Ký sự về Soṇā
Soṇā từng sinh trong gia đình triệu phú vào thời đức Phật Padumuttara; nghe Ngài tán dương vị Tỷ-kheo-ni đứng đầu về tinh tấn, bà nguyện đạt vị thế ấy và được Ngài thọ ký sẽ là đệ tử của đức Phật Gotama. Trong kiếp cuối, bà sinh ở Sāvatthī, có mười người con trai; khi chồng xuất gia ngoài ý muốn của bà, bà cũng xuất gia, và trong lúc được giao đun nước, bà đặt nồi lên bếp, ngồi xuống định tâm, quán các uẩn là vô thường, khổ, vô ngã rồi chứng A-la-hán. Đức Phật nói bài kệ về một ngày sống tinh tấn và tuyên bố bà đứng đầu về sự khởi phát tinh tấn.
Điểm thực hànhHãy dùng chính công việc thường ngày được giao làm chỗ hành thiền: làm xong việc tay chân, ngồi xuống, định tâm và quán các uẩn là vô thường, khổ, vô ngã.
Trưởng Lão Ni Ký Sự Phẩm Kuṇḍalakesī Ký sự về trưởng lão ni Soṇā
bậc thông suốt về tất cả các pháp
Trước đây một trăm ngàn kiếp,
vị Lãnh Đạo, đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc thông suốt về tất cả các pháp đã hiện khởi.
Khi ấy, tôi đã được sanh ra trong gia đình triệu phú,
được hạnh phúc, được tôn vinh, yêu quý.
Tôi đã đi đến bậc Hiền Trí cao quý ấy
và đã lắng nghe lời nói ngọt ngào.
vị tỳ khưu ni đứng đầu trong số các vị ni có sự ra sức tinh tấn.
Đấng Chiến Thắng đã tán dương vị tỳ khưu ni
Sau khi nghe được điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ
và tôi đã thể hiện sự thành kính đến bậc Đạo Sư.
Khi ấy, tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Giác
và đã ước nguyện vị thế ấy.
Đấng Đại Hùng đã nói lời tùy hỷ rằng:
“Ước nguyện của nàng sẽ được thành tựu.
Vào một trăm ngàn kiếp về sau này,
xuất thân gia tộc Okkāka
bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi,
sẽ xuất hiện ở thế gian.
là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy,
là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp,
có tên là Soṇā.”
Nàng sẽ trở thành nữ Thinh Văn của bậc Đạo Sư,
Nghe được điều ấy, tôi đã trở nên hoan hỷ.
cho đến hết cuộc đời.
với tâm từ ái tôi đã chăm sóc
đấng Chiến Thắng, bậc Hướng Đạo bằng các vật dụng
Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp
và do các nguyện lực của tác ý,
sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Và trong kiếp sống cuối cùng hiện nay,
tôi đã được sanh vào gia đình triệu phú
ở trong kinh thành Sāvatthī.
sung túc, thịnh vượng, có tài sản lớn lao
Và khi đã đạt đến tuổi thanh xuân,
tôi đã đi đến nhà người chồng
và đã sanh ra mười người con trai,
hết thảy đều có vóc dáng hoàn hảo.
Và tất cả bọn chúng đều được nuôi dưỡng trong sung sướng,
có sự thu hút ánh mắt của mọi người.
Ngay cả đối với những kẻ nghịch thù, chúng cũng được ưa thích.
Chúng được yêu mến còn hơn cả tôi nữa.
Sau đó, với sự không mong muốn của tôi,
được khích lệ bởi mười người con trai
người chồng ấy của tôi được khích lệ bởi mười người con trai đã xuất gia
trong Giáo Pháp của vị Trời của chư Thiên.
Khi ấy, còn mỗi một mình tôi đã suy xét rằng:
“Đã đủ cho cuộc sống của ta
là kẻ bị chồng và những người con trai bỏ rơi,
lại già cả, và thảm thương.
Ta cũng sẽ đi đến
nơi nào mà người chồng của ta đã đạt đến.”
Sau khi suy xét như thế,
tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.
các vị tỳ khưu ni đã để tôi ở lại
ở lại tu viện của các tỳ khưu ni
rồi đã đi (nghe) giáo giới (bảo rằng):
“Bà hãy đun nóng nước.”
Khi ấy, tôi đã đem nước lại
đổ vào trong nồi,
sau đó đặt ở bếp lửa, rồi đã ngồi xuống.
Do đó tâm đã được định tĩnh.
Sau khi nhìn thấy các uẩn là vô thường,
là khổ não, và là vô ngã,
tôi đã cắt đứt tất cả các lậu hoặc
và đã thành tựu phẩm vị A-la-hán.
Khi ấy, các vị tỳ khưu ni đã quay lại
và đã hỏi về nước nóng.
Sau khi chú nguyện vào bản thể của lửa,
tôi đã đun nóng nước một cách mau chóng.
