặc đã được cạn kiệt,
giờ đây không còn tái sanh nữa.
Trí tuệ của con về ý nghĩa, về pháp, về ngôn từ,
và tương tợ y như thế về phép biện giải
là trong sạch, không bợn nhơ,
nhờ vào sự tác động của đức Phật tối thượng.
Do việc tu tập con trở thành vị ni có đại trí tuệ,
và do việc nghe con trở thành vị ni thông thái,
Việc bị sanh ra trong gia tộc hạ tiện do ngã mạn
chính là vì nghiệp không bị tiêu hoại.
Các phiền não của con đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi cái (đã được cởi trói),
con sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, con đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy của đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được con đắc chứng;
con đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
(Trong Giáo Pháp) của đức Thế Tôn Vipassī, của Sikhī, của Vessabhū, của Kakusandha, và cũng như thế của bậc Hiền Trí Koṇāgamana. Và trong Giáo Pháp của đức Phật Kassapa, sau khi xuất gia, con là vị Tỷ-kheo-ni trọn vẹn về giới, cẩn trọng, khéo giữ các giác quan. Nghe nhiều, học rộng, thông thạo Giáo Pháp, hay hỏi về ý nghĩa của Pháp, là người học tập các Pháp, lắng nghe các Pháp và hầu cận bậc Đạo Sư. Khi thuyết giảng giữa dân chúng, con đã ở trong Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng. Nhờ học rộng như thế, con đã sinh lòng tự cao. Và trong kiếp sống cuối cùng này, con sinh ra tại kinh thành Sāvatthī, trong nhà của Anāthapiṇḍika, là con của người nữ tỳ chuyên đội nước. Đi đội nước, con thấy vị Bà-la-môn Sotthiya đang khổ sở vì lạnh trong nước. Thấy vậy, con đã nói điều này: “Là người đội nước, tôi ở trong cái lạnh, tôi phải thường xuyên lội xuống nước. Tôi sợ hình phạt của những người chủ, khổ vì sợ nói sai lời. Này vị Bà-la-môn, ngài sợ điều gì mà cứ lội xuống nước mãi thế? Thân thể run rẩy, ngài biết cái lạnh là khủng khiếp.” “Này cô Puṇṇikā, cô biết rõ mà còn hỏi ta, người đang làm việc tốt và đang ngăn điều ác đã làm.” Này cô, người nào dù già hay trẻ mà làm việc ác, nhờ tắm gội bằng nước, người ấy thoát khỏi nghiệp ác.” Con đã nói với người đang lội lên khỏi nước về con đường gồm đủ Pháp và ý nghĩa. Nghe xong, vị ấy chấn động, rồi xuất gia và chứng quả A-la-hán. làm tròn đủ một trăm người, không thiếu ai, Vì con sinh ra trong gia đình nô bộc ấy, nên tên con là Puṇṇā (Đầy Đủ). Những người chủ ấy đã trả tự do cho con. Nhờ đó, con làm cho vị triệu phú hoan hỷ và con xuất gia, sống đời không nhà Chẳng bao lâu sau, con chứng quả A-la-hán. con đã làm chủ các thần thông và tai trời thanh tịnh, con đã làm chủ trí biết tâm người khác. Bạch đấng Đại Hiền Trí, Con nhớ được các đời sống trước, thiên nhãn đã thanh tịnh, mọi ô nhiễm trong tâm đã cạn kiệt, giờ đây không còn tái sinh nữa. Trí của con về ý nghĩa, về Pháp, về ngôn từ, và cũng như thế về phép biện giải trong sạch, không vết nhơ, nhờ đức Phật cao cả nhất. Nhờ tu tập, con thành vị ni có trí tuệ lớn, nhờ nghe nhiều, con thành vị ni thông thái, Việc sinh vào gia đình hèn kém là do ngã mạn, vì nghiệp không bao giờ mất đi. Mọi phiền não trong con đã bị thiêu sạch, mọi kiếp sống đã xóa sạch; như voi cái tự cắt đứt dây trói, con sống không còn ô nhiễm trong tâm. Thật tốt đẹp cho con, con đã đạt ba minh ngay trước đức Phật cao cả nhất, con đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám mức giải thoát và sáu thắng trí con đã chứng được; con đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Tỷ-kheo-ni Puṇṇikā đã nói những bài kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão ni Puṇṇikā — phần thứ tám.