Ngạc nhiên, các vị ni ấy đã trình lại sự việc này đến đấng Chiến Thắng cao quý.
các vị ni ấy đã trình lại sự việc này
Sau khi nghe điều ấy, được hoan hỷ, đấng Bảo Hộ
đã nói lên lời kệ này:
“Và người nào đã sống trăm năm,
lười biếng, có sự tinh tấn thấp thỏi,
cuộc sống một ngày của người đang ra sức tinh tấn một cách bền bĩ là tốt hơn.”
của người đang ra sức tinh tấn một cách bền bĩ
đấng Đại Hùng, bậc Đại Hiền Trí ấy
với sự thực hành tốt đẹp của tôi,
đứng đầu trong số các vị ni có sự ra sức tinh tấn.
bậc Đại Hiền Trí ấy đã nói tôi là
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi cái (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy của đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thực hành lời dạy của đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được tôi đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc đã đi đến bờ bên kia của mọi pháp, Một trăm ngàn kiếp trước, vị lãnh đạo ấy đã xuất hiện. Khi ấy tôi sinh trong gia đình triệu phú, được sung sướng, tôn trọng và yêu quý. Tôi đến gặp bậc hiền trí cao quý ấy, và nghe lời nói dịu ngọt. vị Tỷ-kheo-ni đứng đầu về sự khởi phát tinh tấn. Đấng Chiến Thắng tán dương một vị Tỷ-kheo-ni, Nghe vậy, tôi hoan hỷ, và làm lễ kính trọng bậc Đạo Sư. Tôi đảnh lễ bậc Toàn Giác, và nguyện đạt vị thế ấy. Đấng Đại Hùng nói lời tùy hỷ rằng: “Nguyện của nàng sẽ thành tựu. Một trăm ngàn kiếp sau, sinh ra trong gia tộc Okkāka, bậc Đạo Sư tên Gotama theo họ, sẽ xuất hiện ở đời. là người thừa tự Pháp của Ngài, con chính thức, được Pháp tạo thành, có tên là Soṇā.” Nàng sẽ là nữ đệ tử của bậc Đạo Sư. Nghe vậy, tôi hoan hỷ. suốt đời, đối với đấng Chiến Thắng, với tâm từ, tôi chăm sóc, đấng Chiến Thắng, vị dẫn đường, bằng các vật cần dùng. Nhờ nghiệp ấy đã làm khéo, và nhờ sức nguyện trong ý hướng, sau khi bỏ thân người, tôi sinh lên cõi trời Đạo Lợi. Trong kiếp cuối cùng này, tôi sinh vào gia đình triệu phú, ở kinh thành Sāvatthī, giàu có, thịnh vượng, tài sản lớn. Khi đến tuổi thanh xuân, tôi về nhà chồng, và sinh mười người con trai, tất cả đều có vóc dáng đặc biệt đẹp. Tất cả chúng lớn lên trong sung sướng, hút mắt mọi người nhìn. Ngay cả kẻ thù nghịch cũng ưa thích chúng. Chúng được yêu mến còn hơn cả tôi. Sau đó, ngoài ý muốn của tôi, được mười người con trai đi trước, chồng tôi đã xuất gia, trong giáo pháp của vị trời của chư thiên. Khi ấy, một mình, tôi suy xét rằng: “Đời ta thế là đủ rồi, bị chồng và các con trai bỏ rơi, lại già cả và đáng thương. Ta cũng sẽ đi đến, nơi chồng ta đã đến.” Suy xét như thế xong, tôi xuất gia sống đời không nhà. Các Tỷ-kheo-ni để tôi ở lại một mình, trong tu viện của các Tỷ-kheo-ni, rồi đi nghe giáo giới, dặn rằng: “Bà hãy đun nóng nước.” Khi ấy tôi mang nước đến, đổ vào trong nồi, đặt lên bếp lửa rồi ngồi xuống. Nhờ đó tâm tôi được định tĩnh. Thấy các uẩn là vô thường, là khổ và là vô ngã, tôi dứt sạch mọi ô nhiễm, và chứng quả A-la-hán. Khi ấy các Tỷ-kheo-ni quay lại, và hỏi về nước nóng. Tôi quyết định bằng yếu tố lửa, và làm nước nóng lên rất nhanh. Ngạc nhiên, các vị ấy đến trình việc này lên đấng Chiến Thắng cao quý. họ trình lại việc này, Nghe vậy, đấng Bảo Hộ hoan hỷ, và nói bài kệ này: “Ai sống trăm năm, mà lười biếng, tinh tấn yếu kém, thì sống một ngày của người tinh tấn vững chắc còn tốt hơn.” của người đang gắng sức tinh tấn vững chắc, Đấng Đại Hùng, bậc đại hiền trí ấy, hài lòng với cách thực hành tốt của tôi, đứng đầu về sự khởi phát tinh tấn. bậc đại hiền trí ấy nói tôi là, Phiền não của tôi đã bị đốt sạch, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi cái đã đứt dây trói, tôi sống không còn ô nhiễm trong tâm. Thật tốt đẹp, tôi đã thành tựu trọn vẹn, tôi đã đạt ba minh, ngay trước mặt đức Phật cao nhất, tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã chứng đạt; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Tỷ-kheo-ni Soṇā đã nói những bài kệ này như vậy. Ký sự về trưởng lão ni Soṇā là phần thứ sáu.